Nowa „najzdrowsza dieta świata”? Ta kuchnia z północy rządzi

Przez lata dieta śródziemnomorska uchodziła za złoty standard zdrowego odżywiania – oliwa z oliwek, pomidory, ryby, orzechy. Teraz jednak pojawia się nowy pretendent, który stopniowo zyskuje popularność: dieta nordycka.

Zamiast oliwek pojawiają się wędzone ryby, zamiast cytrusów – jagody, a podstawą pieczywa staje się żyto. Ten model żywienia jest chłodniejszy w klimacie i bardziej pragmatyczny, ale jego profil zdrowotny jest zbliżony do diety śródziemnomorskiej: pełne ziarna, tłuste ryby, sezonowość i ograniczenie cukru.

Zmiana nie jest wyłącznie kulinarną ciekawostką. W Wielkiej Brytanii zainteresowanie skandynawskim stylem jedzenia wyraźnie rośnie. Z danych sieci Waitrose wynika, że liczba wyszukiwań wszystkiego, co „skandynawskie”, wzrosła rok do roku o 80 proc.

Szczególnie mocno wzrosło zainteresowanie chlebem żytnim i wędzonymi rybami – odpowiednio o 133 i 50 proc. Wyszukiwania przepisów na „żyto z wędzonym łososiem” w samym ostatnim miesiącu zwiększyły się aż o 261 proc.

Zdaniem ekspertów dużą rolę odgrywa estetyka. Skandynawski styl śniadaniowy, oparty na smörgåsbordzie, trafia w potrzeby osób szukających prostych, ale efektownych rozwiązań.

„Popularność skandynawskiego śniadania wiąże się bezpośrednio z trendem na smörgåsbord, gdzie liczy się przede wszystkim wygląd – to uczta dla oczu” – mówi Lizzie Haywood, menedżerka ds. innowacji i trendów w Waitrose.

Dodaje, że „ten styl pozwala ludziom łatwo wybierać i komponować, budując swoje idealne śniadanie bez zbędnego zachodu. To idealna koncepcja na szybkie, efektowne śniadanie, które bez wysiłku odpowiada na różne gusta”.

Rosnące zainteresowanie dietą nordycką widać również w ofercie gastronomicznej. Skandynawskie piekarnie i koncepty śniadaniowe zyskują popularność, a nowe otwarcia sprawiają, że „kopenhaski cool” staje się coraz bardziej dostępny.

„Boom na piekarnie w stylu skandynawskim także nie wykazuje oznak spowolnienia” – dodaje Harwood, wskazując na takie marki jak Ole & Steen.

Wraz z tym trendem rośnie sprzedaż chleba żytniego, śledzi i wędlin w plastrach, a estetyka smörgåsbordu coraz częściej pojawia się zarówno w mediach społecznościowych, jak i w menu brunchowych lokali.

Za popularnością diety nordyckiej stoi również tzw. „aureola zdrowia”. Badania prowadzone m.in. na Uniwersytecie Kopenhaskim i w Norweskim Instytucie Zdrowia Publicznego łączą ten model żywienia z poprawą profilu cholesterolu, lepszą kontrolą poziomu cukru we krwi oraz umiarkowaną utratą masy ciała w porównaniu z bardziej „zwesternizowanymi” wzorcami odżywiania.

Znaczenie ma także wygoda – śniadania są szybkie w przygotowaniu, dobrze wyglądają i nie kojarzą się z restrykcyjną dietą. Trend wpisuje się również w szerszy zwrot w stronę nieprzetworzonej żywności i odejścia od ultraprzetworzonych płatków śniadaniowych oraz słodkich wypieków.

Jeśli dieta śródziemnomorska nauczyła wielu sięgać po oliwę z oliwek, dieta nordycka może sprawić, że równie naturalne stanie się używanie kopru, żyta i wędzonego pstrąga jako codziennych składników kuchni.

Podobno na każdym szwedzkim stole podczas Midsommar musi pojawić się śledź. Można go marynować samodzielnie, ale to zajęcie pracochłonne, zwłaszcza przy mniejszych ilościach. Ten przepis jest szybki w przygotowaniu i świetnie smakuje podany z pieczywem chrupkim lub chlebem żytnim z masłem.

Liczba porcji: 4 Czas: 15 minut plus czas marynowania

Składniki:
2 słoiczki po 140 g śledzia w marynacie koperkowej
1 łyżka drobnego cukru
2 łyżki octu z białego wina
2 łyżki musztardy ziarnistej
1 łyżeczka musztardy dijon
2 łyżki śmietanki kremówki
1 łyżka crème fraîche
1 mała szalotka, drobno posiekana
100 ml oleju słonecznikowego
2 łyżki posiekanego koperku, plus dodatkowo do podania
1 łyżka posiekanego szczypiorku, plus dodatkowo do podania

Sposób przygotowania:

1. Odcedź śledzie i wyrzuć kawałki cebuli; odstaw rybę na bok.

2. W misce wymieszaj wszystkie pozostałe składniki, z wyjątkiem oleju i ziół; dopraw do smaku.

3. Powoli, cały czas ubijając, wlewaj olej, aż sos się zemulguje. Wmieszaj posiekane zioła, a następnie delikatnie połącz całość ze śledziami.

4. Przykryj i odstaw do lodówki na kilka godzin, aby się zamarynowało. Przed podaniem posyp dodatkową porcją ziół.

Przepis na łososia z bogatym sosem idealnie sprawdza się latem.

Liczba porcji: 4 Czas przygotowania: 10 min | Czas gotowania: 10 min

Składniki:
2 opakowania po 220 g filetów z dzikiego łososia
15 g masła, roztopionego, plus 200 g zimnego, pokrojonego w kostkę 1 cm
60 ml śmietanki kremówki
Sok z cytryny, do smaku
2 łyżki drobno posiekanych liści pietruszki (ok. ½ pęczka 25 g)
Szczypta pieprzu cayenne

Sposób przygotowania:

1. Rozgrzej piekarnik do 190°C, poziom 5 w piekarnikach gazowych. Na blachę z rantem połóż arkusz folii aluminiowej. Posmaruj masłem miejsce, na którym ułożysz filety. Ułóż rybę skórą do dołu i posmaruj pozostałym roztopionym masłem. Dopraw.

2. Piecz przez 8–10 minut, aż ryba stanie się matowa i będzie się łatwo rozpadać przy nacisku widelca. Jeśli filety są płaskie, wystarczy 8 minut. Grubsze kawałki potrzebują 10 minut, ewentualnie odrobinę dłużej. Przykryj filety folią i kilkoma grubymi ściereczkami kuchennymi, żeby utrzymać ciepło.

3. Podgrzej śmietankę w małym rondelku na dużym ogniu, aż się zagotuje. Zmniejsz ogień do średniego, po czym wmieszaj rózgą 2–3 kostki zimnego masła, cały czas ubijając. Poczekaj, aż każda kostka się rozpuści, zanim dodasz kolejną. Sos zacznie gęstnieć – nie doprowadzaj go jednak do wrzenia. Gdy zużyjesz połowę zimnego masła, dodaj odrobinę soku z cytryny i dopraw mielonym białym pieprzem oraz solą. Spróbuj. Bardzo łatwo przesadzić z cytryną (większość przepisów sugeruje sok z ½ cytryny – to zdecydowanie za dużo kwasu).

4. Kontynuuj ubijanie, dodając stopniowo resztę zimnego masła. Wmieszaj pietruszkę. Spróbuj i ewentualnie skoryguj doprawienie, dodając jeszcze trochę soku z cytryny, jeśli sos tego wymaga. Dodaj też szczyptę pieprzu cayenne (to również element tradycji). Ułóż filety na podgrzanych talerzach i polej sosem. Nadmiar sosu podaj osobno, w małym dzbanuszku, z młodymi ziemniakami z wody i fasolką szparagową, jeśli masz ochotę.

Ta inspirowana Skandynawią otwarta kanapka to smaczne i syte połączenie znanych składników.

Liczba porcji: 2 Czas: 10 min

Składniki:
2 kromki ciemnego chleba na zakwasie
60 g serka śmietankowego
¼ pęczka koperku (20 g), grubo posiekanego, plus dodatkowo do podania
4 rzodkiewki
2 małe buraczki w zalewie chrzanowej
1 łyżeczka octu z białego wina
1 łyżeczka oliwy z oliwek extra virgin
100 g wędzonego łososia

Sposób przygotowania:

1. Opiecz kromki chleba w tosterze, następnie odstaw na kilka minut do przestygnięcia. Wymieszaj serek śmietankowy z koperkiem i odrobiną czarnego pieprzu.

2. Używając mandoliny lub obieraczki, cienko pokrój rzodkiewki i buraczki. Przełóż na talerz i skrop octem oraz oliwą.

3. Posmaruj tosty serkiem, następnie ułóż na nich plastry łososia. Rozłóż na wierzchu plastry rzodkiewki i buraka, dopraw świeżo mielonym czarnym pieprzem, posyp odrobiną dodatkowego koperku i podawaj.

Źródło: Independent Digital News & Media Ltd

Czytaj też: Co ci grozi, gdy będziesz pić alkohol na mrozie? Sprawdź, na co zwrócić uwagę, by nie zrobić sobie poważnej krzywdy