Chaber: co to za roślina, jakie ma właściwości lecznicze i zastosowanie? Dawkowanie i środki ostrożności związane z chabrem bławatkiem

Agata Orzełowska
Jest pomocny w stanach zapalnych układu moczowego, zatruciach i reumatyzmie.
Jest pomocny w stanach zapalnych układu moczowego, zatruciach i reumatyzmie. Pixabay.com/manfredrichter
Udostępnij:
Chaber to roślina znana już w czasach Hipokratesa – jej właściwości lecznicze wskazać miał według niego Grekom centaur Chiron. Najbardziej znanym gatunkiem chabra o właściwościach leczniczych jest chaber bławatek – roślina występująca pospolicie na polach i łąkach jako chwast oraz sadzona w ogródkach ze względu na ozdobne kwiaty. Chaber bławatek ma wiele cennych właściwości leczniczych, dlatego warto mieć go w domowej apteczce.

Chaber – co to za roślina?

Chaber (Centaurea L.) to roślina z rodziny astrowatych (Asteraceae Dum.). Istnieje około 500 gatunków chabrów. Rośliny te występują przede wszystkim w rejonie Morza Śródziemnego, ale rozprzestrzeniły się także w krajach o klimacie umiarkowanym, w tym w Polsce. Rosną też w Australii, Azji i Ameryce Północnej.

Najbardziej znany z właściwości leczniczych jest chaber bławatek (Centaurea cyanus L. 1753).

Surowcem zielarskim jest kwiat bławatka bez kielicha (Flos Cyani sine calicis, Flos Cyani).

Kwiat bławatka zbiera się w słoneczny dzień, rano, kiedy obeschnie rosa. Zbiera się tylko płatki bławatka, które wyrywa się z koszyczka. Kwiat bławatka należy suszyć od razu po zebraniu w zacienionym i przewiewnym miejscu. Kwiaty nie mogą zblaknąć, gdyż tracą wówczas własności lecznicze. Wysuszone płatki bławatka należy przechowywać szczelnie zamknięte, w ciemnym miejscu.

Przeczytaj również:

Jakie substancje zawiera i jakie właściwości lecznicze ma chaber bławatek?

Chaber zawiera flawonoidy, antocyjanidyny, cychorynę oraz centaurynę i sole mineralne, przede wszystkim magnezu i potasu, a także manganu – kwiat bławatka zawiera ok. 11% soli mineralnych. Antocyjan występujący przede wszystkim w kwiatach bławatka to sukcynylocyjanina. Nasiona chabra bławatka zawierają ok. 28% tłuszczu, w liściach tej rośliny jest zaś sporo witaminy C – do 300 mg na 100 g.

Ze względu na dużą zawartość flawonoidów i antocyjanów, kwiat bławatka ma działanie przeciwzapalne, moczopędne i żółciopędne. Działa oczyszczająco na organizm – wspomaga diurezę i przyspiesza usuwanie z organizmu toksyn i produktów przemiany materii.

Flawonoidy to silne przeciwutleniacze, zatem kwiat bławatka, zasobny w te substancje, ma także działanie antyoksydacyjne – zapobiega stresowi oksydacyjnemu i pomaga zwalczać wolne rodniki, a dzięki temu działa profilaktycznie; zapobiega powstawaniu zmian miażdżycowych i innych schorzeń związanych z niekorzystnym działaniem wolnych rodników.

Przeczytaj również:

Chaber polny – zastosowania

Ze względu na działanie przeciwzapalne, napar z kwiatów bławatka stosowany jest w pomocniczym leczeniu zapalenia spojówek, zapalenia brzegów powiek i przy nadwrażliwości na promienie słoneczne oraz zapaleniu spojówek na tle alergicznym, szczególnie u dzieci (kwiat bławatka działa bardzo łagodnie i nie powoduje podrażnień).

Z naparu z bławatka robi się okłady na oczy (pomogą także przy oczach zmęczonych promieniowaniem z ekranów telewizora i komputera), można także stosować go do przemywania ran, szczególnie tych trudno się gojących, oraz owrzodzeń.

Wewnętrznie (do picia) napar z kwiatów bławatka stosuje się przy chorobach nerek, w kamicy nerkowej, stanach zapalnych kłębków i miedniczek nerkowych oraz przy niewydolności krążenia.

Napar z płatków kwiatu bławatka ma działanie moczopędne, żółciopędne, przeciwzapalne i odtruwające. Jest pomocny w stanach zapalnych układu moczowego, zatruciach i reumatyzmie.

Płatki kwiatów bławatka stosowane są jako surowiec zielarski.
Płatki kwiatów bławatka stosowane są jako surowiec zielarski. Pixabay.com/Leonardo1960

W medycynie ludowej napar z bławatka polecany jest także jako środek wzmacniający serce oraz wspomagający pracę wątroby i zapobiegający żółtaczce. Z kwiatów bławatka robi się nalewkę, która według tradycji ludowej ma poprawiać wzrok.

Antocyjany zawarte w kwiatach bławatka faktycznie poprawiają mikrokrążenie w naczyniówce i tęczówce oka oraz aktywują odtwarzanie rodopsyny, co zostało potwierdzone w badaniach naukowych.

Picie naparów i nalewki z chabra może zatem mieć korzystny wpływ na stan oczu i poprawić wzrok. Antocyjany mają też działanie przeciwobrzękowe, wzmacniają i uszczelniają naczynia krwionośne oraz zapobiegają kolagenazie, czyli procesowi degeneracji włókien kolagenowych w skórze i innych tkankach.

Kwiat bławatka wchodzi w skład mieszanek ziołowych stosowanych przy zapaleniu gardła, kaszlu i zapaleniu oskrzeli.

Chaber bławatek jest też rośliną jadalną – można dodawać go na przykład do sałatek – oraz miododajną. Można zrobić wino z chabrów. Z kwiatów bławatka pozyskiwano dawniej barwnik do barwienia papieru, octu i leków.

W przemyśle kosmetycznym wyciągi z kwiatu bławatka stosowane są jako składnik preparatów przeciwłupieżowych, są również pomocne przy grzybicy skóry głowy.

Przeczytaj również:

Chaber – jak go dawkować?

Napar z chabra bławatka na oczy, stosowany przy zapaleniu spojówek oraz powiek, obrzękach wokół oczu, cieniach pod oczami i zmęczeniu oczu, należy stosować dwa razy dziennie – okłady należy robić przez 40 minut.

Pity napar z bławatka należy przyjmować w objętości 50 ml co 4 godziny.

Przeczytaj również:

Chaber – środki ostrożności

Chaber bławatek zawiera niewielkie ilości kwasu pruskiego, który jest toksyczny, jednak głównie dla zwierząt gospodarskich (jeśli chaber znajduje się w paszy).

Rośliny domowe dla alergików. Co wybrać?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Małpia ospa może być użyta jako broń biologiczna

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie