https://stronazdrowia.pl
reklama

Najczęstsze choroby układu pokarmowego u dzieci. Które z nich są niegroźne, a kiedy trzeba zgłosić się do lekarza?

Redakcja Strony Zdrowia
Choroby układu pokarmowego u dzieci mają różne oblicza
Choroby układu pokarmowego u dzieci mają różne oblicza fot. Getty Images
„Zdrowe brzuszki naszych dzieci” to hasło przewodnie 34. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, zaplanowanego na 25 stycznia 2026 roku. Choroby układu pokarmowego u najmłodszych to duże spektrum dolegliwości, które zawsze wywołują niepokój rodziców. Jak je rozpoznawać? Które z nich są niegroźne, a kiedy trzeba zgłosić się do lekarza?

Spis treści

Dolegliwości układu pokarmowego u dzieci mają różnorodne oblicza, od tych najczęściej spotykanych, takich jak kolki czy zaparcia, po bardziej skomplikowane problemy zdrowotne, które mogą wymagać specjalistycznej opieki. Wśród schorzeń tego rodzaju znajdują się zarówno infekcje wirusowe i bakteryjne, jak potocznie zwana grypa żołądkowa, jak i trudniejsze przypadki jak celiakia, czy nieswoiste zapalenie jelit. Objawy mogą się znacząco różnić w zależności od rodzaju schorzenia oraz wieku dziecka, a ich zwalczenie często wymaga różnorodnych form terapii.

Najczęstsze dolegliwości czynnościowe

Wśród najczęściej spotykanych problemów żołądkowo-jelitowych u dzieci wymienia się kolki, refluks oraz zaparcia. Te dolegliwości często pojawiają się we wczesnym okresie życia dziecka i zazwyczaj nie wymagają skomplikowanego leczenia, choć mogą być źródłem dyskomfortu. Zazwyczaj wskazane są drobne zmiany w diecie lub wprowadzenie łagodnych suplementów mających na celu złagodzenie objawów.

Kolki niemowlęce, chociaż niegroźne dla zdrowia, mogą znacząco wpływać na jakość życia zarówno dziecka, jak i rodziców. Przejawiają się przede wszystkim nadmiernym płaczem oraz niepokojem, zwykle wieczorami. Często pomocne okazuje się masaż brzucha lub stosowanie specjalnych probiotyków.

Problem refluksu żołądkowo-przełykowego również jest częsty u maluchów. Objawia się m.in. częstym ulewaniem pokarmu po karmieniu i może wymagać zmian w sposobie karmienia czy też wprowadzenia specjalnych zagęszczaczy do mleka.

Alergie i choroby pasożytnicze

Alergie pokarmowe, w tym na białka mleka, stanowią kolejną grupę problemów, które mogą dotknąć dzieci. Ważne jest, aby dokładnie zidentyfikować alergeny i unikać ich w diecie dziecka. Skuteczne leczenie obejmuje zazwyczaj eliminację potencjalnie szkodliwych produktów oraz wprowadzenie odpowiednich zamienników.

Choroby pasożytnicze, takie jak owsica czy lamblioza, również są stosunkowo częste wśród dzieci, szczególnie w środowiskach przedszkolnych i szkolnych. Objawiają się głównie silnym swędzeniem w okolicach odbytu, a leczenie opiera się na przyjmowaniu specjalistycznych leków i przestrzeganiu zasad higieny.

Poważniejsze choroby przewodu pokarmowego u dzieci

Problemy zdrowotne związane z przewodem pokarmowym u dzieci mogą być zróżnicowane, a ich przyczyny często niełatwe do zdiagnozowania. Choroby te mogą wpływać zarówno na rozwój fizyczny dzieci, jak i na ich codzienne funkcjonowanie. Wśród najpoważniejszych dolegliwości wyróżnia się celiakię, nieswoiste zapalenia jelit (IBD), eozynofilowe choroby przewodu pokarmowego oraz wady wrodzone. Każda z tych chorób posiada unikalne objawy oraz wymagania terapeutyczne.

Dalsza część materiału pod wideo
emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Celiakia: Autoimmunologiczna nietolerancja glutenu

Celiakia stanowi poważny problem zdrowotny, będący efektem niewłaściwej reakcji układu odpornościowego na gluten, białko znajdujące się w zbożach takich jak pszenica, żyto czy jęczmień. U dzieci, celiakia może prowadzić do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, co wynika z uszkodzenia kosmków jelitowych.

Zanik kosmków jelitowych jest główną konsekwencją spożywania glutenu przez dzieci dotknięte celiakią. Kosmki te są niezbędne do efektywnego wchłaniania składników odżywczych z pożywienia. Objawy celiakii mogą obejmować przewlekłą biegunkę, bóle brzucha, opóźniony wzrost i utratę wagi.

Diagnostyka celiakii zazwyczaj zaczyna się od testów serologicznych, które sprawdzają obecność specyficznych przeciwciał we krwi. Jeśli testy są pozytywne, endoskopia z biopsją jelita cienkiego potwierdza diagnozę. Leczenie obejmuje ścisłe unikanie glutenu przez całe życie, co jest jedyną skuteczną formą terapii.

Nieswoiste zapalenia jelit: Choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, znane pod wspólną nazwą nieswoistych zapaleń jelit (IBD), charakteryzują się przewlekłym zapaleniem jelit. To przewlekłe zapalenie może prowadzić do uszkodzeń błony śluzowej jelit, co objawia się bólem brzucha, biegunką oraz, w niektórych przypadkach, obecnością krwi w stolcu.

W przypadku IBD, odpowiednie leczenie farmakologiczne jest kluczowe. Współczesne podejście terapeutyczne koncentruje się na redukcji stanu zapalnego oraz przywracaniu normalnego funkcjonowania jelit. Leczenie to także wsparcie dietetyczne oraz, w bardziej zaawansowanych przypadkach, interwencje chirurgiczne.

Różne terapie biologiczne oraz leczenie immunosupresyjne mogą znacząco poprawić jakość życia dzieci z IBD. Edukacja pacjenta oraz jego rodziny na temat choroby i jej zarządzania jest niezbędna do skutecznego radzenia sobie z problemem na co dzień.

Wady wrodzone: Niedrożności i przerost odźwiernika

Wady wrodzone przewodu pokarmowego są poważnymi schorzeniami, które mogą wymagać interwencji chirurgicznej. Niedrożność, obejmująca przełyk czy dwunastnicę, zwykle daje o sobie znać szybko po urodzeniu. Przerost odźwiernika, z drugiej strony, prowadzić może do nasilonych wymiotów.

Diagnostyka wad wrodzonych obejmuje badania obrazowe, takie jak ultrasonografia, które pomagają określić zakres problemu. Interwencja chirurgiczna jest często niezbędna, aby przywrócić prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego i uniknąć powikłań.

Operacyjne leczenie wad wrodzonych, mimo że nierzadko skomplikowane, pozwala na pełne lub częściowe przywrócenie funkcji przewodu pokarmowego. Wczesna diagnoza i leczenie są kluczowe dla zapewnienia prawidłowego rozwoju dziecka i jego zdrowia w przyszłości.

Kiedy z dzieckiem do lekarza?

Istnieją sytuacje zdrowotne, w których nie należy zwlekać z wizytą u lekarza. Objawy alarmowe, takie jak silne wymioty, obecność krwi w stolcu czy utrzymujący się ból brzucha, mogą wskazywać na poważne schorzenia. Ignorowanie ich lub odkładanie konsultacji może prowadzić do niebezpiecznych konsekwencji, w tym odwodnienia lub innych skomplikowanych problemów zdrowotnych. Dlatego kluczowe jest, aby każdą z tych dolegliwości traktować poważnie i zgłosić się po fachową pomoc.

Silne, uporczywe wymioty mogą być bardzo niebezpieczne, zwłaszcza gdy są zielone. Zielony kolor może wskazywać na obecność żółci, co jest alarmującym sygnałem. W takich przypadkach niezbędne jest szybkie działanie, aby uniknąć odwodnienia, które może prowadzić do dalszych komplikacji zdrowotnych.

Nie tylko kolor wymiocin powinien nas zaniepokoić, ale także ich częstotliwość. Uporczywe wymioty mogą sugerować poważne problemy żołądkowe czy jelitowe, dlatego nie należy odkładać wizyty u specjalisty. Właściwa diagnoza i leczenie mogą szybko przynieść ulgę i zapobiec dalszym problemom.

Również wymioty połączone z gorączką lub bólem brzucha są sygnałem, że nasz organizm zmaga się z czymś poważnym. Gorączka jest naturalną reakcją obronną organizmu na stan zapalny, a opieka medyczna jest tutaj kluczowa.

Obecność krwi w wymiotach lub stolcu to zawsze powód do niepokoju. Krwawe wymioty mogą wynikać z krwawienia w przewodzie pokarmowym, co wymaga niezwłocznej interwencji medycznej. Tak samo krew w stolcu, która może wskazywać na różnorodne problemy, od hemoroidów po poważniejsze schorzenia, takie jak wrzody czy choroby jelit.

Silny ból brzucha, który nie ustępuje, to kolejny objaw, który wymaga uwagi lekarza. Taki ból często wskazuje na poważne zaburzenia w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych, które mogą się skomplikować, jeśli nie zostaną odpowiednio zdiagnozowane i leczone.

Przyczyn bólu brzucha może być wiele, od infekcji po ostre zapalenie wyrostka robaczkowego. Dlatego nie warto zwlekać i liczyć, że ból sam przejdzie. Wczesna diagnoza pozwala uniknąć powikłań i przyczynia się do szybszego powrotu do zdrowia.

Oznaki odwodnienia, takie jak płacz bez łez czy zapadnięte oczy, są niezwykle niebezpieczne, szczególnie u dzieci. Odwodnienie stanowi poważne zagrożenie, dlatego szybka interwencja medyczna jest tutaj kluczowa.

Polecane oferty
* Najniższa cena z ostatnich 30 dniMateriały promocyjne partnera
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia