Jakie objawy powoduje zapalenie płuc? Przyczyny rozwoju choroby, leczenie i możliwe powikłania. Jak rozpoznać zapalenie płuc u dziecka?

Ewa Zwolak
Zapalenie płuc jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia, zwłaszcza gdy jest wywołane przez nowego koronawirusa
Zapalenie płuc jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia, zwłaszcza gdy jest wywołane przez nowego koronawirusa Jozef Polc/123RF
Zapalenie płuc to stan zapalny pęcherzyków płucnych. Choroba zwykle ma podłoże infekcyjne i wywoływana jest przez zakażenie drobnoustrojami takimi jak wirusy, bakterie, grzyby czy pasożyty. Stanowi przy tym jedną z najpoważniejszych konsekwencji infekcji górnych dróg oddechowych, w tym COVID-19, której źródłem jest koronawirus SARS-CoV-2. Zapalenie płuc wywołuje charakterystyczne objawy, na które warto być wyczulonym. Wyjaśniamy, jak rozpoznać infekcję, jaki przybiera przebieg u osób dorosłych i dzieci, w jaki sposób przebiega leczenie i jakie są możliwe konsekwencje zaniedbań i powikłania choroby.

Zapalenie płuc jest stosunkowo częstą chorobą górnych dróg oddechowych. Corocznie zapada na nią ok. 0,5 mld ludzi na całym świecie. Według szacunków WHO zapalenie płuc diagnozowane jest u ok. 150 mln dzieci rocznie, z czego ok. 20 mln wymaga hospitalizacji. Co istotne, na chorobę tą bardziej narażeni są mieszkańcy państw w klimacie umiarkowanym. Przy czym znacznie częściej zapalenie płuc diagnozowane jest w miesiącach chłodnych, co jest skutkiem zwiększonej transmisji drobnoustrojów chorobotwórczych. Są to głównie wirusy oddechowe, m.in. grypy, paragrypy, RSV, adenowirusy, rinowirusy i koronawirusy, w tym najnowszy SARS-CoV-2.

Zobacz też:

Objawy zapalenia płuc

Pierwszym i najbardziej charakterystycznym objawem zapalenia płuc jest kaszel i podwyższona temperatura ciała. Warto jednak pamiętać, że takie symptomy mogą wskazywać na szereg innych, mniej poważnych chorób górnych dróg oddechowych.

Do najbardziej typowych objawów zapalenia płuc należą:

  • gorączka – zwykle powyżej 38°Celsjusza,
  • uporczywszy kaszel, któremu często towarzyszy wykrztuszanie wydzieliny ropnej,
  • intensywny ból w klatce piersiowej – zwykle jednostronny i nasilający się przy poruszaniu się,
  • uczucie duszności i rozpierania w klatce piersiowej,
  • ogólne osłabienie organizmu.

Dodatkowo u osób starszych, a zwłaszcza tych zarażonych COVID-19, można zaobserwować dotkliwe zmęczenie powodujące niezdolność do samodzielnego wykonywania prostych czynności. Natomiast objawem mogącym sygnalizować zapalenie płuc u dziecka jest płaczliwość i rozdrażnienie.

Polecamy również:

W praktyce klinicznej bardzo rzadko pojawia się tzw. bezobjawowe zapalenie płuc, które również jest chorobą zapalną płuc. Na tę chorobę szczególnie narażeni są palacze, a także osoby z osłabionym systemem odpornościowym.

Zapalenie płuc bez gorączki świadczyć również o nieprawidłowej reakcji odpornościowej systemu immunologicznego. W praktyce oznacza to, że organizm nie wypracował odpowiednich mechanizmów obronnych przed drobnoustrojami, wywołującymi choroby górnych dróg oddechowych.

Bezobjawowe zapalenie płuc bardzo łatwo przeoczyć, ale istnieje szereg subtelnych symptomów, które mogą wskazywać na toczący się stan zapalny w płucach – to głównie:

  • pogorszenie samopoczucia,
  • przewlekły i uporczywy kaszel,
  • apatia
  • chroniczne zmęczenie,
  • duszność, która nie wpływa znacznie na codzienne funkcjonowanie,
  • odczuwalne pogorszenie sprawności psychofizycznej.

Zarówno przed zapaleniem płuc, jak i innymi infekcjami górnych dróg oddechowych można uchronić się przez stosowanie zasad profilaktyki zakażeń i regularne wspomaganie pracy układu odpornościowego:

Top 10 produktów wzmacniających organizm! Sprawdź, co jeść, ...

Przyczyny zapalenia płuc

Bezpośrednią przyczyną zapalenia płuc jest zakażenie górnych dróg oddechowych chorobotwórczymi drobnoustrojami. Biorąc pod uwagę różne kryteria, można wyodrębnić kilka klasyfikacji zapalenia płuc.

Biorąc pod uwagę rodzaj drobnoustrojów, które atakują górne drogi oddechowe, a następnie pęcherzyki płucne, można wyróżnić:

  • Wirusowe zapalenie płuc, które najczęściej wywoływane jest przez wirus RSV, przenoszone przez bezpośrednie zetknięcie się z zakażonym przedmiotem. Zapalenie płuc mogą wywoływać również inne wirusy, w tym przenoszone drogą kropelkową, takie jak wirus odry, wirus opryszczki pospolitej czy koronawirus SARS-CoV-2.
  • Bakteryjne zapalenie płuc, do którego dochodzi drogą kropelkową. Ten typ choroby dzieli się na dwa rodzaje: atypowe zapalenie płuc i typowe zapalenie płuc.
  • Grzybicze zapalenie płuc, które wywoływane jest przez grzyba Pneumocystis jiroveci. Zazwyczaj dotyka ono osób z osłabionym układem immunologicznym.
  • Pasożytnicze zapalenie płuc, które wywoływane jest m.in. przez takie pasożyty, jak: Toxoplasma gondii, Ascaris lumbricoides czy Plasmodium malariae, czyli zarodźca malarii. Do zakażenia pasożytami dochodzi drogą skórną.

Podział zapalenia płuc na wirusowe, bakteryjne, grzybicze i pasożytnicze przez wiele lekarzy uznawany jest za zbyteczny, gdyż w praktyce klinicznej dokładne rozpoznanie etiologii choroby jest bardzo trudne i wymaga wykonania specjalistycznych badań.

Ponieważ podstawowym badaniem diagnostycznym przy zapaleniu płuc jest RTG klatki piersiowej w projekcji tylno-przedniej, uwzględniając kryterium anatomiczno-radiologiczne, można wyróżnić:

  • Płatowe zapalenie płuc, które powstaje w wyniku nagromadzenia się zbyt dużej ilości wydzieliny w obszarze pęcherzykowatym. W obrazie radiologicznym widoczne są jednolite zagęszczenia miąższowe w obrębie płatów płuc. Co istotne, tego typu zapalenie płuc zwykle diagnozowane jest u dzieci i osób w podeszłym wieku.
  • Odoskrzelowe zapalenie płuc, które jest następstwem niewyleczonego stanu zapalnego oskrzeli. Choroba ta diagnozowana jest niemal wyłącznie u niemowląt i małych dzieci.
  • Śródmiąższowe zapalenie płuc, które charakteryzują się współwystępowaniem zmian śródmiąższowych i wysięku ropnego.

Natomiast pod względem na miejsca i okoliczności zachorowania wyróżnia się:

  • Pozaszpitalne zapalenie płuc, które diagnozowane jest wówczas, gdy osoba zakażona drobnoustrojem przebywała w warunkach domowych.
  • Szpitalne zapalenie płuc, które rozwija się w czasie hospitalizacji lub 48 godzin po jej zakończeniu.
  • Zachłystowe zapalenie płuc (zespół Mendelsona), które jest ko

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie