Nagietek lekarski – właściwości i zastosowanie. Na co pomoże maść nagietkowa?

Agata Orzełowska
Nagietek jako roślina ozdobna jest chętnie sadzony w przydomowych ogródkach i parkach ze względu piękny wygląd i słoneczną barwę kwiatów, a także z powodu długiego czasu kwitnienia.  Dzięki czemu jego pięknem można cieszyć się o wiele dłużej, niż szybko przekwitającymi konwaliami. Kwiat nagietka wita dzień, a zamyka się na noc. Jego zapach jest przyjemny, lekko gorzki i bardzo charakterystyczny.
Nagietek jako roślina ozdobna jest chętnie sadzony w przydomowych ogródkach i parkach ze względu piękny wygląd i słoneczną barwę kwiatów, a także z powodu długiego czasu kwitnienia. Dzięki czemu jego pięknem można cieszyć się o wiele dłużej, niż szybko przekwitającymi konwaliami. Kwiat nagietka wita dzień, a zamyka się na noc. Jego zapach jest przyjemny, lekko gorzki i bardzo charakterystyczny. Mareefe/Pixabay.com
Nagietek lekarski (Calendula officinalis) jest jedną z najstarszych roślin leczniczych. Współcześnie to znana i bardzo popularna w Polsce jednoroczna roślina ozdobna. Kwitnie na żółto lub pomarańczowo. Koszyczek kwiatu nagietka to skarbnica wielu związków o działaniu prozdrowotnym m.in. przeciwzapalnym, łagodzącym, przeciwgrzybiczym i rozkurczowym. Maść nagietkowa polecana jest do pielęgnacji podrażnionej skóry w wyniku poparzeń słonecznych, zmian chorobowych oraz gojenia niewielkich ran.

Nagietek lekarski (Calendula officinalis) jest jednoroczną rośliną, która należy do bardzo licznej rodziny astrowatych. Do astrowatych należy także słonecznik zwyczajny, rumianek pospility stokrotka pospolita, gerbera i złotnik, czyli rośliny kwitnące kwiatami o budowie koszyczka.

Surowcem zielarskim są kwiaty nagietka, które zbiera się w miesiącach letnich, czyli od czerwca do września. Najkorzystniejszą temperaturą ich suszenia jest nie wyższa niż 35 stopni Celsjusza. W wyższej temperaturze dochodzi do utraty cennych związków biologicznie czynnych.

Właściwości i działanie zdrowotne nagietka

Nagietek lekarski jest nietoksyczną, bezpieczną w stosowaniu i z tego powodu cenioną, rośliną zawierającą substancje czynne. Ma bogaty skład, który sprawia, że nagietek ma zastosowanie:

  • wewnętrzne w postaci herbaty nagietkowej,
  • zewnętrznie jako maść nagietkowa, kremy oraz okłady.

Jest także rośliną miododajną. Koszyczki nagietka zawierają flawonoidy (izoramnetyna, kwercetyna), olejek eteryczny, polisacharydy, glikozydy i saponiny triterpenowe, związki śluzowe, gorycze, kwasy organiczne, karotenoidy, poliacetyleny, fitosterole, witaminy i pierwiastki, między innymi magnez oraz mangan.

Saponiny zawarte w kwiatach nagietka mają właściwości hemolityczne (nasilają rozpad czerwonych krwinek) i działają przeciwzapalnie. Polisacharydy i saponiny nagietka stymulują fagocytozę (niszczenie antygenów np. wirusów, bakterii) i mają potwierdzone badaniami naukowymi działanie przeciwnowotworowe. Do najbardziej znanych właściwości nagietka, należy jego działanie przeciwzapalne i przeciwgrzybicze.

Maść nagietkowa stosowana na stłuczenia, owrzodzenia i żylaki ma działanie przeciwzapalne i obkurczające. Stosowana na rany, także ropiejące, przyspiesza proces ich gojenia się, gdyż ma działanie przeciwdrobnoustrojowe oraz wspomaga proces syntezy kolagenu. Zawarty w kwiatach nagietka chlorofil wspomaga ziarninowanie rany (to jeden z etapów gojenia się rany) i tworzenie się nowego naskórka. Za działanie przeciwzapalne i antybakteryjne nagietka odpowiedzialne są saponiny i flawonoidy obficie występujące w tkankach tej rośliny.

Przeczytaj również:

W trakcie zaparzania wysuszonych koszyczków wydzielają się charakterystyczne substancje śluzowe. Picie naparu z nagietka pomaga złagodzić ból gardła i nawilżyć błony śluzowe przewodu pokarmowego, gdyż ma działanie osłaniające. Wzmacnia tym samym naturalne bariery ochronne organizmu i pozwala zwiększyć odporność na wirusy i inne czynniki chorobotwórcze.

Zastosowanie naparu z nagietka lekarskiego

Nagietek dostępny jest w aptekach i sklepach zielarskich w postaci:

  • maści nagietkowej,
  • torebek do zaparzania,
  • globulek dopochwowych,
  • czopków.

Wyciąg z nagietka jest składnikiem wielu leków ziołowych. W aptece kupić można też płyn na bazie wyciągów z nagietka i rumianku, który ma właściwości odkażające, antyseptyczne i przeciwzapalne. Służy do sporządzania roztworu do płukanek oraz nasiadówek.

Najbardziej znanym i cenionym zastosowaniem produktów z nagietka lekarskiego jest jego działanie wspomagające leczenie ran, odleżyn i oparzeń. Pomocny jest przy stanach zapalnych skóry, trudno gojących się ranach i zakażeniach bakteryjnych oraz grzybicach skóry i błon śluzowych. Wykazuje działanie przeciwbakteryjne ukierunkowanie na niszczenie paciorkowca i gronkowca, bakterii które naturlanie występują na powierzchni skóry i mogą nasilać stan zapalny.

Czytaj także

Picie herbaty z nagietka ma działanie rozkurczowe, antyseptyczne i żółciopędne. Ciepły napar jest pomocny w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, przy nieżytach żołądka i jelit oraz w chorobach pęcherzyka żółciowego. Stosowany zewnętrznie łagodzi stany zapalne skóry i błon śluzowych, pomaga też przy owrzodzeniach żylakowatych podudzi. Napar z kwiatów nagietka świetnie sprawdzi się do przemywania skóry ze skłonnością do zmian trądzikowych (jako tonik), a także do przemywania oparzeń, ran, odleżyn i oczu.

Sprawdzi się przy przeziębieniu, grypie i kaszlu, a także w celu złagodzenia dolegliwości kobiecych, związanych z bolesnym miesiączkowaniem. Płukanka z nagietka pomaga przy stanach zapalnych gardła i jamy ustnej oraz bolesnych nadżerkach i aftach zlokalizowanych na błonach śluzowych jamy ustnej, a także przy zapaleniu dziąseł. Także olejek eteryczny z nagietka stosowany doustnie po rozcieńczeniu w wodzie, ma działanie antyseptyczne i pobudzające.

Na co pomaga maść nagietkowa?

Maść nagietkowa (Unguentum Calendulae) ma przepiękny, musztardowo-pomarańczowy kolor, który zawdzięcza barwnikom o nazwie karotenoidy. Jest bardzo gęsta, ponieważ bazę jej stanowi wazelina kosmetyczna lub parafina, w której rozpuszczone są ekstrakty z nagietka.

Maść nagietkowa ma właściwości przeciwzapalne i antyseptyczne, pobudza ziarninowanie i regenerację tkanek oraz syntezę kolagenu w skórze. Jej podstawowym zastosowaniem jest objawowe wspomaganie leczenia drobnych zranień, owrzodzeń skóry, stanów zapalnych, odmrożeń i odleżyn. Można ją stosować na noc, by zniwelować suchość skóry, również tej na łokciach, kolanach i piętach.

Warto też przeczytać:

Nagietek jest składnikiem kremów, balsamów do ciała, szamponów i toników. Związki śluzowe zawarte w kwiatach nagietka mają działanie przeciwzapalne i antyseptyczne. Stosuje się je w przemyśle kosmetycznym w kremach do rąk i balsamach, ponieważ dobrze zmiękczają, natłuszczają i odżywiają skórę.

Przeciwwskazania do stosowania nagietka

Nagietek lekarski jest rośliną, która jest bardzo bezpieczna do stosowania, gdyż nie wykazuje działań toksycznych na organizm człowieka. To roślina, którą bez obaw można stosować nawet w dużych dawkach w leczeniu zewnętrznym powierzchni skóry oraz wewnętrznym - błon śluzowych.

Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów z nagietkiem jest uczulenie na tę roślinę lub też całą rodzinę astrowatych. Nie zaleca się stosowania nagietka w okresie ciąży i laktacji z powodu braku wiarygodnych dowodów naukowych przemawiających jednoznacznie o braku skutków ubocznych dla zdrowia ciężarnej i dziecka.

Z powodu właściwości uspokajających, nagietek może powodować nadmierną senność, dlatego nie wskazane jest stosować go w połączeniu z innymi środkami, które wykazują ten sam efekt.

Źródła:

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3