Grasica – co to jest, jak działa i jakie funkcje pełni w organizmie? Choroby grasicy – ich objawy i leczenie

Agata Orzełowska
Grasica to stosunkowo niewielki narząd znajdujący się tuż za mostkiem.
Grasica to stosunkowo niewielki narząd znajdujący się tuż za mostkiem. nerthuz/123RF
Grasica to gruczoł układu limfatycznego zlokalizowany pod mostkiem. Jej główną funkcją jest kontrola i stymulacja układu odpornościowego. Jak każdy organ, również grasica może ulegać procesom chorobowym. Na szczęście w pewnym okresie życia jej funkcje mogą zostać przejęte przez inne komórki, natomiast jest ona niezbędna do prawidłowego wykształcenia się odporności w pierwszych latach życia i w okresie dojrzewania. Dowiedz się, dlaczego dobrze funkcjonująca grasica odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu różnego rodzaju chorobom.

Co to jest grasica i gdzie się znajduje?

Grasica to gruczoł stanowiący część układu limfatycznego. Znajduje się w górnej części klatki piersiowej, tuż za mostkiem, poniżej gruczołu tarczowego (czyli tarczycy) i do przodu od tchawicy. Grasica jest odpowiedzialna za produkcję wielu hormonów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu, przede wszystkim układu odpornościowego. To właśnie ten organ kontroluje dojrzewanie limfocytów T, które bronią organizm przed infekcjami i powstawaniem zmian nowotworowych.

Grasica rośnie do 2. roku życia i osiąga wagę około 25 gramów. Po osiągnięciu dojrzałości gruczoł ten zaczyna się zmniejszać, czyli ulega inwolucji na rzecz tkanki tłuszczowej i po 60. roku życia waży jedynie 0,5 g.

Przeczytaj również:

Budowa i funkcje, jakie pełni grasica

Grasica ma kształt nieregularnej torebki. Zbudowana jest z tkanki limfatycznej i tkanki łącznej. Grasica składa się z płata prawego (łacińska nazwa lobus deuter) i płata lewego (lobus sinister). Narząd ten ma tendencję do gromadzenia wraz z wiekiem tkanki tłuszczowej żółtej. Głównymi komórkami, z których zbudowana jest grasica, są limfocyty i komórki nabłonkowe. Miąższ grasicy złożony jest z kory i rdzenia. Kora grasicy składa się ze zrazików (płacików) podzielonych przegrodami łącznotkankowymi. Rdzeń grasicy jest wspólny dla wszystkich zrazików kory.

Podstawową funkcją grasicy jest produkcja hormonów, takich jak:

  • tymozyna – hormon przyspieszający dojrzewanie limfocytów T, ważny dla funkcjonowania układu odpornościowego,
  • tymulina – hormon stymulujący produkcję limfocytów T,
  • tymopoetyna – hormon niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego,
  • tymostymulina – hormon odpowiedzialny między innymi za zapobieganie zmianom nowotworowym,
  • tymopentyna,
  • grasiczy czynnik humoralny.

Limfocyty dojrzewające w grasicy (limfocyty T) gromadzą się następnie w grudkach śledziony i w węzłach chłonnych. Limfocyty T opuszczające grasicę są już w pełni wykształcone i mogą pełnić funkcję obrony organizmu przed czynnikami chorobotwórczymi.

Grasica odpowiada za kontrolę rozwoju obwodowych tkanek limfatycznych takich jak węzły chłonne i śledziona w życiu płodowym oraz w okresie dojrzewania. To właśnie z tego względu wielkość grasicy we wczesnych stadiach życia i w młodości jest znacznie większa niż w późniejszych okresach życia. Grasica poprzez wydzielane hormony stymuluje pracę układu odpornościowego.

W przypadku wrodzonego braku grasicy lub gdy grasica usunięta musi być we wczesnym okresie życia, dochodzi do upośledzenia funkcjonowania układu immunologicznego oraz braku odporności komórkowej organizmu.

Warto przeczytać:

Jak działa układ immunologiczny człowieka?

Głównym zadaniem układu immunologicznego (odpornościowego) jest ochrona organizmu przed bakteriami, wirusami, szkodliwym działaniem substancji chemicznych i innymi czynnikami mogącymi wywołać stan zapalny lub chorobę. Układ odpornościowy powiązany jest z układem limfatycznym, ponieważ chłonka (limfa) pozwala usuwać z organizmu szkodliwe substancje i czynniki chorobotwórcze. Limfocyty (białe krwinki) płyną przez węzły chłonne i usuwają zbędne substancje, które zbierają się w przestrzeniach międzykomórkowych.

Głównymi narządami odpowiedzialnymi za prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego są grasica i śledziona. Śledziona to największy narząd limfatyczny. Jest ona jednak niewielkich rozmiarów (waży około 150 g) o nieregularnym kształcie i kolorze ciemnoczerwonymi, położona w prawym boku pod żebrami. W grudkach śledziony gromadzą się dojrzałe limfocyty, które następnie uwalniane są do krwi. W śledzionie odbywa się także rozpad erytrocytów (czerwonych ciałek krwi). Produkcja limfocytów w śledzionie kontrolowana jest za pomocą hormonów produkowanych i wydzielanych przez grasicę.

Przeczytaj również na temat:

Funkcje układu odpornościowego

Układ odpornościowy odpowiedzialny jest za odporność swoistą i nieswoistą. Odporność nieswoista to naturalna ochrona przed działaniem czynników szkodliwych, mogących powodować stany zapalne i inne dolegliwości. Taka ochrona występuje najczęściej w układzie pokarmowym, oddechowym oraz w układzie moczowo-płciowym, które najbardziej narażone są na działanie czynników chorobotwórczych. Odporność swoista polega na zwalczaniu konkretnych rodzajów czynników szkodliwych.

Limfocyty T są, obok limfocytów B, odpowiedzialne za funkcjonowanie układu odpornościowego. Dla osiągnięcia pełnej dojrzałości muszą one przebywać przez jakiś czas w grasicy. Limfocyty T bronią organizm przed inwazją komórek nowotworowych, przed infekcjami wirusowymi i innymi antygenami. Mają one zdolność zabijania i eliminowania z organizmu obcych komórek, stanowiąc tym samym barierę ochronną pozwalająca na zachowanie zdrowia.

Jakie są choroby grasicy? Ich objawy i towarzyszące dolegliwości

Najpoważniejszą chorobą dotykającą grasicę jest nowotwór tego narządu, tak zwany grasiczak. Jest to relatywnie rzadki nowotwór, który tworzy zmiany w tkance nabłonkowej grasicy. Grasiczak zazwyczaj zlokalizowany jest w śródpiersiu przednim. Schorzeniu temu często towarzyszą dodatkowe dolegliwości, takie jak:

  • miastenia,
  • niedokrwistość aplastyczna (inaczej aplazja szpiku i anemia aplastyczna),
  • układowy toczeń trzewny,
  • inne choroby autoimmunologiczne, spowodowane przez choroby z autoimmunizacji.

**[Miastenia (łac. myasthenia gratis)](https://stronazdrowia.pl/miastenia-przyczyny-objawy-leczenie-oraz-rokowania-sprawdz-co-to-za-choroba-i-jak-ja-wykryc/ar/c14-14665513 "Miastenia (łac. myasth

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie