Fototerapia, czyli terapia światłem – zastosowanie w leczeniu depresji sezonowej. Sprawdź, w jaki sposób działają lampy do fototerapii

Agata Siemiaszko
Agata Siemiaszko
Terapia światłem może znacząco poprawić nastrój i zmniejszyć dolegliwości depresji sezonowej.
Terapia światłem może znacząco poprawić nastrój i zmniejszyć dolegliwości depresji sezonowej. chassenet/123rf
Udostępnij:
Jesienią dni stają się coraz krótsze, przez co dostęp do promieni słonecznych jest ograniczony. Niedostatek słońca oraz zmniejszona aktywność fizyczna na powietrzu powoduje stopniowe pogarszanie się nastroju, czego konsekwencją może być jesienna depresja. Skuteczną metodą poprawy samopoczucia może być stosowanie fototerapii, za pomocą specjalnych lamp imitujących promienie słoneczne. Leczenie światłem wpływa na obniżenie poziomu melatoniny, która odpowiada za uczucie senności i apatię. Sprawdź, w jaki sposób lampy do fototerapii wspomagają leczenie depresji sezonowej.

Co to jest fototerapia? Wskazania do leczenia światłem

Fototerapia, czyli leczenie białym światłem, ma korzystny wpływa na zdrowie, a odpowiednia jego dawka może wspomóc leczenie wielu chorób. Duński lekarz Niels Finsen założył w 1898 r. pierwszy na świecie Instytut Światłolecznictwa, w którym przeprowadzał leczenie chorych na gruźlicę. Udowodnił dobroczynny wpływ światła na skrócenie czasu trwania gruźlicy oraz chorób skóry, a za swoje osiągnięcia otrzymał w 1903 r. Nagrodę Nobla.

Fototerapia z pozytywnym skutkiem może być stosowana w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zaburzeń snu lub depresji sezonowej, jako podstawowa terapia lub wspomagająca leczenie farmakologiczne.

Wskazaniem do fototerapii są również zaburzenia dwubiegunowe, silne napięcie przedmiesiączkowe, depresja u kobiet ciężarnych oraz zespół przewlekłego zmęczenia.

Szyszynka – wpływ światła na wydzielanie melatoniny i serotoniny

Związek między funkcjonowaniem zegara biologicznego a światłem słonecznym został odkryty dopiero niedawno. Odpowiedzialna jest za to szyszynka wydzielająca melatoninę, której wysokie stężenie sprawia uczucie senności i obniża temperaturę ciała. Hormonem działającym odwrotnie do melatoniny jest serotonina. Wzrost jej poziomu we krwi pobudza oraz poprawia nastrój.

Światło słoneczne drażniąc siatkówkę oka wysyła impuls nerwowy do szyszynki, która reguluje stężenie melatoniny i serotoniny we krwi. Zastosowanie fototerapii w leczeniu objawów depresyjnych ma na celu utrzymanie odpowiedniego stężenia obu hormonów.

Wraz z nadejściem zmierzchu następuje zwiększone wydzielanie melatoniny, której stężenie osiąga szczyt między 24:00 a 3:00 i zaczyna spadać około godziny 6:00. Brak słońca oraz wydłużenie nocy powodują nadmierne jej wydzielanie, co prowadzi do ciągłego uczucia zmęczenia.

Zwiększone stężenie melatoniny w organizmie nasila objawy depresyjne, takie jak osłabienie i brak motywacji, obniżenie nastroju, niechęć do aktywności fizycznej oraz chęć spożywania węglowodanów prostych (głównie słodyczy). Jedzenie dużych ilości cukru wraz z dietą nasila wydzielanie serotoniny, która z kolei łagodzi objawy wysokiego stężenia melatoniny. Tworzy się błędne koło, którego skutkiem jest znaczny wzrost masy ciała u osób chorujących na depresję sezonową.

W ciągu dnia promienie słoneczne pobudzają szyszynkę do wydzielania serotoniny, jednak zmniejszona ekspozycja na światło w okresie jesienno-zimowym znacznie redukuje jej stężenie we krwi i powoduje spadek energii w ciągu dnia. Aby wyrównać jej poziom, warto zastosować fototerapię.

Fototerapia w leczeniu objawów depresji sezonowej

Fototerapia polega na naświetlaniu skóry twarzy oraz oczu lampą ze światłem imitującym promienie słoneczne. Charakterystyczną cechą jest to, że dzięki specjalnemu filtrowi nie wytwarza ona szkodliwego promieniowania ultrafioletowego. Ekspozycja na światło lampy jest bezpieczna dla dzieci oraz kobiet ciężarnych. Obecnie fototerapia uważana jest za najlepszą metodę leczenia depresji sezonowej.

Leczenie fototerapią zmniejsza dolegliwości związane z depresją jesienną u 60-80 proc. chorych.

Skuteczność leczenia zależy przede wszystkim od dobrania odpowiedniego poziomu światła. Promienie słoneczne mają natężenie 100 tys. luksów (jednostka natężenia oświetlenia), a przeciętne lampy w pomieszczeniu emitują tylko 500 lx. Ważne jest zatem, aby dobrać odpowiednią wartość, która powinna wynosić minimum 2,5 tys. luksów, mierzona na wysokości oczu pacjenta.

W terapii nie stosuje się lamp o natężeniu większym niż 10 tys. lx, ponieważ powodują one nieprzyjemne odczucie oraz stwarzają potencjalne zagrożenie dla zdrowia oczu. Naświetlanie przeprowadza się głównie rano, zaraz po przebudzeniu. Jedna sesja terapeutyczna powinna trwać 25-35 minut, przez okres minimum 2 tygodni. W przypadku pozytywnego wyniku leczenia, naświetlania należy kontynuować do wiosny.

Przeciwskazania i możliwe skutki uboczne do fototerapii

Fototerapia jest dobrze tolerowana przez większość chorych. Rzadko występują objawy niepożądane, które mijają zazwyczaj w ciągu kilku dni. Poniżej przedstawiamy możliwe skutki uboczne stosowania terapii światłem:

  • bóle i zawroty głowy,
  • bóle oczu,
  • łzawienie oczu,
  • niewyraźne widzenie,
  • nudności,
  • trudności z zasypianiem lub bezsenność,
  • pobudzenie,
  • w skrajnych przypadkach mogą pojawiać się myśli i próby samobójcze.

Fototerapii nie powinny stosować osoby stosujące leki o działaniu zwiększającym wrażliwość na światło np. tetracykliny, sulfonamid oraz pochodne fenotiazyny.

Niewskazane jest również stosowanie fototerapii u osób stosujących zioła fotouczulające, czyli mogące wywołać reakcję alergiczną na skórze, pod wpływem światła. Do takich roślin można zaliczyć dziurawiec, bratek, nagietek, rumianek, stokrotkę, arnikę górską oraz krwawnik.

Niewskazane jest również leczenie światłem chorych z jaskrą oraz z chorobami siatkówki. U osób z nadpobudliwością ruchową zaleca się wcześniejszą konsultację lekarską.

Źródła:

Sprawdź, w jaki sposób fototerapia może złagodzić objawy depresji sezonowej

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Małpia ospa może być użyta jako broń biologiczna

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie