Czym charakteryzuje się osobowość borderline i jak wygląda jej leczenie? Sprawdź, jakie są podtypy zaburzeń osobowości z pogranicza

Agata Siemiaszko
Agata Siemiaszko
Szacuje się, że na zaburzenia osobowości z pogranicza cierpi prawie 6 proc. ludzi na świecie.
Szacuje się, że na zaburzenia osobowości z pogranicza cierpi prawie 6 proc. ludzi na świecie. trioceanizm/Getty Images
Udostępnij:
Borderline, inaczej nazywane osobowością borderline lub osobowością z pogranicza, jest zaburzeniem polegającym na występowaniu lęku, zaburzeń emocjonalnych oraz braku samoakceptacji. Borderline często współistnieje z depresją, stresem pourazowym oraz zaburzeniami odżywiania, głównie bulimią. Chorzy często okaleczają się i podejmują próby samobójcze. Ważne jest zatem, aby jak najszybciej zdiagnozować chorobę i wprowadzić odpowiednie leczenie, którego ważnym elementem jest psychoterapia.

Spis treści

Borderline, czyli pogranicze. Czym jest osobowość borderline?

Borderline, inaczej nazywane osobowością z pogranicza lub osobowością borderline, to zaburzenie regulacji emocji, polegające na zniekształceniu postrzegania własnej osoby oraz nieprawidłowej interpretacji zachowań społecznych.

Szacuje się, że borderline może dotyczyć prawie 6 proc. populacji na świecie.

Zaburzenie najczęściej występuje u osób poniżej 30 roku życia, szczególnie u tych z niskim statusem społecznym oraz z rodzin rozwiedzionych. Należy wspomnieć, że zdecydowaną większość chorych na borderline stanowią kobiety, co może wynikać z powszechnie przyjętych wzorców kulturowych oraz społecznych, wpływających na rozwój tego zaburzenia.

Termin osobowość z pogranicza dotyczy dolegliwości, których nie można sklasyfikować jako jedną z chorób psychotycznych lub nerwic. Osoby cierpiące na borderline najczęściej posiadają:

  • zachwianą równowagę emocjonalną,
  • nieprawidłowy odbiór bodźców z otoczenia,
  • zaburzony obraz własnej osoby.

Borderline jest zaburzeniem na granicy wielu innych stanów i może współistnieć z depresją, lękiem, zespołem stresu pourazowego, zaburzeniami odżywiania, chorobą afektywną dwubiegunową oraz z nadużywaniem substancji psychoaktywnych.

Podtypy osobowości borderline

Pacjenci z borderline mogą wykazywać różne cechy osobowości oraz zgłaszać odmienne dolegliwości, co znacznie utrudnia diagnostykę. Aby uznać zaburzenie za borderline, muszą wystąpić przynajmniej 3 z poniższych cech:

  • niejasności dotycząc obrazu własnej osoby,
  • groźby lub działania samobójcze i samookaleczające,
  • próby uniknięcia potencjalnego porzucenia,
  • brak konkretnych celów i preferencji (w tym również seksualnych),
  • angażowanie się w intensywne, niestabilne związki prowadzące do kryzysów emocjonalnych,
  • stałe uczucie pustki wewnętrznej.

W zależności od rodzaju pojawiających się dolegliwości wyróżnia się 5 podtypów osobowości z pogranicza:

  • uczuciowy– nietypowa, umiarkowanie dziedziczna forma zaburzeń nastroju wywołana przez stres środowiskowy. Często występuje dysforia histeralna, czyli obniżenie nastroju z objawami histerii;
  • impulsywny – forma zaburzenia kontroli impulsów, odzwierciedlająca wrodzony temperament skoncentrowany na działaniu. W przypadku niepowodzenia natychmiast następuje zaburzenie kontroli i wybuch emocji. Osoby z podtypem impulsywnym często nadużywają substancji psychoaktywnych oraz podejmują próby samobójcze;
  • agresywny – wynika z temperamentu lub jest wtórną reakcją na wczesną traumę lub zaniedbanie opiekunów. Agresywny podtyp borderline często związany jest ze zdecydowanie niższym poziomem serotoniny we krwi, niż u osób zdrowych;
  • zależny – u tych chorych nie występuje samoakceptacja. W niektórych przypadkach przyczyną rozwoju tego podtypu jest brak tolerancji przez rodziców;
  • samotny – brak empatii i zaufania w dzieciństwie może skutkować wymazaniem z pamięci dobrych wspomnień. W podtypie samotnym chory ma wrażenie, że jest nikomu niepotrzebny.

Objawy zaburzenia osobowości borderline

Zaburzenie borderline związane jest przede wszystkim z nieumiejętnym radzeniem sobie z emocjami oraz brakiem samoakceptacji. Charakterystyczną cechą chorego z osobowością z pogranicza jest zmienność nastroju w krótkich odstępach czasu.

Typowy jest również pesymizm, nadinterpretacja słów innych ludzi oraz znacznie obniżona samoocena. Osoby z tym zaburzeniem odczuwają ogromny lęk przed stratą bliskich osób, jednocześnie unikają bliskości z nimi, co jest przyczyną wewnętrznego konfliktu i nasilenia emocji. Często występuje również brak poczucia własnej tożsamości.

Do najczęściej występujących objawów zaburzeń osobowości z pogranicza można zaliczyć:

  • trudności w opanowaniu emocji,
  • ciągły niepokój,
  • nadwrażliwość na bodźce zewnętrzne,
  • roztargnienie,
  • działanie impulsywne,
  • nadmierne odczuwanie emocji,
  • napady histerii przeplatane z gniewem,
  • pesymizm,
  • wyolbrzymianie problemów,
  • umniejszanie swoich umiejętności.

Występowanie tych objawów i ich kumulacja prowadzi do samodestrukcji, czyli niszczenia własnego organizmu na różne sposoby. W celu złagodzenia napięcia psychicznego, uczucia pustki oraz poczucia winy często dochodzi do wyżywania się na innych osobach. Sposobami na odreagowanie staje się agresja słowna, samookaleczanie oraz ciągła krytyka.

Szacuje się, że prawie 70 proc. osób z borderline przynajmniej raz w życiu podejmie próbę samobójczą.

Sprawianie sobie bólu fizycznego oraz samookaleczenie są charakterystyczne dla osób z osobowością z pogranicza. Często występują również zachowania impulsywne oraz ryzykowne, co może prowadzić do samobójstw. Rocznie ok. 8-10 proc. pacjentów z borderline popełnia samobójstwo.

Leczenie bordeline – farmakoterapia i psychoterapia

Jednym z najważniejszych elementów leczenia pacjentów z borderline jest psychoterapia, niezależnie od tego, czy dana osoba posiada skłonności samobójcze. Terapia behawioralna, interpersonalna, poznawcza oraz terapia poznawczo-analityczna mogą przynieść pożądane efekty i zmniejszyć częstość występowania dolegliwości. W celu uzyskania najlepszych efektów zaleca się łączyć farmakoterapię z psychoterapią.

Leczenie farmakologiczne polega na zastosowaniu niewielkich dawek leków psychotycznych oraz selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).

Osoby z borderline mają zwiększone ryzyko samobójstwa, ważne jest zatem, aby terapeuta w zrozumiały sposób przekazał metody radzenia sobie z myślami samobójczymi. W terapii behawioralnej ważną rolę odgrywa możliwość stałego kontaktu z terapeutą, szczególnie w epizodach samookaleczenia. Leczenie szpitalne konieczne jest w przypadku myśli i prób samobójczych.

Sprawdź w quizie, jaki typ osobowości posiadasz

Źródła:

Uzupełnij domową apteczkę

miejsce #1

Vitammy

VITAMMY ZOOM TERMOMETR BEZDOTYKOWY

439,75 zł74,00 zł-83%
miejsce #3

Sanity

SANITY Termofor gumowy 2L

22,79 zł8,99 zł-61%
miejsce #4

Little Doctor

Little Doctor Pulsoksymetr napalcowy MD300C23

191,00 zł89,00 zł-53%
miejsce #5

Vitammy

VITAMMY NEXT 3

119,98 zł59,99 zł-50%
miejsce #6

Bocioland

Bocioland Termofor Z Pestek Wiśni 15Cm Serca Kolorowe

19,99 zł9,98 zł-50%
miejsce #7

Albert

Albert Sanity Termofor gumowy w pokrowcu 2 litry

34,99 zł19,75 zł-44%
miejsce #8

Medica

Opaska elast PANI TERESA łokieć M 1szt.

21,14 zł11,88 zł-44%
miejsce #9

Hasco-Lek

Naproxen żel 1.2% 50g

8,90 zł5,19 zł-42%
miejsce #10

SFD

Allnutrition Cannabi Oil 15% Cbd 10Ml

257,70 zł149,66 zł-42%
miejsce #11

Herbarium św. Franciszka

Melaleuca franciszkański żel 150g

39,00 zł22,64 zł-42%
miejsce #12

Orifarm

Amol płyn 250 ml

37,60 zł22,35 zł-41%
miejsce #13

Tiger Balm Maść Tygrysia Biała White 21g

19,00 zł11,99 zł-37%
miejsce #14

Boiron

BOIRON Dulcamara 9CH 1g

8,90 zł5,99 zł-33%
miejsce #15

Oromed

OROMED Pulsoksymetr ORO-OXIMETER Czarny

99,00 zł69,00 zł-30%
miejsce #16

Hartmann

PLASTER OMNIFIX 20CM X 10M ELASTIC

69,65 zł49,68 zł-29%
miejsce #18

Microlife

Microlife Ciśnieniomierz BP B3 AFIB

231,99 zł183,99 zł-21%
miejsce #19

Apteo

Apteo Termofor 2l gumowy

15,95 zł12,95 zł-19%
miejsce #21

Pani Teresa

Opaska Elastyczna Pani Teresa Staw łokciowy M

21,49 zł17,68 zł-18%
miejsce #22

Boiron

Boiron Aconitum Napellus 9CH 4 g

13,19 zł10,94 zł-17%
miejsce #23

Adamed

Adamed Nebulizator Air Pro inhalator siateczkowy

228,89 zł191,39 zł-16%
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Małpia ospa może być użyta jako broń biologiczna

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie