FAS – alkoholowy zespół płodowy jako skutek picia w ciąży. Objawy zespołu FAS u dzieci, wpływ na wygląd twarzy i zachowanie

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Alkohol spożywany w ciąży działa szkodliwie na płód i miewa szczególnie dotkliwe konsekwencje dla jego zdrowia, jak też życia.
Alkohol spożywany w ciąży działa szkodliwie na płód i miewa szczególnie dotkliwe konsekwencje dla jego zdrowia, jak też życia. daniidfoto/123RF
Udostępnij:
FAS to alkoholowy zespół płodowy – to wrodzone zaburzenia rozwoju fizycznego i umysłowego dziecka, w tym wyglądu jego twarzy oraz zachowania, będące skutkiem picia alkoholu przez matkę w trakcie ciąży. Wyjaśniamy, czy istnieje bezpieczne spożycie alkoholu etylowego przez ciężarną, czym jest FAS i FASD, czyli spektrum płodowych zaburzeń poalkoholowych, oraz jakie są jego objawy i konsekwencje dla życia dziecka.

FAS – co to jest alkoholowy zespół płodowy? Występowanie FAS w Polsce

FAS to nieuleczalny i niegenetyczny zespół chorobowy, polegający na występowaniu różnorodnych wrodzonych wad fizycznych i psychicznych u dzieci matek, które w czasie ciąży spożywały alkohol. Etanol (alkohol etylowy) jest bowiem czynnikiem teratogennym, czyli wywołującym wady rozwojowe płodu.

FAS jest najcięższą formą wrodzonych wad należących do spektrum płodowych zaburzeń poalkoholowych (FASD, Fetal Alcohol Syndrome Disorder). Zaburzenie bywa też określane jako płodowe efekty alkoholowe (FAE – Fetal Alcohol Effect).

W FAS oprócz uszkodzeń układu nerwowego dochodzi również do powstania zaburzeń wzrostu w czasie ciąży i po urodzeniu, które dotyczą masy i długości ciała, oraz powstania deformacji twarzy.

Aż 70 proc. dzieci z FAS nigdy nie osiąga zdolności do samodzielnego życia.

Zaburzenia ze spektrum alkoholowego zespołu płodowego występują w Polsce z częstotliwością wynoszącą min. 20 przypadków na każde tysiąc urodzonych dzieci, na co wskazują badania populacyjne przeprowadzone wśród dzieci w wieku 7-9 lat.

Tzw. wskaźnik FAS w kraju wynosi 1-3 na 1000 urodzeń, czyli 0,3 proc., przy czym nie wszystkie mają pełne objawy choroby. Zespół FAS stwierdza się u ok. 900 noworodków rocznie. [/cyt]

Przeczytaj również:

Ryzyko FAS u dziecka

Największe ryzyko wystąpienia alkoholowego zespołu płodowego występuje zwłaszcza w sytuacji, gdy ciężarna jednorazowo upija się do nieprzytomności. Zjawisko to często występuje u kobiet, które przed zajściem w ciążę były już mocno uzależnione od alkoholu, albo u takich, które cierpią na zespół picia napadowego. Ich chęć spożycia substancji, której domaga się mózg, jest silniejsza niż jakiekolwiek uczucia wyższe.

Dzieci z FAS zazwyczaj rodzą kobiety niewykształcone, żyjące w warunkach o drastycznie niskich standardach ekonomiczno-społecznych, często porzucone przez partnerów, ojców dzieci. Nie jest to jednak normą.

Ponieważ w badaniach ryzyko wystąpienia FAS było niezależne od poziomu spożycia alkoholu, lekarze zalecają, by w okresie poczęcia, całej ciąży i karmienia piersią całkowicie zrezygnować z sięgania po zawierające go napoje.

FAS – objawy u dziecka. Wpływ na wygląd twarzy i zachowanie

FAS powoduje szereg nieprawidłowości rozwojowych u dziecka. Działanie alkoholu spożywanego przez przyszłą matkę w trakcie ciąży to szkody na całe jego życie.

Najczęstsze objawy FAS to:

  • niska masa ciała
  • zaburzenia wzrostu,
  • wady rozwojowe serca, stawów,
  • deformacje twarzy,
  • trwałe uszkodzenie mózgu,
  • opóźnienie rozwoju fizycznego i psychicznego
  • upośledzenie umysłowe, które przyczynia się do problemów z nauką,
  • nadpobudliwość psychoruchowa.

Sprawdź także:

Twarz dziecka lub osoby dorosłej z FAS ma charakterystyczny wygląd:

  • krótki, zadarty nos,
  • brak rynienki nosowej,
  • wąska górna warga,
  • brak górnej czerwieni wargowej,
  • szeroko rozstawione oczy,
  • opadające powieki (wąskie szpary powiekowe),
  • nisko osadzone uszy,
  • małych rozmiarów żuchwa,
  • cofnięty podbródek,

U dzieci z FAS, a także spektrum płodowych zaburzeń poalkoholowych FASD, występują też zaburzenia zachowania, mowy i koordynacji, a często też nadpobudliwość psychoruchowa. Dziecko ma problemy nie tylko ze skupieniem się i pamięcią, ale też przestrzeganiem norm społecznych i relacjami interpersonalnymi.

Dowiedz się na temat:

Skutki picia alkoholu w ciąży

Alkohol należy do najpopularniejszych używek na świecie, a Polacy z roku na rok spożywają go coraz więcej, do czego istotnie przyczyniła się pandemia koronawirusa, a zwłaszcza okresy lockdownu. Problem dotyczy również kobiet, w tym niestety tych oczekujących dziecka.

Nawet niewielka ilość spożytego przez nie alkoholu może jednak wywołać nieodwracalne zmiany w rozwoju ich dziecka. W momencie, gdy alkohol trafia do organizmu ciężarnej, dociera także do organizmu dziecka, ponieważ łożysko nie stanowi bariery ochronnej w przypadku tej używki.

Po 30-60 minutach od wypicia alkoholu przez ciężarną jego stężenie we krwi dziecka jest takie samo, jak u matki.

U płodu nie występują jednak rozwinięte narządy wewnętrzne, dlatego jego walka z toksynami pochodzącymi z alkoholu spożytego przez matkę z góry jest przegrana. Jej skutki, widoczne zazwyczaj dopiero po urodzeniu, bywają przerażające.

Kobiety nie powinny spożywać alkoholu nie tylko w ciąży, ale także w okresie przed zajściem w nią, aby stworzyć jak najlepsze warunki do prawidłowego rozwoju dziecka.

Przeczytaj o najważniejszych wskazówkach dla przyszłej mamy

Ciąża to wyzwanie dla organizmu, dlatego warto dobrze się do niej przygotować. Zobacz, jakie nawyki pomogą zadbać o zdrowie maluszka, jak i przyszłej mamy. Sprawdź na kolejnych slajdach, jak przygotować się do zajścia w ciążę i zwiększyć na to swoje szanse! Przesuwaj zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Planowanie ciąży. Jakie witaminy i suplementy warto rozważyć...

Skutkiem spożywania alkoholu w ciąży jest wzrost ryzyka poronienia z powodu wewnątrzmacicznego obumarcia płodu.

W krajach Unii Europejskiej ryzyko poronienia u alkoholiczek wynosi 20-80 proc., przy czym nawet jednorazowe upojenie alkoholowe może nie doprowadzić do śmierci, ale do powstania nieodwracalnych wad wrodzonych i wystąpienia powikłań zarówno podczas ciąży, jak i po porodzie.

Konsekwencją spożywania napojów alkoholowych w ciąży jest również zbyt mała urodzeniowa masa ciała. Z tego powodu każdego roku rodzi się w Polsce przeszło 10 tysięcy dzieci takich dzieci.

Polecamy także:

FASD, czyli Spektrum Poalkoholowych Zaburzeń Rozwojowych – rodzaje chorób

Spektrum Poalkoholowych Zaburzeń Rozwojowych to zgodnie z nazwą zbiór jednostek chorobowych, które stwierdza się u potomstwa matek pijących w ciąży.

Ich rozwój wiąże się z występowaniem problemów zdrowotnych, takich jak m.in.:

Do spektrum FASD należą:

  • pFAS, czyli Partial Fetal Alcohol Syndrome – częściowy alkoholowy zespół płodowy,
  • ARBD, czyli Alcohol Related Birth Defects – wady wrodzone spowodowane alkoholem,
  • ARND, czyli Alcohol Related Neurodevelopmental Disorder – zaburzenia neurorozwojowe związane z alkoholem,
  • FARC, czyli Fetal Alcohol Related Conditions – uszkodzenia płodu spowodowane alkoholem,
  • FAE, czyli Fetal Alcohol Effect – alkoholowy efekt płodowy.
Źródła:
Zobacz, jak alkohol działa na Twój człowieka. Poznaj negatywne konsekwencje picia alkoholu.

Jak alkohol wpływa na mózg i organizm człowieka? Negatywne k...

ZOBACZ: Pijany 12-latek? W Polsce coraz młodsze osoby sięgają po alkohol. Ekspert: Cezary Biernacki, psychoterapeuta, Stowarzyszenie OD-DO

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polska coraz bardziej rowerowa

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie