Refluks – dieta przy refluksie, refluks u dzieci i styl życia, który zmniejsza objawy refluksu

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Refluks żołądkowo-jelitowy to problem, który nie tylko odbiera komfort życia, ale również przyczynia się do rozwoju groźnych powikłań.
Refluks żołądkowo-jelitowy to problem, który nie tylko odbiera komfort życia, ale również przyczynia się do rozwoju groźnych powikłań. Pop Nukoonrat/123RF
Refluks żołądkowo-przełykowy to częsta dolegliwość, która uprzykrza życie i z czasem grozi powikłaniami. Zamiast zwalczać objawy, lepiej wpłynąć na przyczyny problemu. Sprawdź, jak powinna wyglądać dieta przy refluksie, co należy zmienić w stylu życia i jak ograniczyć refluks u dzieci.

Refluks to wsteczne zarzucanie treści żołądkowej do przełyku, które powoduje kłopotliwe objawy. Gdy problem jest przewlekły, mówimy już o chorobie refluksowej. Szacuje się, że występuje ona nawet 10-20 proc. populacji krajów rozwiniętych i często nie jest prawidłowo rozpoznawana. Choroba pogarsza jednak nie tylko jakość życia, ale też grozi powikłaniami z rakiem przełyku włącznie. Dlatego nie należy jej lekceważyć, zwłaszcza, że dolegliwości często są efektem stosowania niezdrowej diety i właśnie za pomocą jej modyfikacji można znacznie je ograniczyć.

Refluks żołądkowo-przełykowy, GERD, GORD, acid reflux – objawy tego samego problemu

Refluks żołądkowo-przełykowy, po angielsku gastroesophageal reflux disease, GERD, albo gastro-oesophageal reflux disease, GORD, lub refluks kwasowy, to różne nazwy tego samego problemu. Chociaż u 40-50 proc. chorych GERD może nie dawać objawów, u pozostałych osób (a także tych, u których refluks nie wiąże się z przewlekłą chorobą), symptomy mogą nawet przypominać dolegliwości sercowe. Możliwe objawy refluksu, często nie występujące naraz, to m.in.:

  • kwaśny smak w gardle i ustach,
  • zgaga (ang. heartburn to „pieczenie” w sercu),
  • ból w klatce piersiowej i nadbrzuszu,
  • odbijanie się kwaśną treścią,
  • nudności i wymioty,
  • dysfagia (trudności w przełykaniu),
  • uczucie obecności „guli” w gardle,
  • chrypka i ból gardła,
  • nieprzyjemny zapach z ust,
  • ubytki szkliwa zębów i rozwój próchnicy.

Postawienie diagnozy o GERD może nastręczać wiele trudności, np. występowanie zgagi nie musi łączyć się z kwaśnym refluksem, a tylko 5-10% jego przypadków objawia się zgagą.

Powikłania przy nieleczonym refluksie to zmiany nadżerkowe błony śluzowej przełyku, zapalenie przełyku, powstawanie blizn i zwężeń przełyku utrudniających przełykanie (tzw. przełyk Barretta) oraz rak przełyku. Objawy często powodują też, że chorzy unikają jedzenia, co prowadzi do powstawania niedoborów pokarmowych i dodatkowego pogorszenia ich stanu zdrowia.

Przeczytaj również:

Leczenie refluksu polega na podawaniu inhibitorów pompy protonowej – leków hamujących wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Jest ono jednak skuteczne tylko w 30–50 proc. przypadków, a ponadto ma działania uboczne (m.in. ograniczenie wchłaniania składników mineralnych w jelitach), dlatego tak ważna jest zmiana stylu życia, a zwłaszcza rodzaju stosowanej diety.

Refluks przeważnie ma przyczyny anatomiczne, związane ze zbyt częstymi przejściowymi relaksacjami dolnego zwieracza przełyku czy przepukliną w tym odcinku. Ryzyko rozwoju problemu jest większe pod wpływem stresu, palenia tytoniu i nadużywania alkoholu, jak również u osób otyłych i nieaktywnych fizycznie, przy czym wskazana jest umiarkowana intensywność ruchu.

Refluks u dzieci

Refluks przełykowo-żołądkowy często występuje też u małych dzieci, co ma związek z niedostatecznym wykształceniem układu pokarmowego. Objawy mijają zwykle w ciągu pierwszych 12 miesięcy życia. Mogą być nieco inne niż w przypadku dorosłych – typowy jest np. kaszel, świszczący oddech, wymioty, krztuszenie się jedzeniem, gazy i ból brzucha, a także podobne zachowanie jak przy kolce jelitowej, m.in. częsty płacz i rozdrażnienie.

By ograniczyć te objawy, w pozycji leżącej warto unosić głowę dziecka nieco ponad poziom ciała oraz nie kłaść go w ciągu 30 minut po jedzeniu (w przypadku starszych dzieci lepiej odczekać 2 godziny). Jedzenie w butelce dobrze jest zagęścić np. kaszką (najlepiej w porozumieniu z pediatrą) i podawać je częściej w mniejszych ilościach.

Dieta przy refluksie – zalecenia

Ryzyko wystąpienia refluksu zwiększają czynniki nasilające relaksację dolnego zwieracza przełyku, takie jak kofeina, tłuszcze, palenie papierosów, niektóre leki (np. stosowane w chorobie niedokrwiennej serca nitraty i blokery kanału wapniowego). Ważnym czynnikiem jest też nadmierne rozciąganie ścian żołądka, związane z przejadaniem się.

Przy GERD, ale także przy zgadze czynnościowej, której nie towarzyszą inne objawy choroby, zalecane są modyfikacje w diecie i stylu życia:

  • Sposób jedzenia – unikaj szybkiego jedzenia, ponieważ sprzyja połykaniu powietrza i niedokładnemu gryzieniu. Spożywaj posiłki regularnie i w spokoju.
  • Pozycja po jedzeniu – ponieważ objawy nasilają się zwłaszcza w ciągu 30–120 min od spożycia posiłku, najlepiej w ciągu 3-4 godziny po nim nie kładź się i unikaj wykonywania skłonów.
  • Temperatura jedzenia – powinna być zbliżona do temperatury ciała. Unikaj zimnych napojów i potraw, ponieważ już przy temperaturze 4 stopni Celsjusza zmniejsza się szybkość opróżniania żołądka.
  • Objętość posiłków – w ciągu dnia spożywaj o stałych godzinach 5–6 mniejszych objętościowo posiłków zamiast kilku większych, by nie podnosić nadmiernie ciśnienia w żołądku. Aby nie przyjmować za dużych porcji jedzenia ani napojów naraz, można podzielić zwyczajowe posiłki np. na pół.
  • Konsystencja jedzenia – wskazane są dania o konsystencji papkowatej, ponieważ nie wymagają żucia (czynność ta nasila wydzielanie soku żołądkowego).
  • Picie mleka lub wody – napoje te zmniejszają przykre objawy: mleko neutralizuje kwaśną zawartość w przełyku, a woda oczyszcza go z kwasu solnego. Mlekiem, ew. wodą, dobrze jest też rozcieńczać herbatę, kawę i soki owocowe oraz warzywne.
  • Picie specjalnych wód – zalecane są wody zobojętniające nadmiar kwasu, np. lecznicze z wysoką zawartością wapnia oraz alkaliczne, o pH wyższym niż 8, a najlepiej powyżej 9.
  • Pora kolacji – unikaj zbyt późnego spożywania posiłków. Ostatni zjedz na kilka godzin przed położeniem się do łóżka i ogranicz jego objętość.
  • Produkty nasilające objawy – wyklucz produkty nadmiernie pobudzające wydzielanie soku żołądkowego z poniższej listy oraz wszystkie te, które powodują nasilenie symptomów w twoim przypadku.
  • Styl życia – ogranicz poziom stresu, nie pal tytoniu, nie pij alkoholu, unikaj obcisłych ubrań i przebywania w pozycji zgiętej.

Dieta refluksowa – niewskazane produkty

Osoby cierpiące na refluks żołądkowo-przełykowy powinny stosować dietę lekkostrawną z ograniczeniem produktów pobudzających wydzielanie soku żołądkowego, a także spowalniających opróżnianie żołądka (to głównie tłuszcze).

W przypadku refluksu należy unikać pewnych produktów i dań, które powodują dolegliwości. Choć dla każdego może być to nieco inny zestaw, poniższa lista będzie pomocna w ich zidentyfikowaniu:

  • kwaśne dodatki i potrawy,
  • ostre przyprawy,
  • warzywa cebulowe,
  • warzywa kapustne,
  • nasiona roślin strączkowych,
  • owoce cytrusowe i soki z cytrusów,
  • pełnoziarniste produkty zbożowe,
  • tłuste sery żółte i topione,
  • tłuste wędliny i mięsa oraz podroby,
  • napoje gazowane,
  • mocna kawa i herbata,
  • sok pomidorowy,
  • zupy na wywarach z kości i ze śmietaną,
  • potrawy z zasmażką,
  • dania smażone, tłuste, z dużą ilością sosu,
  • czekolada i wyroby czekoladowe,
  • inne słodycze, zwłaszcza o dużej zawartości tłuszczu,
  • napoje alkoholowe,
  • produkty zawierające miętę,
  • kostki bulionowe,
  • dodatki takie jak proszek do pieczenia i glutaminian sodu.

Dieta refluksowa – jadłospis diety papkowatej

W refluksie polecane są produkty, które tylko łagodnie pobudzają wydzielanie soku żołądkowego, takie jak:

  • gotowane warzywa i owoce, najlepiej przetarte,
  • chleb pszenny jasny,
  • gotowane chude mięsa i ryby, zmielone,
  • mleko, jogurt, twaróg i śmietanka,
  • jaja gotowane,
  • rozcieńczone buliony,
  • słaba herbata, najlepiej rozcieńczona mlekiem.

Przy zaostrzeniu objawów poleca się posiłki o konsystencji papki. Przykładowy jadłospis dzienny diety papkowatej:

  • Śniadanie: zupa mleczna z kaszą manną, pieczywo pszenne rozmoczone w herbacie, jajko na miękko i przecier z pomidora z mlekiem.
  • Drugie śniadanie: jogurt owocowy.
  • Obiad: zupa jarzynowa przetarta, duszona cielęcina z warzywami, zmielona, szpinak, purée z ziemniaków, przetarty kompot z jabłek.
  • Kolacja: pulpety z ryby w sosie koperkowym, purée z marchewki, pieczywo rozmoczone w herbacie z mlekiem.

Zobacz: czego nie jeść na pusty żołądek – mówi dietetyk kliniczny mgr Hanna Stolińska-Fiedorowicz z Instytutu Żywności i Żywienia

Warto wiedzieć:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

kup teraz

ONLYBIO

Odżywka emolientowa 50ml

Poprzednia najniższa cena: 8,00 zł8,00 zł

kup teraz

ONLYBIO

Odżywka humektantowa 50ml

Poprzednia najniższa cena: 8,00 zł8,00 zł

kup teraz

ONLYBIO

Odżywka proteinowa 50ml

Poprzednia najniższa cena: 8,00 zł8,00 zł

kup teraz

ONLYBIO

Odżywka truskawkowa 200ml

Poprzednia najniższa cena: 22,99 zł22,99 zł

kup teraz

ONLYBIO

Odżywka bez spłukiwania 150ml

Poprzednia najniższa cena: 22,99 zł22,99 zł

kup teraz

ONLYBIO

Odżywka ochładzająca kolor włosów 200ml

Poprzednia najniższa cena: 22,99 zł22,99 zł
Materiały promocyjne partnera

Katastrofa śmigłowca pod Kijowem. Zginęło kierownictwo MSW Ukrainy

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie