Łopian znamy jako składnik szamponów. Roślina oczyszcza też skórę i organizm, pomaga na stawy i zaparcia. Korzystaj z właściwości łopianu!

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Nalewka z łopianu przyda się na bolące stawy, wypryski, ugryzienia owadów czy łupież.
Nalewka z łopianu przyda się na bolące stawy, wypryski, ugryzienia owadów czy łupież. madeleinesteinbach/123RF
Udostępnij:
Łopian większy to chwast, który trudno przegapić. Uwagę zwracają jego liście, jednak to korzeń stanowi źródło związków o fantastycznych właściwościach leczniczych. Roślina sprawdza się nie tylko w dermatologii, gdzie wspiera leczenia najtrudniejszych chorób. Sprawdź, jakie właściwości mają napary, odwary i nalewki z łopianu oraz jak je przygotować i z nich korzystać. Wyjaśniamy, na jakie problemy pomaga oraz jakie są przeciwwskazania do kuracji z jego użyciem.

Spis treści

Jak wygląda łopian i gdzie rośnie?

Łopian większy (Arctium lappa), inaczej łopian lekarski, jest dwuletnią rośliną leczniczą z rodziny astrowatych, która podobnie jak wiele innych ma status chwastu. Rośnie pospolicie w całym kraju poza górami. Spokrewnione gatunki o podobnych właściwościach to łopian mniejszy (A. minus) oraz pajęczynowy (A. tomentosum).

Roślina jest też znana w Polsce pod innymi nazwami, m.in. jako łopuch, łopień, głowacz, rzepy, dziady czy kostropach.

Liście łopianu większego tworzą rozetę, długie ogonki i mają sercowato-jajowaty kształt. Osiągają pokaźne rozmiary – ich długość sięga 50 cm. Ze środka wyrasta wysoka na ok. 2 metry, rozgałęziona łodyga, na której tworzą się purpurowoczerwone lub fioletowoczerwone rurkowate kwiaty, a potem owoce w formie niełupki. Mają kształt główkowatego koszyczka i są otoczone haczykowatymi łuskami, które przyczepiają się jak rzepy do ubrań i sierści zwierząt.

Surowcem leczniczym jest prosty, palowy korzeń łopianu, który zbiera się z roślin jednorocznych (tych, które jeszcze nie kwitną, bo robią to dopiero w drugim roku) wczesną wiosną lub jesienią. Od czerwca do lipca zbiera się także liście łopianu, a we wrześniu – owoce łopianu (koszyczki).

Po zebraniu korzeń oczyszcza się, kroki na kawałki i suszy w temp. ok. 50 stopni Celsjusza, natomiast liście i kwiaty – w warunkach naturalnych, w zacienionym i przewiewnym miejscu.

Co zawiera łopian i jakie właściwości? Na co pomagają jego korzeń, liście, owoce?

Łopian to roślina bogata w związki poliacetylenowe, które hamują rozwój bakterii bakterii, grzybów i wirusów. Jego korzeń jest obfitym źródłem inuliny, którą zawiera w ilości wynoszącej nawet 20-40 procent. Ten cukier prosty jest niestrawny dla ludzi (i zaliczany błonnika rozpuszczalnego w wodzie), jednak stanowi pożywkę (probiotyk) dla korzystnej mikroflory jelitowej. Działa tak skutecznie, że stanowi nieodłączny składnik wielu suplementów diety i wyrobów medycznych z probiotycznymi bakteriami.

Inne ważne składniki to m.in. fitosterole (wspierają gospodarkę lipidową), lignany (znane z właściwości regulujących gospodarkę hormonalną i antyrakowych), a także związki mineralne, m.in. potasu, wapnia i magnezu, substancje śluzowe, garbniki, olejki tłuste i eteryczne.

W liściach łopianu stwierdza się natomiast wysoki poziom związków goryczowych, takich jak arkcjopikryna. Przyjmowanie ich w postaci przetworów ma działanie żółciopędne, a także moczopędne. Odwary zarówno z liści, jak i korzenia rośliny, mają także właściwości przeciwcukrzycowe.

Wykazano, że napary i wyciągi z korzenia łopianu pobudzają ponadto wydzielanie kwasu żołądkowego i enzymów trzustkowych, działają też lekko napotnie i rozwalniająco, pomagając przeciwdziałać zaparciom. Dzięki temu roślina wspomaga trawienie i usuwanie z organizmu nagromadzonych produktów metabolizmu. Dla pobudzania przemiany materii warto przy tym sięgnąć po sok z korzenia albo syrop na bazie przygotowanego z niego wyciągu.

Korzeń łopianu jest popularnym składnikiem mieszanek ziołowych stosowanych problemach urologicznych, redukcji nadwagi, łagodzenia trądziku oraz immunostymulujących.

Zwłaszcza w nasionach łopianu większego zidentyfikowano, choć także w korzeniu, wykryto związki o działaniu przeciwnowotworowym i antymutagennym.

Korzeń łopianu do picia. Jak go przygotować i stosować?

Korzeń łopianu najczęściej stosuje się w formie wyciągu – wodnego, jako odwar czy syrop, a także suchego. W postaci świeżej wykorzystuje się także sok z korzenia, który można też utrwalić alkoholem, otrzymując nalewkę; tynkturę można też przygotować ze świeżego lub suszonego surowca.

Przepisy na przetwory z korzenia łopianu i ich dawkowanie:

  • Odwar z korzenia łopianu – zalej 2 łyżki suszonego korzenia szklanką wody i gotuj 10-15 min, po czym przecedź. W przypadku użycia korzenia świeżego dawka to 3 łyżeczki, a czas to 3-5 min. Dawkowanie: 2-4 razy dziennie po 1/2 szkl.
  • Sok z korzenia łopianu – umyj i obierz korzenie łopianu, po czym zetrzyj drobno na tarce lub zmiksuj na miazgę, a następnie wyciśnij z niej sok przez gazę lub chustę serowarską. Dawkowanie: 2-4 razy dziennie 30-60 kropli w 50 ml wody.
  • Nalewka z korzenia łopianu – zalej rozdrobniony, świeży lub suszony korzeń łopianu alkoholem o mocy 40-60 proc. alk. obj. w proporcji 1 do 5, a po 7 dniach przefiltruj. Dawkowanie: 2-3 razy dziennie po 1-2 łyżeczki w 100 ml wody. Warto zacząć od mniejszych porcji czynnych związków – polecana proporcja to 1:3, a dawkowanie: 3 razy dziennie 2-4 ml.

Zobacz także:

Jak działa łopian na skórę i włosy?

Przetwory z łopianu znajdują zastosowanie przede wszystkim w dermatologii, gdzie wykorzystuje się je zewnętrznie przy chorobach skóry, świądzie, ukąszeniach owadów, uszkodzeniach na różnym tle, w tym takich jak oparzenia i odmrożenia.

Łopian zawiera też związki wspomagające przemianę materii i usuwanie toksyn z organizmu. Ma to dobitny wpływ na stan skóry, dlatego odwar z korzenia łopianu stosuje się w przypadku jej chorób nie tylko zewnętrznie, ale też wewnętrznie.

W mieszankach ziołowych o takim przeznaczeniu często występuje z roślinami o podobnych właściwościach, które wzajemnie wspomagają swoje działanie, zwłaszcza z fiołkiem trójbarwnym (bratkiem) i pokrzywą zwyczajną. Do pielęgnacji skóry można używać też liści łopianu.

Przepis na napar z liści łopianu – zalej 1 g suszonego ziela łopianu 200 ml wrzątku, przykryj i odstaw na 10 min, po czym odcedź. Pij 2-3 razy dziennie po 1/2 szkl. Stosuj płyn również do przemywania skóry, kąpieli, kompresów i okładów w chorych miejscach.

Związki łopianu działają antybakteryjnie i przeciwgrzybiczo, a przy tym przeciwzapalnie, dlatego roślina ta jest szczególnie polecana w celu łagodzenia objawów trądziku, czyraków, łuszczycy, atopowego oraz łojotokowego zapalenia skóry. Pomagają bowiem zmniejszyć wydzielanie łoju skórnego, który jest pożywką dla bakterii wywołujących wykwity skórne.

Wodne wyciągi z łopianu są też polecane przy problemach z włosami, takimi jak ich wypadanie włosów (zwłaszcza, gdy ma łojotokowe i toksyczne podłoże), a także łojotok powodujący szybkie ich przetłuszczanie się oraz łupież.

Do pielęgnacji warto używać też nalewki, zwłaszcza mocniejszej. Po rozcieńczeniu jej wodą (w proporcji 1:1 lub 1:2) można wcierać preparat we włosy lub przemywać nim skórę. Ze względu na działanie przeciwreumatyczne sprawdzi się także w łagodzeniu bólów reumatycznych.

Sproszkowanego korzenia łopianu można używać jako zasypkę wspomagającą gojenie uszkodzeń skóry. Na oparzenia, trudno gojące się rany oraz bolące stawy można przykładać również zgniecione liście rośliny.

Sprawdź także:

Korzeń łopianu – przeciwwskazania do kuracji i możliwe skutki uboczne

Przeciwwskazaniem do stosowania łopianu może być alergia na inne rośliny z rodziny astrowatych, w tym ich pyłki, takie jak ambrozja, chryzantema, nagietek czy stokrotka.

Z uwagi na właściwości rozrzedzające krew powinien być przyjmowany pod kontrolą w przypadku zażywania leków przeciwzakrzepowych. Doustną kurację łopianem należy przerwać na 2 tygodnie przed planowanym zabiegiem chirurgicznym.

Przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami nie wykazano działań ubocznych łopianu. Nie powinien być jednak przyjmowany doustnie w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u dzieci poniżej 15. roku życia. Kurację trwającą dłużej niż miesiąc warto na wszelki wypadek skonsultować z lekarzem. Jest to wskazane zwłaszcza przy przyjmowaniu leków przeciwcukrzycowych, gdyż adekwatnie do obniżenia się poziomu glukozy we krwi może być wymagane zmniejszenie ich dawki.

Cukier pod kontrolą

miejsce #4

Genexo

Glucomaxx Paski do glukozy 50 szt.

45,19 zł31,00 zł-31%
miejsce #5

Genexo

Glucomaxx Paski do glukozy 50 szt.

45,19 zł31,00 zł-31%
miejsce #6

Genexo

Glucomaxx Paski do glukozy 50 szt.

45,19 zł31,00 zł-31%
miejsce #7

Roche

Nakłuwacz AccuChek Softclix KIT + 25 lancetów

44,78 zł39,70 zł-11%
miejsce #8

Roche

Nakłuwacz AccuChek Softclix KIT + 25 lancetów

44,78 zł39,70 zł-11%
miejsce #9

Roche

Nakłuwacz AccuChek Softclix KIT + 25 lancetów

44,78 zł39,70 zł-11%
miejsce #10

Roche

Nakłuwacz AccuChek Softclix KIT + 25 lancetów

44,78 zł39,70 zł-11%
miejsce #11

Roche

Nakłuwacz AccuChek Softclix KIT + 25 lancetów

44,78 zł39,70 zł-11%
miejsce #12

Roche

Nakłuwacz AccuChek Softclix KIT + 25 lancetów

44,78 zł39,70 zł-11%
miejsce #13

Optium Xido Neo

169,95 zł
miejsce #14

Genexo

Glukometr- zestaw iXell

41,90 zł
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polska coraz bardziej rowerowa

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie