Koper włoski – właściwości i zastosowanie fenkułu. Czy herbatka z kopru włoskiego dla niemowląt jest bezpieczna?

Monika Góralska
Monika Góralska
Koper włoski (fenkuł) swoje cenne właściwości zawdzięcza zawartości olejku koperkowego, który działa przeciwdrobnoustrojowo, przeciwgorączkowo, rozkurczowo, wykrztuśnie, łagodzi wzdęcia, zaparcia i kaszel oraz bóle miesiączkowe i nieprzyjemne skutki menopauzy. Powinny jednak na niego uważać matki karmiące oraz mamy niemowląt, ponieważ przetwory z kopru włoskiego takie jak herbatka koperkowa czy olejek mogą zaburzać działanie układu hormonalnego.
Koper włoski (fenkuł) swoje cenne właściwości zawdzięcza zawartości olejku koperkowego, który działa przeciwdrobnoustrojowo, przeciwgorączkowo, rozkurczowo, wykrztuśnie, łagodzi wzdęcia, zaparcia i kaszel oraz bóle miesiączkowe i nieprzyjemne skutki menopauzy. Powinny jednak na niego uważać matki karmiące oraz mamy niemowląt, ponieważ przetwory z kopru włoskiego takie jak herbatka koperkowa czy olejek mogą zaburzać działanie układu hormonalnego. pixabay.com
Udostępnij:
Koper włoski, inaczej fenkuł znany jest głównie z działania rozkurczowego jako środek łagodzący wzdęcia i zaburzenia trawienia. Wykazuje również działanie wykrztuśne, dzięki czemu łagodzi kaszel oraz przeciwdrobnoustrojowe co sprawia, że hamuje rozwój infekcji. Herbatka z kopru włoskiego polecana jest w celu łagodzenia kolek u niemowląt oraz zwiększania laktacji u matek karmiących piersią. Jednak roślina ta wykazuje silne działanie estrogenne, przez co może być niebezpieczna dla najmłodszych. Sprawdź, jakie właściwości ma koper włoski i kiedy można go bezpiecznie stosować, a kiedy trzeba zachować szczególną ostrożność.

Jak wygląda koper włoski?

Koper włoski, czyli koper lekarski lub fenkuł włoski (Foeniculum vulgare Miller) to roślina wieloletnia z rodziny selerowatych. Fenkuł naturalnie występuje w strefie śródziemnomorskiej oraz w Afganistanie, Pakistanie i Iranie skąd rozprzestrzenił się na inne obszary świata i jest uprawiany także w Polsce.

Koper włoski osiąga do 2 m wysokości, ma prostą, nagą łodygę, pierzaste, nitkowate liście i drobne, żółte kwiaty zebrane w charakterystyczne baldachy. Kwiaty po przekwitnieniu przeobrażają się w owoce o walcowatym kształcie. Koper włoski swoje cenne właściwości zawdzięcza zawartości olejku eterycznego tzw. olejku koperkowego, który ma silny, anyżkowy aromat, a zawdzięcza go związkowi o nazwie anetol. Anetol jest również składnikiem olejku anyżowego.

Istnieją dwie odmiany owoców kopru włoskiego: słodka (Foeniculi dulcis fructus) i gorzka (Foeniculi amari fructus). Są one surowcem zielarskim i różnią się od siebie przede wszystkim zawartością olejku eterycznego, odmiana gorzka ma go więcej, co najmniej 40 ml/kg, a odmiana słodka 20 ml/kg.

Zobacz także:

Zastosowanie nasion, liści i bulw kopru włoskiego

Zarówno owoce, jak i bulwy oraz liście są jadalne i niskokaloryczne. Zawierają minerały takie jak mangan, potas, magnez i wapń oraz spore ilości antyoksydacyjnej witaminy C, która wzmacnia odporność i chroni komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.

Bulwy i liście fenkułu włoskiego znajdują zastosowanie w kuchni. Bulwy, które składają się z grubych warstw przypominających wyglądem cebulę można jeść na surowo, dodawać do sałatek i surówek, a także grillować i przyrządzać z nich zupy. Liście stosuje się ze względu na ich aromat jako dodatek i przyprawę do dań mięsnych, rybnych, wywarów na zupy oraz kiszonek.

Nasiona również służą w kuchni głównie jako przyprawa do sałatek, mięs, a także wypieków, sosów, serów i kompotów. Z zaparzonych nasion powstaje herbatka koperkowa. Przepis na herbatkę z kopru włoskiego jest prosty, a napar przygotujesz zalewając szklanką (200 ml) wrzątku pół łyżeczki rozdrobnionych owoców kopru włoskiego. Następnie należy pozostawić napar pod przykryciem na 20 minut. Po odcedzeniu pić małymi porcjami co 3 godziny.

Sprawdź również:

Właściwości olejku koperkowego

Fenkuł włoski zawiera 2-6 proc. olejku eterycznego, którego głównym składnikiem jest anetol, a także inne składniki w dużo mniejszej ilości takie jak: alfa-pinen, limonene, gamma-terpinen, aldehyd anyżowy, cytral. Roślina zawiera też tłuszcze, białka, cukry redukujące, skrobię, furanokumaryny, flawonoidy (kwercetyna, kemferol), sole mineralne i fitosterole.

Anetol zawarty w olejku koperkowym wykazuje działanie estrogenne. Natomiast aldehyd anyżowy i kwas anyżowy pobudzają wydzielanie soków trawiennych oraz zwalczają patogeny. Olejek koperkowy powstaje w wyniki destylacji parą wodną całej rośliny. Jest on wykorzystywany jako produkt leczniczy do produkcji suplementów diety i leków oraz aromatyzowania słodyczy, wódek, a nawet perfum.

Wskazania do stosowania olejku koperkowego:

  • zaburzenia trawienne – wzdęcia, biegunki, zaparcia, brak apetytu, spowolniona przemiana materii,
  • infekcje układu oddechowego i zatok – kaszel, katar, chrypka, krztusiec, dychawica oskrzelowa,
  • zaburzenia hormonalne – nieregularne miesiączkowanie, słaba laktacja,
  • problemy skórne na tle hormonalnym – trądzik androgenny, łojotok, suchość skóry, łysienie androgenne,
  • grzybice układowe i skórne,
  • zaburzenia psychiczne – stany depresyjne.

Koper włoski na przeziębienie

Fenkuł stosuje się w leczeniu infekcji dróg oddechowych. Wykazuje on działanie wykrztuśne, ponieważ rozrzedza wydzielinę oskrzelową i pobudza do ruchu nabłonek rzęskowy, dzięki czemu wydzielina jest szybciej i sprawniej usuwana z dróg oddechowych. Olejek koperkowy zawarty w owocach kopru włoskiego wykazuje również działanie przeciwdrobnoustrojowe, działa napotnie i przeciwgorączkowo. Dzięki tym właściwościom koper włoski skutecznie może zwalczyć przeziębienie, grypę i inne infekcje górnych dróg oddechowych.

Przeczytaj:

Koper włoski na trawienie

Nasiona kopru włoskiego pobudzają wydzielanie soku żołądkowego i żółci w przewodzie pokarmowym, dzięki czemu usprawniają procesy trawienne i pobudzają perystaltykę jelit. Ze względu na te właściwości można je stosować w łagodzeniu dolegliwości związanych z zaburzeniami trawienia takimi jak wzdęcia czy gazy oraz biegunki i zaparcia. Fenkuł działa też rozkurczowo na mięśnie gładkie brzucha, dzięki czemu łagodzi ból i napięcie towarzyszące zaburzeniom trawiennym. Takie działanie łagodzi również bóle menstruacyjne. Dodatkowo koper włoski pobudza apetyt.

Herbatka z kopru włoskiego na kolki – czy jest bezpieczna dla niemowląt?

Powszechnie uważa się, że herbatka z kopru włoskiego łagodzi bóle brzuszka, b, więc rodzice chętnie podają ją maluchom. Faktycznie, ze względu na swoje właściwości usprawniające procesy trawienne działa ona w ten sposób u dorosłych. Jednak należy zachować szczególną ostrożność w przypadku niemowląt i przed podaniem dziecku herbatki z kopru włoskiego skonsultować się z pediatrą, ponieważ fenkuł oddziałuje także na układ hormonalny, działa estrogennie i antyandrogennie. Takie działanie u niemowląt i małych dzieci może zaburzać ich prawidłowy rozwój.

W powszechnym mniemaniu zioła postrzegane są jako środki bezpieczne, które mogą stosować niemal wszyscy – bez względu na wiek, płeć, ogólny stan zdrowia czy przyjmowane leki. Ogólne bezpieczeństwo ziół to jednak błędne przekonanie, które może wiązać się z poważnymi konsekwencjami. Zanim więc po nie sięgniemy, warto zapoznać się nie tylko z właściwościami prozdrowotnymi konkretnego zioła, ale również z przeciwwskazaniami do jego stosowania. Na zioła szczególnie powinny uważać kobiety w ciąży, ponieważ wiele roślin ma właściwości silnie poronne!

Czy zioła mogą być szkodliwe? 10 ziół o niebezpiecznym działaniu

Przeciwwskazania do stosowania kopru włoskiego i olejku koperkowego

Mimo, że fenkuł włoski wykazuje łagodne działanie i jego stosowanie wydaje się bezpieczne, to jednak, tak jak w przypadku innych ziół, należy zachować ostrożność i umiar. Przede wszystkim dotyczy to podawania herbatki z kopru włoskiego niemowlętom i małym dzieciom. Ze względu na jej silne działanie estrogenne nie powinny jej pić również kobiety w ciąży, ponieważ może ona działać teratogennie, czyli zakłócać prawidłowy wzrost i rozwój płodu, prowadząc do jego upośledzeń, a nawet poronienia.

Koper włoski jest stosowany także jako składnik preparatów na pobudzenie laktacji dla matek karmiących. Jednak również z powodu silnego oddziaływania na układ hormonalny i możliwości przedostania się wraz z mlekiem matki do organizmu dziecka jego stosowanie w czasie laktacji także powinno być skonsultowane z lekarzem, który ustali czy jest on wskazany oraz w jakiej dawce można go bezpiecznie zażywać.

Również z powodu właściwości estrogennych fenkuł włoski może zaburzać działanie niektórych leków w tym tabletek antykoncepcyjnych lub leków przeciwnowotworowych.

Z tego względu herbatek z kopru włoskiego oraz innych jego przetworów nie należy stosować systematycznie dłużej niż przez 2 tygodnie.

Koper włoski może również wywoływać reakcje alergiczne, a przyjmowany przez dłuższy czas zwiększa wrażliwość na promienie słoneczne, dlatego najlepiej nie stosować go w okresie letnim, a szczególnie przed opalaniem.

Duże dawki olejku koperkowego stosowane doustnie wywołują drgawki, otępienie, podrażnienie błon śluzowych żołądka i jelit oraz przekrwienie mózgu i płuc.

Należy jednak podkreślić, że tak silne reakcje wywołuje przyjmowanie dużych dawek kopru włoskiego stosowanych dłużej niż 2 tygodnie głównie w postaci suplementów diety, ekstraktów czy nalewek z kopru włoskiego, które są silnie skoncentrowane.

ZOBACZ: Dlaczego warto jeść koper włoski?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Małpia ospa może być użyta jako broń biologiczna

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie