Jagoda kamczacka – właściwości, wartość odżywcza i zastosowanie kulinarne owoców wiciokrzewu sinego

Agata Orzełowska
Choć jej owoce smakują podobnie do borówek, jagoda kamczacka to tak naprawdę wiciokrzew
Choć jej owoce smakują podobnie do borówek, jagoda kamczacka to tak naprawdę wiciokrzew lianem/123RF
Jagoda kamczacka to odmiana wiciokrzewu sinego. Pomimo podobnego wyglądu nie jest spokrewniona z borówką amerykańską ani czarną jagodą. Ma smaczne i bogate odżywczo owoce, które ze względu na wysoką zawartość antyoksydantów stanowią cenny składnik diety prozdrowotnej, a także domowych przetworów. Jako że borówka kamczacka jest rośliną chętnie sadzoną w przydomowych ogródkach i małych gospodarstwach, w szczycie sezonu przypadającym na lipiec można korzystać z jej cennych właściwości.

Czym jest jagoda kamczacka?

Jagoda kamczacka (Lonicera caerulea var. kamtschatica) to popularna odmiana wiciokrzewu sinego (Lonicera caerulea), który należy do rodziny przewiertniowatych. Prawidłowa nazwa jagody kamczackiej to wiciokrzew kamczacki.

Roślina znana jest też jako borówka kamczacka, jagoda kaukaska czy suchodrzew jadalny.

Owoce borówki kamczackiej są niewielkie, mają podłużny kształt i ciemnoniebieski kolor nie tylko skórki, ale też miąższu (co różni je od jasnych w środku borówek amerykańskich) oraz słodko-kwaśny smak.

Roślina pochodzi z północno-wschodniej Azji, ale obecnie jest uprawiana na całym świecie, w tym również w Polsce. Jednak w naszym kraju jest sadzona głównie do użytku własnego, a nie na skalę przemysłową, jak ma to miejsce w przypadku podobnych owoców. Warto wiedzieć, że nie jest spokrewniona z borówką amerykańską (prawidłowo jest to borówka wysoka) ani borówką czernicą, czyli czarną jagodą, które należą do rodziny wrzosowatych.

W Polsce znane i chętnie sadzone są takie odmiany wiciokrzewu jak jagoda kamczacka wojtek, czelabinka, zojka i jagoda kamczacka brązowa. Uprawa tej rośliny jest bardzo łatwa – nie ma ona wysokich wymagań. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, na glebie żyznej o lekko kwaśnym odczynie.

Bliskim krewnym wiciokrzewu sinego jest wiciokrzew japoński o działaniu przeciwzapalnym i przeciwwirusowym. Dzięki zawartym
w nich substancjom jego kwiaty Lonicera japonica hamują namnażanie się koronawirusa w organizmie i przyspieszają powrót do zdrowia.

Przeczytaj również:

Wartość odżywcza jagody kamczackiej

Jagoda kamczacka uważana jest przez mieszkańców japońskiej wyspy Hokkaido za „eliksir życia”, co wynika z bogactwa korzystnych dla zdrowia substancji zawartych w owocach tej rośliny. W lokalnym języku nosi nazwę „haskap”.

Wiciokrzew kamczacki jest bogatym źródłem witaminy C, którą zawiera w ilości 30-186 mg, i zależnie od odmiany dostarcza 46-60 kcal (w przeliczeniu na 100 g). Zapewnia też cenne antyoksydanty, takie jak fioletowo-niebieskie antocyjany, a także proantocyjanidyny, kwasy fenolowe i inne polifenole. Pod względem zawartości cennych składników przewyższa przy tym borówkę amerykańską, w której ciemna jest tylko skórka, a miąższ – jasny.

Porcja 100 g jagody kamczackiej dostarcza średnio 53 kcal, 1,6 g białka, 1,6 g tłuszczu, 5,2 g węglowodanów, 6,7 g błonnika, a także:

  • potas – 190 mg,
  • wapń – 31 mg,
  • żelazo – 0,4 mg,
  • magnez – 13,5 mg,
  • mangan – 0,14 mg,
  • witamina – A 130 mcg,
  • witamina C – 44 mcg,
  • witamina E – 1,1 mg,
  • witamina B2 – 0,16 mg.

Jagody kamczackie mają niski indeks glikemiczny, co sprawia, że są zalecane w diecie osób chorujących na cukrzycę oraz tych, które pragną zachować lub przywrócić prawidłową masę ciała.

Warto dowiedzieć się więcej na temat:

Jagoda kamczacka – właściwości i wpływ na zdrowie

Właściwości lecznicze i prozdrowotne jagody kamczackiej od wieków znane i cenione były w krajach Azji, takich jak Rosja, Chiny i Japonia.

Związki zawarte w jej owocach, przede wszystkim polifenole i witamina C, mają silne właściwości antyoksydacyjne (przeciwutleniające). Sprawia to, że są pomocne w profilaktyce chorób cywilizacyjnych, gdyż rozwijają się one na tle zapalnym. Jagody kamczackie mają właściwości przeciwzapalne, pomagają przeciwdziałać m.in. miażdżycy, a przez to chorobom takim jak udar i zawał mięśnia sercowego, a także procesom nowotworowym w komórkach.

Oprócz właściwości redukujących poziom „złego” cholesterolu LDL we krwia, jagoda kamczacka ma też działanie obniżające stężenie glukozy, dzięki czemu wspomaga prewencję cukrzycy. Badania naukowe prowadzone na gryzoniach dowiodły skuteczność wyciągów z jagody kamczackiej w ochronie skóry przed szkodliwym działaniem promieniowania UV oraz promieniowania radioaktywnego.

Jagoda kamczacka ma działanie przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze i antybakteryjne – hamuje rozwój między innymi bakterii E-coli, gronkowca, paciorkowca i dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Witamina A zawarta w owocach jagody kamczackiej korzystnie wpływa na kondycję skóry, paznokci i włosów, a także na gospodarkę hormonalną i wzrok, witaminy z grupy B wspierają pracę układu nerwowego, natomiast biopierwiastki takie jak magnez łagodzą skutki stresu.

Natomiast zawartość w jagodach kamczackich żelaza pozwala zapobiegać anemii i wspomaga funkcjonowanie układu krwiotwórczego.

Spożywanie jagód kamczackich przyspiesza też usuwanie z organizmu metali ciężkich, co ma bardzo korzystny wpływ na organizm, szczególnie przy zatruciach tymi związkami.

Przeczytaj również:

Zastosowanie jagody kamczackiej

Owoce jagody kamczackiej są wykorzystywane w rosyjskiej i dalekowschodniej (chińskiej i japońskiej) medycynie ludowej jako remedium na zbyt wysokie ciśnienie, zakażenia bakteryjne, choroby układu pokarmowego i malarię. Jest też stosowana w celu wzmocnienia organizmu i stymulacji układu odpornościowego. Profilaktycznie jagodę kamczacką stosuje się przeciw anemii i miażdżycy oraz jako środek spowalniający rozwój jaskry.

Nalewka z jagody kamczackiej sprawdzi się przy dolegliwościach trawiennych i w domowej terapii wspomagającej organizm w okresie zwiększonej zachorowalności na przeziębienie i grypę. A sok z jej owoców stosowany jest w leczeniu wspomagającym przy chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Zewnętrznie można używać go do łagodzenia objawów chorób skórnych.

Dzikie owoce rosnące w lasach, na nieużytkach czy w ogrodach to smaczny i wartościowy surowiec do przygotowania domowych przetworów. Dzięki bogactwu przeciwzapalnych związków aktywnych, cennych witamin, związków mineralnych i błonnika nie tylko wzbogacą zimową dietę, ale też pomogą zadbać o oporność i leczyć częste dolegliwości i choroby. Sprawdź, jak działają!

Te dzikie owoce występują jesienią i są idealne na przetwory...

Jak jeść jagodę kamczacką i jakie przetwory przygotować z jej owoców?

Owoce jagody kamczackiej w smaku przypominają czarną borówkę i tak samo, jak ona, mogą być spożywane na surowo, samodzielnie lub jako dodatek do deserów, lodów i ciast.

Z jagody kamczackiej można robić smaczne i zdrowe przetwory, takie jak dżemy, soki, wina i nalewki. W Japonii popularne są słodycze i jogurty z dodatkiem jej owoców.

Niestety w związku z faktem, że owoce jagody kamczackiej można zbierać tylko ręcznie, proces ten jest dość pracochłonny i kosztowny. Z tego względu uprawa przemysłowa tej rośliny nie jest zbyt opłacalna i rozpowszechniona, a przetwory mogą robić osoby, które mają tę roślinę w ogródku lub sadzie.

Domowe przetwory bez cukru to sposób na zatrzymanie na dłużej smaku sezonowych owoców. Sprawdź 10 prostych! przepisów na zdrowe przetwory

Sezonowe przetwory bez cukru – 10 zdrowych przepisów zawiera...

ZOBACZ: Letnie owoce. Jaki mają wpływ na zdrowie?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie