Pokrzywa – właściwości lecznicze i zastosowanie. Na co pomoże herbata z pokrzywy?

Agata Orzełowska
Herbata z pokrzywy ma działanie moczopędne
Herbata z pokrzywy ma działanie moczopędne pixabay
Pokrzywa to roślina występująca na całym obszarze Polski – na łąkach, przy drogach i na nieużytkach. Ze względu na swój niepozorny wygląd i właściwości parzące traktowana jest jako niepożądany chwast. Pokrzywa zwyczajna zawiera jednak niezwykle cenne i korzystne dla zdrowia substancje. Sok z pokrzywy, herbata z pokrzywy, czy płukanki to jedne z wielu zastosowań tego zioła. Właściwości pokrzywy są pomocne w leczeniu chorób układu moczowego, ponieważ picie pokrzywy ma działania moczopędne.

Czym jest pokrzywa?

Pokrzywa (Urtica L.) to jednoroczna bylina należąca do rodziny pokrzywowatych, która występuje na całym świecie w aż ponad 50 gatunkach. W Polsce najpowszechniejsza jest pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.), która jest popularnym chwastem. Pokrzywę można spotkać na łąkach, podczas spacerów w lesie lub przy rzekach. Spotkanie z nią jest zawsze niezapomniane, ponieważ pokrzywa z pewnością najbardziej kojarzona jest ze swoimi nieprzyjemnymi właściwościami parzącymi, które powodują silne i uporczywe swędzenie oraz bąble podobne do tych, jakie powstają po ugryzieniu komara.

Liście pokrzywy będące właściwym surowcem zielarskim są bardzo cenionym ziołem w fitoterapii ze względu na działanie moczopędne. Zbiera się je przed kwitnieniem rośliny. Zasobność występujących w niej witamin i składników mineralnych, klasyfikuje produkt jako dobre źródło wielu z nich. Dawniej traktowano pokrzywę jako „roślinę dla ubogich” – rosła wszędzie, a gospodynie wiejskie wykorzystywały jej właściwości na osłabiony organizm. Współcześnie pokrzywa do picia polecana jest jako element zdrowej diety.

Czytaj także

Substancje aktywne zawarte w pokrzywie

Lecznicze właściwości pokrzywy znane były już w starożytności. Między innymi Hipokrates bardzo cenił tę roślinę i wskazywał na jej nieocenioną wartości we wspomaganiu sił witalnych organizmu.

Liście pokrzywy zawierają wiele cennych dla zdrowia i urody substancji bioaktywnych. Stanowią dobre źródło witaminy B5 (kwas pantotenowy), a spożywane na surowo również witaminy C. Spośród odżywczych pierwiastków najwięcej pokrzywa zawiera: manganu, żelaza, wapnia, krzemu, magnezu, selenu, cynku i miedzi. Liście zasobne są w kwasy organiczne, które działają antyoksydacyjne. Są to m.in. kwas bursztynowy, kawowy i kumarowy. Spośród wartościowych związków o działaniu przeciwutleniającym wymienia się rutynę, kwercetynę, glikozyd kwercetyny i kemferol. Pokrzywa stanowi źródło fitosteroli (konkretnie zawiera sitosterole), ale ich ilość w typowej porcji nie jest duża. Zieloną barwę liści pokrzywy zapewnia chlorofil, ale roślina stanowi też źródło karotenoidów z rodziny ksantofili.

Lecznicze właściwości pokrzywy

Swoje właściwości pokrzywa zawdzięcza składnikom odżywczym o biologicznym działaniu. Pokrzywa ma właściwości moczopędne, co oznacza, że jej spożycie powoduje nasilenie produkcji moczu. Picie pokrzywy wskazane jest przy zapaleniach układu moczowego (np. zapaleniu pęcherza), ponieważ nasilając wydalanie uryny, pomaga wypłukiwać zalegające w drogach moczowych bakterie. Pokrzywa zalecana jest również dla osób mających problem z zatrzymywaniem wody w organizmie, czyli obrzękami, osób z nadciśnieniem tętniczym oraz jako środek wspomagający leczenie pacjentów z kamicą nerkową.

Herbata z pokrzywy pomaga zniwelować obrzęki. Pomocne jest picie pokrzywy w drugiej połowie cyklu miesiączkowego, ponieważ faza lutealna przebiega z zatrzymywaniem wody podskórnej w organizmie kobiety. Osoby z nadciśnieniem tętniczym mogą pić sok z pokrzywy lub herbatę z pokrzywy, w celu obniżenia ciśnienia tętniczego wywołanego kumulacją wody w ciele i zmniejszonym wydalaniem moczu. Podawanie 15 ml soku z pokrzywy trzy razy dziennie osobom z niewydolnością sercowo-krążeniową pomogło zwiększyć ilość oddawanego moczu aż o 20 procent! Według zaleceń Komisji Europejskiej pokrzywa od 1950 roku jest rekomendowana w leczeniu wspomagającym przerost prostaty u mężczyzn oraz w leczeniu towarzyszących mu zaburzeń oddawania moczu.

Przeczytaj również poradniki:

Pokrzywa pomaga przy dolegliwościach ze strony układu pokarmowego, takich jak biegunki lub niestrawność, gdyż jest ziołem o łagodnym działaniu poprawiającym trawienie. Zaleca się jej stosowanie osobom z podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi. Połączenie picia pokrzywy z dietą o niskiej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych pomaga obniżyć poziom cholesterolu bez zażywania leków (statyn). Jest pomocna również dla osób na chorych na cukrzycę, ponieważ pomaga regulować poziom cukru we krwi.

Duża zawartość witaminy C, która jest silnym antyoksydantem sprawia, że świeża pokrzywa wzmacnia i stymuluje do pracy układ odpornościowy. Zawarte w liściach flawonoidy i lektyny wykorzystuje się pomocniczo w leczeniu chorób autoagresywnych np. tocznia. Pokrzywa ma również działanie antybakteryjne i świetnie sprawdzi się w przypadku zmian trądzikowych (stosowana jako tonik), oraz stosowana miejscowo w celu wspomagania leczenia ran.

Antyoksydanty dla zdrowia: 10 polecanych przeciwutleniaczy, ...

Pokrzywa ma działanie pomocne na reumatoidalne zapalenie stawów. Według danych Zakładu Epidemiologii Chorób Reumatycznych Instytutu Reumatologii w Warszawie prawie 50 procent dorosłych osób w Polsce cierpi na bóle stawów biodrowych, kolan i ścięgien oraz kręgosłupa. Wyciąg z korzenia pokrzywy jest zasobny w substancje hamujące działanie elastazy leukocytowej, cyklooksygenazy i lipooksygenazy, dzięki czemu zioło wykazuje działanie przeciwzapalne.

Pokrzywa na odchudzanie

Pokrzywa na odchudzanie jest często stosowana jako element zdrowej diety. Sok z pokrzywy i herbata z pokrzywy pomagają oczyszczać organizm z toksyn poprzez działanie moczopędne. Wiele osób pije pokrzywę na odchudzanie, jako remedium na spalanie nadmiernej tkanki tłuszczowej. Właściwości odchudzające pokrzywy są niestety mylne, ponieważ pokrzywa, nasilając produkcję i wydalane moczu sprzyja utracie wody z organizmu, co może przejawiać się obniżeniem masy ciała. Niestety utrata kilogramów jest chwilowa, bowiem wynika z ubytku wody, a nie pożądanej w procesie odchudzania tkanki tłuszczowej.

Aby trwale spalić tkankę tłuszczową, należy spożywać mniejszą ilość kilokalorii, niż organizm wydatkuje w ciągu dnia. Pomocne jest także zwiększenie codziennej aktywności fizycznej, gdyż dzięki temu organizm spala (w zależności od wybranej formy ruchu), spore ilości energii, czyli kilokalorii.

Sprawdź jak obliczyć:

Pokrzywa na włosy

Sok z pokrzywy wykonany ze świeżych liści, ususzone listki w niskiej temperaturze, a także napar z pokrzywy to przetwory ziołowe, jakie można wykorzystać do pielęgnacji włosów. Herbata z pokrzywy działa wewnętrznie. Warto pić ją raz dziennie, aby wzmocnić cebulki włosowe od środka. Pokrzywa na włosy w postaci wcierek i płukanek to jeden z najlepszych (i najtańszych) domowych sposobów na poprawę kondycji włosów i przyspieszenie ich wzrostu. Pokrzywa:

  • wzmacnia cebulki włosowe,
  • zapobiega nadmiernemu wypadaniu włosów,
  • pomaga zwalczyć łupież,
  • zmniejsza przetłuszczanie się skóry głowy (jest częstym składnikiem szamponu dedykowanego do pielęgnacji włosów przetłuszczających się),
  • sprawia, że włosy stają się odżywione i bardziej lśniące.

Napar z pokrzywy (przygotowany jak herbata z pokrzywy) można wykorzystać do płukania skóry głowy po umyciu jej szamponem i zastosowaniu odżywki do włosów. W tym celu po spłukaniu kosmetyków włosy należy polać jeszcze pokrzywowym naparem. Stężony napar (herbata z pokrzywy przygotowana z połowy typowej ilości wody) można zastosować jako wcierkę do włosów, którą należy wmasowywać w skórę głowy (skalp). Taki masaż opuszkami palców przez 1-2 minuty dziennie poprawia krążenie w skórze głowy, dotlenia i odżywia cebulki włosowe. Dzięki temu włosy rosną szybciej, są lepszej jakości i wyglądają na zdrowsze. Efekty można zaobserwować po ok. miesiącu regularnej pielęgnacji.

Czytaj także

Dawkowanie pokrzywy i preparatów zawierających jej wyciągi

Herbata z pokrzywy jest bezpieczna do stosowania również dla kobiet w ciąży. Korzystny efekt obserwuje się przy piciu ok. 1-2 szklanek naparu z pokrzywy dziennie. Nie zaleca się pić jej więcej z powodu silnego działania moczopędnego. Aby przygotować odwar z liści pokrzywy, należy zalać około 2 łyżki świeżych lub suszonych liści 2 szklankami wrzącej wody i gotować całość na małym ogniu przez 5 minut. Następnie odwar należy odstawić na 10 minut i odcedzić. Prostszym i szybszym sposobem na herbatę z pokrzywy jest zalanie wrzątkiem 1 łyżki suchych lub kilku świeżych liści i pozostawienie pod przykryciem na ok. 10 minut.

Wyciąg z korzenia pokrzywy można kupić w postaci kapsułek i tabletek (suplement diety). Preparaty z pokrzywą należy dawkować zgodnie z zaleceniami producenta. Sok z pokrzywy można stosować w dawkach ok. 20 ml na dobę, lub zgodnie z zaleceniami na opakowaniu produktu.

Pokrzywa – przeciwwskazania i środki ostrożności

Pokrzywa zwyczajna może być bezpiecznie stosowana jako naturalny środek leczniczy przy wielu schorzeniach. Dotąd nie odnotowano negatywnego, ani szkodliwego wpływu pokrzywy na organizm człowieka. Badania z udziałem pacjentów przyjmujących ekstrakty z pokrzywy przez 3-24 miesiące nie wykazały poważnych skutków ubocznych, co świadczy o bezpieczeństwie picia pokrzywy w terapii długoterminowej.

Zobacz, niezwykłe właściwości pokrzywy!

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3