reklama

Odra – przyczyny, objawy, przebieg, leczenie, powikłania i zapobieganie. Sprawdź, dlaczego warto zaszczepić się przeciwko odrze!

Ewa Zwolak
Ewa Zwolak
Zaktualizowano 
Odra jest chorobą zakaźną wieku dziecięcego, charakteryzującą się wysoką zaraźliwością.
Odra jest chorobą zakaźną wieku dziecięcego, charakteryzującą się wysoką zaraźliwością. natulrich [123rf.com]
Odra jest chorobą wysypkową wieku dziecięcego, charakteryzującą się wysoką zaraźliwością. Wywoływana jest przez paramyxowirusy, które przenoszone są drogą kropelkową. Odra przebiega w czterech stadiach: wylęgania, nieżytu, wysypki i zdrowienia. Pierwsze objawy odry pojawiają się dopiero po 10-12 dniach od zakażenia wirusowego. Wśród nich można wymienić: wysoką temperaturę ciała, katar, kaszel, łzawienie i obrzęk powiek. Z czasem pojawia się również drobnoplamista wysypka, która utrzymuje się przed 3-4 dni. Leczenie odry polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów przez podanie choremu pacjentowi leków przeciwgorączkowych i leków przeciwkaszlowych. Skuteczną formą zapobiegania tej chorobie są szczepienia ochronne, dzięki którym udało się znacznie zmniejszyć częstotliwość występowania odry.

Odra – przyczyny

Odra uznawana jest za jedną z najbardziej zaraźliwych chorób wieku dziecięcego. Wywoływana jest ona przez wirus odry, który należy do grupy paramyxowirusów. Do tej pory zidentyfikowano ok. 21 różnych szczepów tego wirusa. Do zakażenia odrą dochodzi drogą kropelkową, a okres wylęgania się choroby jest stosunkowo długi i trwa 10-12 dni. Do transmisji wirusa odry do organizmu dochodzi za pośrednictwem jamy nosowo-gardłowej, z której wirus dostaje się do komórek układu oddechowego, krwi, układu fagocytarnego, a następnie do innych narządów. Osoba, która nie chorowała na odrę ani też nie była na nią szczepiona po zetknięciu się z chorym pacjentem, na 90% zakazi się wirusem odry.Odra to podstępna i zaraźliwa choroba, która jest szczególnie niebezpieczna dla niemowląt, ponieważ może ona skutkować nawet nieodwracalnym uszkodzeniem mózgu.

Na odrę chorują w głównej mierze osoby niezaszczepione!

Odra – objawy

Odra to choroba, charakteryzująca się kilkuetapowym przebiegiem i stosunkowo długim okresem inkubacji (10-12 dni), który przebiega całkowicie bezobjawowo. Dopiero po niespełna dwóch tygodniach choroby pojawiają się pierwsze symptomy, które łatwo pomylić z innymi chorobami m.in. z przeziębieniem.
Charakterystyczne objawy odry to:

  • Wysoka temperatura ciała (>39°C).
  • Nieżyt nosa (katar).
  • Uporczywy kaszel (zazwyczaj suchy)
  • Zapalenie spojówek ze światłowstrętem.
  • Małe plamki na języku i na wewnętrznej stronie policzków.
  • Łzawienie z oczu.
  • Obrzęk powiek.

Sprawdź, co zrobić gdy dziecko choruje na odrę:

Po kilku dniach od wystąpienia wyżej wymienionych objawów pojawia się najbardziej charakterystyczny symptom odry – wysypka, która przez pierwszych kilka dni jest drobnoplamista i bladoróżowa, a dopiero po kilku dniach przeobraża się w wysypkę gruboplamistą i ciemnoróżową. Co istotne, początkowo lokalizuje się ona wyłącznie na twarzy, a dopiero w dalszej kolejności obejmuje całe ciało. Podczas wylęgania wysypki mogą pojawić się niepokojące objawy, wśród których można wymienić: duszność, przyśpieszoną akcję serca, apatię i brak apetytu. Po ok. tygodniu po pojawieniu się wysypki zaczyna się ona złuszczać, a następnie całkowicie zanika.

Przebieg odry a wiek pacjenta

Przebieg zakażenia wirusem odry uwarunkowany jest przede wszystkim wiekiem pacjenta oraz jego ogólnym stanem zdrowia. Zdecydowanie najczęstszym przypadkiem klinicznym, z jakim zmagają się lekarze podstawowej opieki zdrowotnej jest odra u dzieci do 15. roku życia. Szczególnie groźna jest odra u niemowląt, ponieważ może ona skutkować nawet nieodwracalnymi zmianami mózgu. Niemniej jednak dzieci do 6. miesiąca życia chronione są przed odrą dzięki antygenom przekazanym przez matkę.


Szczepienia ochronneObowiązkowy program szczepień ochronnych obejmuje szczepienie przeciw odrze, które pozwala na niemal całkowite wyeliminowanie ryzyka zachorowania na tę chorobę zakaźną w wieku dziecięcym.

Odra w ciąży jest poważnym stanem chorobowym, który może zagrażać zdrowiu, a nawet życiu nienarodzonego dziecka. Złapanie wirusa odry przez kobietę w ciąży może skutkować: przedwczesnym porodem, poronieniem, niską masą urodzeniową dziecka, a także wystąpieniem odry u noworodka.

Przeczytaj również:

Odra u dorosłych charakteryzuje się bardzo zbliżonym przebiegiem, jak u dzieci. Mimo to im pacjent starszy, tym może znacznie gorzej znosić objawy choroby. Ponadto odra u osób starszych z problemami krążenia może skutkować nawet śmiercią.

Odra – leczenie

Leczenie odry skupia się przede wszystkim na eliminacji dotkliwości objawów. Nie istnieje lek, który skutecznie zatrzymywałby rozwój choroby. W przypadku wysokiej temperatury ciała zaleca się stosować dostępne bez recepty leki przeciwgorączkowe, które można łączyć z lekami przeciwkaszlowymi. Osoba zmagająca się z odrą na czas choroby powinna zostać w domu nie tylko ze względu na dotkliwość symptomów, ale również po to, by nie zarażać innych. Co więcej, jeśli odrze towarzyszy światłowstręt należy stworzyć pacjentowi najbardziej optymalne warunki na czas choroby.

Odra jest poważną chorobą zakaźną i wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, który wdroży odpowiednio ukierunkowane leczenie!

Odra – powikłania

Powikłania po odrze są stosunkowo częste, zwłaszcza jeśli choroba wystąpiła u dzieci poniżej 5. roku życia, a także u osób dorosłych. Do najgroźniejszych powikłań po odrze można zaliczyć:

  • Dolegliwości ze strony układu pokarmowego (biegunki, zatwardzenia, wymioty).
  • Zapalenie płuc.
  • Zapalenie ucha środkowego.
  • Zapalenie mózgu, w tym: podostre zapalenie mózgu i wtrętowe zapalenie mózgu.
  • Poronienie lub przedwczesny poród (u kobiet w ciąży).
  • Zapalenie rogówki, które może skutkować nawet ślepotą.

Zdecydowanie najgroźniejszym powikłaniem po odrze są zapalenia mózgu, których konsekwencją może być nawet nieodwracalne uszkodzenie mózgu.

Odra – szczepienia ochronne

W ostatnim dziesięcioleciu zaobserwowano wyraźny spadek zachorowań na odrę, co należy przypisać obowiązkowym szczepieniom ochronnym na tę chorobę. Szczepionki przeciw odrze wykonywane są począwszy od lat. 70. XX w. Obecnie występują w postaci skojarzonej i zawierają one żywe, osłabione wirusy trzech chorób: odry, świnki i różyczki. Szczepionki te nazywane są MMR i charakteryzują się bardzo wysoką skutecznością, pozwalającą niemal na całkowite wyeliminowanie ryzyka zachorowania na tę chorobę.

Dowiedz się więcej:

Szczepionka skojarzona przeciwko: odrze, śwince i różyczce podawana jest podskórnie lub domięśniowo. Program Szczepień Ochronnych zakłada, że dziecku w 12-13 miesiącu życia zostanie podana obowiązkowa szczepionka MMR, która zostanie uzupełniona kolejną dawką w 10. roku życia. Głównym celem szczepienia ochronnego przeciwko odrze jest uodpornienie się przeciwko wirusom chorobogennymi.

Szczepienie przeciwko odrze może wykonać również osoba dorosła (odpłatnie). Istnieją ku temu wskazania zwłaszcza wtedy, gdy niebyła ona szczepiona w wieku dziecięcym. Ponadto zaszczepić się również powinny osoby, które pracują z dziećmi (np. w przedszkolach, szkołach, szpitalach i przychodniach).

Źródła:

  1. Częścik A., Trzcińska A., Siennicka J., Wirus odry – reakcje odpornościowe związane z naturalnym zakażeniem oraz odpowiedzią poszczepienną. Postępy Mikrobiologii. 2011; 50: 235-245.
  2. Janaszek-Seydlitz W.: Szczepionka przeciwko odrze [w:] Wakcynologia pod red. W. Magdzik, D. Naruszewicz-Lesiuk, A. Zieliński, Bielsko-Biała 2007

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3