FAS – alkoholowy zespół płodowy dotyka dzieci, których matki spożywały alkohol w ciąży. Sprawdź objawy i skutki, jakie niesie za sobą FAS

Monika Żurawska
Alkohol etylowy jest czynnikiem teratogennym, czyli wywołującym wady rozwojowe płodu. Uszkodzenia te identyfikuje się jako alkoholowy zespół płodowy (FAS) lub płodowe efekty alkoholowe (FAE – Fetal Alcohol Effect). Ponieważ badania nie wykazały żadnego związku między ilością alkoholu wypijanego w ciąży i ryzykiem wystąpienia FAS, lekarze zalecają, by w okresie poczęcia, całej ciąży i karmienia piersią całkowicie zrezygnować ze spożywania alkoholu.
Alkohol etylowy jest czynnikiem teratogennym, czyli wywołującym wady rozwojowe płodu. Uszkodzenia te identyfikuje się jako alkoholowy zespół płodowy (FAS) lub płodowe efekty alkoholowe (FAE – Fetal Alcohol Effect). Ponieważ badania nie wykazały żadnego związku między ilością alkoholu wypijanego w ciąży i ryzykiem wystąpienia FAS, lekarze zalecają, by w okresie poczęcia, całej ciąży i karmienia piersią całkowicie zrezygnować ze spożywania alkoholu. domenicogelermo/123RF
FAS to skrót od angielskiej nazwy Fetal Alcohol Syndrome, oznaczającej Alkoholowy Zespół Płodowy. Zaskakujący jest fakt, że w XXI wieku wciąż istnieją ciężarne kobiety, które sądzą, że jeden drink wypity z jakiejś szczególnej okazji nie wpłynie negatywnie na dziecko noszone pod sercem. Warto zatem robić wszystko, aby uświadamiać społeczeństwo, że nigdy nie stwierdzono bezpiecznej dawki spożytego alkoholu przez kobietę w ciąży. Jakakolwiek jego ilość wypita przez ciężarną w 40 minut pojawia się we krwi dziecka. Natomiast jego organizm w ogóle nie jest przygotowany na tę substancję. Sprawdź, jakie konsekwencje ponosi dziecko, którego matka piła alkohol w ciąży.

FAS to zespół różnorodnych wrodzonych wad fizycznych i psychicznych, które występują u matek spożywających alkohol w czasie ciąży.

Konsekwencje spożywania alkoholu w ciąży

Alkohol jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych używek na świecie. Z badań wynika, że od 2001 roku Polacy spożywają go z roku na rok coraz więcej. Statystyki te znacznie zawyżają mężczyźni, jednak kobiety również coraz częściej sięgają po kieliszek. Wiele z nich wykazuje się znajomością twierdzenia, że ciąża powinna być okresem wolnym od alkoholu. Jednak te same panie często nie wiedzą, że już najmniejsza ilość spożytego przez nie alkoholu może wywołać nieodwracalne zmiany w życiu ich dziecka. Być może konsekwencje ich braku rozsądku będzie ono ponosiło do końca życia.

Kobieta w ciąży spożywając posiłki i pijąc płyny – karmi dziecko noszone w brzuchu. Dlatego w momencie, w którym alkohol trafi do organizmu ciężarnej, dociera także do dziecka. Łożysko w pełni go przepuszcza i nie stanowi bariery ochronnej w przypadku tej używki. Po 30–60 minutach od wypicia alkoholu przez ciężarną jego stężenie jest takie samo w krwi dziecka, jak we krwi matki. Jedyną różnicą, jaka w tej sytuacji występuje między dorosłą kobietą, a maleństwem, jest fakt, że ona ma w pełni rozwinięte narządy wewnętrzne. Jej organizm jest gotowy na walkę z alkoholem wprowadzonym do krwi, bo właśnie w ten sposób zachowuje się za każdym razem, gdy go otrzymuje.

Dziecko, które jest w macicy, nie ma w stu procentach rozwiniętej wątroby, dlatego jego walka z toksynami pochodzącymi z alkoholu spożytego przez matkę z góry jest przegrana.

Skutki takiej walki, widoczne zazwyczaj po urodzeniu, bywają przerażające. Jednym z nich jest właśnie FAS, czyli Alkoholowy Zespół Płodowy. Kobiety nie tylko nie powinny spożywać alkoholu w ciąży, ale także w okresie przed zajściem w nią, aby stworzyć jak najlepsze warunki do prawidłowego rozwoju dziecka.

Przeczytaj o najważniejszych wskazówkach dla przyszłej mamy

Planowanie ciąży. Najważniejsze wskazówki dla przyszłej mamy

Dzieci z FAS w Polsce

W Polsce w każdym roku rodzi się ok. 900 noworodków z FAS. Największe ryzyko wystąpienia Alkoholowego Zespołu Płodowego występuje w sytuacji, gdy ciężarna jednorazowo upija się, np. do nieprzytomności. Często takie zjawisko występuje u kobiet, które przed zajściem w ciąże były już mocno uzależnione od alkoholu, albo u takich, które cierpią na zespół picia napadowego. Ich chęć spożycia substancji, której domaga się mózg, jest silniejsza niż jakiekolwiek uczucia wyższe. Dzieci z FAS zazwyczaj rodzą kobiety niewykształcone, żyjące w warunkach o drastycznie niskich standardach ekonomiczno-społecznych, często porzucone przez partnerów, ojców dzieci.

Około 70% dzieci z FAS nie osiąga nigdy zdolności do samodzielnego życia.

Jakie objawy ma dziecko z FAS?

U dzieci, które w życiu płodowym, poddane były szkodliwemu działaniu alkoholu spożywanego przez matkę pojawia się cały zespół nieprawidłowości rozwojowych. Najczęstsze objawy to:

  • mała masa ciała
  • zaburzenia wzrostu,
  • deformacje twarzy (takie jak: krótki, zadarty nos, wygładzona rynna nosowa, wąska górna warga, szeroko rozstawione oczy i opadające powieki, nisko osadzone uszy, małych rozmiarów żuchwa i cofnięty podbródek),
  • trwałe uszkodzenie mózgu,
  • upośledzenie umysłowe, które w przyszłości prowadzi do problemów z nauką,
  • nadpobudliwość.

Skutki picia alkoholu w ciąży. Czy to tylko FAS?

Najbardziej oczywistym skutkiem spożywania alkoholu w ciąży jest wzrost ryzyka poronienia z powodu wewnątrzmacicznego obumarcia płodu. U alkoholiczek ryzyko to waha się w krajach Unii Europejskiej między 20–80%, jednak nawet jednorazowe upojenie alkoholowe może nie doprowadzić do śmierci, ale do destrukcyjnych konsekwencji dla życia nienarodzonego człowieka. Istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia wielu powikłań w ciągu 9 miesięcy ciąży lub po porodzie.

Oprócz wyżej wspomnianego FAS, na skutek spożywania alkoholu mogą wystąpić też jego odmiany takie jak:

  • pFAS, czyli Partial Fetal Alcohol Syndrome – częściowy Alkoholowy Zespół Płodowy,
  • ARBD, czyli Alcohol Related Birth Defects – wady wrodzone spowodowane alkoholem,
  • ARND, czyli Alcohol Related Neurodevelopmental Disorder – zaburzenia neurorozwojowe związane z alkoholem,
  • FARC, czyli Fetal Alcohol Related Conditions – uszkodzenia płodu spowodowane alkoholem,
  • FAE, czyli Fetal Alcohol Effect – alkoholowy efekt płodowy.

Te określenia pozwalają w pewien sposób skategoryzować patologie, jakie wystąpiły u dzieci. Wiążą się one z takimi przypadłościami jak choroba organiczna serca, zaburzenia zmysłów słuchu i wzroku, choroby nerek, uszkodzenia układu nerwowego i przede wszystkim różnego rodzaju zaburzenia psychiczne.

W każdym roku kalendarzowym w Polsce rodzi się ok. 10 tysięcy dzieci ze zbyt małą urodzeniową masą ciała na skutek spożywania alkoholu przez ich matki w okresie ciąży. Warto edukować kobiety, które nie są świadome konsekwencji swoich złych nawyków, aby nie popełniały tego błędu. Światowy Dzień FAS obchodzony jest 9 września i staje się on dobrą okazją do dotarcia z komunikatem przestrzegającym przed piciem alkoholu w ciąży do szerszego grona odbiorców.

Źródła:

Przeczytaj również:

Nowe objawy koronawirusa

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3