Kofeina w tabletkach – kiedy i w jakim celu się ją stosuje? Bezpieczna dawka i skutki przedawkowania kofeiny

Agata Orzełowska
Kofeina to alkaloid (zasadowy związek organiczny), który występuje m.in. w takich roślinach jak: kawa, herbata, yerba mate czy kakao. Jednym ze sposobów na dostarczanie organizmowi kofeiny są tabletki.
Kofeina to alkaloid (zasadowy związek organiczny), który występuje m.in. w takich roślinach jak: kawa, herbata, yerba mate czy kakao. Jednym ze sposobów na dostarczanie organizmowi kofeiny są tabletki. Kiryl Padabed/123RF
Kofeina w tabletkach to suplement diety, który dostępny jest w aptekach bez recepty. Zazwyczaj stosuje się ją w celu pobudzenia i doenergetyzowania organizmu. Niektóre tabletki z kofeiną mają też wskazania medyczne, takie jak wspomaganie krążenia krwi czy zwiększanie działania leków przeciwbólowych. Nie każdy jednak może stosować kofeinę w tabletkach, podobnie jak nie dla każdego wskazana jest kawa.

Co to jest kofeina w tabletkach?

Kofeina w tabletkach to suplement diety, który ma działanie pobudzające i stymulujące organizm. Kofeina jest naturalnym związkiem organicznym, który występuje w wielu roślinach. Najbardziej popularne źródła kofeiny to:

  • kawa,
  • herbata,
  • yerba mate (ostrokrzew paragwajski),
  • guarana.

Stymulujące właściwości tych roślin znane są od tysiącleci – ich liście żuto, parzono i proszkowano, sporządzając z nich pobudzające napoje, stosowane między innymi do celów obrzędowych i leczniczych.

Dowiedz się więcej na temat:

Kofeina w tabletkach to szybki i skuteczny sposób na dodanie sobie energii oraz pobudzenie układu nerwowego, krążenia i metabolizmu, dlatego chętnie stosowana jest na przykład przez studentów przed sesją czy intensywnie trenujących sportowców w trakcie wysiłku fizycznego. Jak w przypadku wszystkich substancji silnie pobudzających układ nerwowy, czysta kofeina w tabletkach stosowana w nadmiarze może jednak na dłuższą metę powodować efekty odwrotne od zamierzonych – czyli przyczyniać się do spadku energii zamiast jej wzrostu.

Warto wiedzieć, że kofeina znajduje się nie tylko w tabletkach pobudzających, ale także w lekach przeciwbólowych oraz preparatach wspomagających krążenie krwi.

Ile kofeiny ma kawa, a ile jest jej w tabletkach?

Jedna filiżanka kawy espresso o pojemności 50 ml dostarcza około 50 mg kofeiny. W jednej tabletce suplementu diety zwykle znajduje się aż dwa razy tyle (100 mg) czystej kofeiny, ale są też dostępne tabletki z większą dawką – jedna może zawierać aż 300 mg tej substancji. Kofeina w tabletkach działa szybko, dodając energii i zapobiegając senności.

Kofeina w organizmie jest metabolizowana średnio ok. 4 godziny, u niektórych osób ten czas może być dłuższy, u innych krótszy. Zależy to od uwarunkowań genetycznych oraz innych czynników wpływających na metabolizm takich jak dieta, gospodarka hormonalna, przyjmowane leki. Po spożyciu dość szybko wchłaniana jest z przewodu pokarmowego i już po 15-30 minutach wzrasta jej poziom we krwi. Następnie po ok. 2 godzinach jej poziom w organizmie zaczyna spadać. Następuje wtedy, zarówno po spożyciu kawy, jak i czystej kofeiny, gwałtowny spadek energii, co objawia się zmęczeniem, a często także bólem głowy i sennością. Po jakimś czasie organizm przyzwyczaja się do zwiększonych dawek kofeiny i by tabletki dały pożądany efekt, trzeba zażywać ich więcej, co może mieć niebezpieczne dla zdrowia skutki i doprowadzić do przedawkowania.

Działanie kofeiny w tabletkach - czym różni się od kawy?

Tabletki z kofeiną lub kofeina w proszku mogą być otrzymywane naturalnie – głównie z kawy i guarany – lub produkowane syntetycznie. Zarówno naturalna, jak i syntetyczna kofeina stymuluje wydzielanie dopaminy, działa pobudzająco na organizm człowieka, przede wszystkim na układ nerwowy. Sprawia, że bodźce sensoryczne stają się wyraźniejsze, a procesy poznawcze, w tym zdolność koncentracji i przyswajania nowych informacji (uczenia się) przebiegają sprawniej. Układ nerwowy stymulowany jest po spożyciu kofeiny do intensywniejszej pracy przez czas, w którym działa na niego ta substancja. Kofeina przyspiesza również procesy metaboliczne. Ponadto kofeina wzmacnia działanie środków przeciwbólowych – to z tego względu stosuje się ją jako składnik niektórych leków tego typu zawierających paracetamol, ibuprofen czy salicylany.

Kofeina w tabletkach działa podobnie jak kawa czy guarana w postaci napoju. Główna różnica polega na tym, że kofeina w tabletkach jest bardziej skoncentrowana oraz łatwiej dobrać jej odpowiednią dawkę. Nie każdemu odpowiada smak kawy lub napoju z guaraną, a kofeina w tabletkach daje podobny efekt jak wypicie tego typu naparów. Tabletki z kofeiną są też dość tanie – 100 tabletek suplementu diety z kofeiną kosztuje mniej więcej tyle, co jedno opakowanie dobrej, mocnej kawy, czyli kilkanaście złotych.

Kto może stosować kofeinę w tabletkach?

Kofeina w tabletkach często stosowana jest przez osoby odchudzające się, uprawiające wyczynowo sport oraz wykonujące intensywną pracę umysłową. Przeznaczona jest dla osób ogólnie zdrowych, w celu doraźnego stymulowania organizmu. Nie powinno się jej stosować długotrwale i w dużych dawkach, ponieważ organizm się od niej uzależnia i uodparnia na jej działanie.

Popularność wśród sportowców kofeina w tabletkach zawdzięcza temu, że zwiększa nie tylko wydolność psychiczną, ale także fizyczną organizmu. Poprzez zwiększenie dopływu krwi do mięśni usprawnia je i podnosi ich siłę, co pozwala dłużej i intensywniej trenować. Jedna tabletka czystej kofeiny przed treningiem w znaczący sposób zwiększa jego efektywność.

Kofeina przyspiesza procesy metaboliczne i zwiększa ciepłotę ciała, wspomagając w ten sposób spalanie tkanki tłuszczowej. Z tego względu kofeina w tabletkach często jest stosowana jako substancja wspomagająca odchudzanie. Należy przy tym pamiętać, że samo zażywanie kofeiny w tabletkach (czy picie dużych ilości kawy) nie odchudza – by osiągnąć ten cel, należy stosować się do zasad zdrowej, niskokalorycznej diety oraz zapewnić organizmowi odpowiednią dawkę ruchu.

Kofeina w tabletkach podnosi zdolność koncentracji i zapobiega senności, więc chętnie sięgają po nią osoby wykonujące pracę umysłową i uczące się. Pobudza ośrodkowy układ nerwowy, a szczególnie korę mózgową, co usprawnia procesy myślowe i zwiększa postrzeganie.

Przeczytaj również:

Dopuszczalna dzienna dawka kofeiny i skutki jej przedawkowania

Kofeina w tabletkach to wygodny i tani sposób na szybkie pobudzenie organizmu do aktywności, ale stosując tego rodzaju stymulację należy mieć na uwadze jej możliwe skutki uboczne. Przede wszystkim tabletki takie powinny być używane z zachowaniem umiaru i zdrowego rozsądku. Kofeinę można łatwo przedawkować. Należy pamiętać, że substancja ta dodawana jest na przykład do leków przeciwbólowych, niektórych cukierków i innych słodyczy (zawierających w swoim składzie ekstrakt z kawy) oraz znajduje się także w:

  • herbacie – 1 szklanka (250 ml) czarnej herbaty zawiera 60-120 mg kofeiny,
  • napojach energetyzujących – 1 szklanka (200 ml) może zawierać nawet 240 mg kofeiny,
  • napojach typu cola – 1 litr Coca-Coli zawiera 96 mg kofeiny, podczas gdy taka sama ilość Pepsi Max zawiera jej aż 185 mg.

Stosując dodatkowo kofeinę w tabletkach, można przekroczyć dopuszczalną dzienną dawkę, która wynosi:

  • dla dzieci – ok. 5,3 mg/kg masy ciała, to jest 140–160 mg kofeiny dziennie. Oznacza to, że gdyby doszło do spożycia 1 puszki napoju energetycznego przez dziecko w wieku 10 lat to nie powinna mu taka dawka kofeiny zaszkodzić. Choć lepiej, by takie napoje nie były spożywane przez dzieci w ogóle, nie tylko ze względu na zawartość kofeiny, ale głównie innych składników takich jak cukier, konserwanty czy aromaty i barwniki.
  • dla osoby dorosłej – 300 mg na dobę, czyli ok. 3 filiżanki kawy. Dawka kofeiny wyższa niż 500 mg (5 kaw lub 2-3 tabletki z kofeiną) traktowana jest jako przedawkowanie, zaś powyżej 2000 mg mówimy o zatruciu kofeiną.

Ze względu na możliwość łatwego jej przedawkowania, kofeina w tabletkach jest przeciwwskazana kobietom w ciąży i karmiącym piersią.

Warto przeczytać:

Skutki przedawkowania kofeiny to:

  • trudności z koncentracją,
  • uderzenia gorąca,
  • zawroty głowy,
  • ból głowy,
  • przyspieszona akcja serca,
  • silne pobudzenie,
  • nerwowość,
  • bezsenność,
  • zaburzenia ze strony układu pokarmowego: bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunki,
  • zmęczenie,
  • złe samopoczucie,
  • drgawki.

Kofeina jest też substancją uzależniającą, a jej długotrwałe stosowanie może prowadzić do spadku energii, przewlekłego zmęczenia i dolegliwości bólowych.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ostrzał Kijowa. W trakcie operacji na sercu dziecka zabrakło prądu

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

m
mirror
Ja jednak wolę kofeinę w kawie - szczególnie espresso. Parzę sobie w ekspresie DeLonghi. Dodaje mi pozytywnej energii do działania.
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie