Wysoka wrażliwość to nie choroba ani defekt. Sprawdź, czy jesteś wysoko wrażliwą osobą. Zobacz, jak możesz poprawić jakość swojego życia

Marta Siesicka-Osiak
Marta Siesicka-Osiak
Już samo określenie swojej osobowości, jako wysoko wrażliwej, może sprawić, że dana osoba poczuje się lepiej i pewniej przynależąc do danej grupy.
Już samo określenie swojej osobowości, jako wysoko wrażliwej, może sprawić, że dana osoba poczuje się lepiej i pewniej przynależąc do danej grupy. Andrea Piacquadio / Pexels
Udostępnij:
Osoby wysoko wrażliwie stanowią nawet 20 proc. społeczeństwa. Kiedyś traktowane były jako nieśmiałe, nerwowe lub introwertyczne, dziś mają szansę odkryć swoją naturę i żyć z nią w zgodzie. Pomocne w ustaleniu poziomu wrażliwości może być spotkanie z psychologiem lub wykonanie profesjonalnego testu. Czy wysoką wrażliwość należy leczyć? Specjaliści twierdzą, że trzeba ją zaakceptować jako swojej część osobowości i nauczyć się z nią funkcjonować. Zobacz, jak rozpoznać osobowość wysoko wrażliwą i jak ułatwić życie WWO.

Spis treści

Czym jest wysoka wrażliwość?

Wysoko wrażliwa osoba, w skrócie nazywana WWO (z ang. highly sensitive person), to termin, którego autorką jest amerykańska psycholożka kliniczna Elaine Aron.

Dr Aron, która rozpoczęła w 1991 roku badania nad wysoką wrażliwością jako wrodzoną cechą temperamentu, wraz ze swoim mężem dr Arthurem Aronem, są dwojgiem wiodących naukowców badających psychologię miłości i bliskich związków. Są również pionierami w badaniu zarówno wrażliwości, jak i miłości za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego.

W świecie naukowym wysoka wrażliwość, określana jest jako wrażliwość przetwarzania sensorycznego (SPS). Polega ona na uważnym obserwowaniu i dokładnej analizie sytuacji przed podjęciem jakiegokolwiek działania. Uważa się, że cecha ta rozwinęła się u wielu gatunków, jako rodzaj strategii przetrwania i wynika z bardziej precyzyjnego przetwarzania bodźców przez ośrodkowy układ nerwowy.

Dr Aron oraz inni naukowcy traktują wrażliwość przetwarzania sensorycznego nie jako chorobę lub diagnozę, ale jako rozwiniętą cechę osobowości, która może sprzyjać adaptacji w pewnych okolicznościach. Na przykład bardzo wrażliwi ludzie mogą zauważyć oznaki niebezpieczeństwa, które inni przegapiają, a także mogą wychwytywać bardziej subtelne sygnały społeczne.

Wśród atrybutów charakteryzujących WWO wymienia się:

  • wrażliwość na głośne dźwięki,
  • nadwrażliwość na dotyk np. tkaniny, jasne światła lub mocne zapachy,
  • dyskomfort odczuwany w tłumie,
  • złe znoszenie zmian,
  • odczuwanie dużego poruszenia filmami, muzyką i sztuką,
  • głębokie przeżywanie emocji i odczuwanie silnej empatii.

D.O.E.S.– czyli cztery cechy, po których poznasz wysoko wrażliwą osobę

Aby pomóc wyróżnić i zrozumieć wysoko wrażliwe osoby, dr Elaine Aron opracowała model, opisujący ich podstawowe cechy. Jego nazwa: D.O.E.S., odnosi się do następujących kluczowych atrybutów osób wrażliwych:

  • D – z ang. depth proccesing – głębokie przetwarzanie polega na dokładnym obserwowaniu, analizowaniu i zastanawianiu się przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji oraz rozważaniu różnych możliwości.
  • O – z ang. overstimulation – nadmierna stymulacja jest wynikiem zarówno ponadprzeciętnego analizowania, jak i zmęczenia nadmiernym odbieraniem bodźców.
  • E – z ang. emotional reactivity, empathy – reaktywność emocjonalna i empatia oznaczają mocniejsze reagowanie na doświadczenia oraz wybitną zdolność do współodczuwania emocji innych osób.
  • S – z ang. sensing the subtle – wyczuwanie subtelności to zarówno wyczulenie na bodźce wizualne czy dźwiękowe, jak i zwracanie uwagi na niewerbalne sygnały wysyłane przez innych ludzi, może być nazywane intuicją.

Wszystkie wymienione cechy łączą się ze sobą, sprawiając, że WWO najpierw przyjmuje daną informację, wyczuwając towarzyszące jej niuanse, następnie głęboko je przetwarza, aby ostatecznie połączyć fakty z szerszą perspektywą – duchową czy społeczną – i dopiero podjąć decyzję, co zrobić z otrzymanymi wiadomościami.

Czy wysoką wrażliwość trzeba leczyć?

Jak pokazują badania, bycie osobą wysoko wrażliwą może być stresujące i wyczerpujące. Jednak warto zwrócić uwagę także na korzyści, jakie płyną z tej cechy osobowości. WWO mają bogate życie wewnętrzne i potrafią okazywać empatię. Dokonują wyważonych, przemyślanych wyborów, dzięki czemu mogą żyć w zgodzie ze sobą.

Specjaliści wskazują, że wysoka wrażliwość, jako cecha osobowości może być uwarunkowana genetycznie, ale nie powinna być traktowana w kategoriach choroby, ani leczona. Jeśli wysoko wrażliwe dziecko znajdzie w domu i szkole akceptację oraz wsparcie, może poradzić sobie w dorosłym życiu równie dobrze jak jego rówieśnicy, a nawet lepiej.

Jak ułatwić życie WWO?

Powstaje pytanie, jak osoby wysoko wrażliwe mogą ułatwiać sobie funkcjonowanie. Pierwszym krokiem, jest akceptacja swojego temperamentu i uświadomienie jego cech swoim najbliższym. Następnie można sobie pomóc:

  • ograniczając napływ uciążliwych bodźców sensorycznych przez okulary przeciwsłoneczne, zatyczki do uszu i słuchawki z redukcją szumów i unikając sytuacji, w których dochodzi do przestymulowania,
  • dbając o to, aby w domu, szkole, pracy mieć spokojne pomieszczenie, w którym w razie potrzeby można się wyciszyć,
  • dobierając rodzaj wykonywanych zajęć (praca/hobby) do swoich możliwości,
  • korzystając z dostępnych poradników i psychoterapii, które pomogą w wypracowaniu zachowań ułatwiających codzienne funkcjonowanie m.in. w rozpoznawaniu swoich emocji,
  • opanowując techniki radzenia sobie ze stresem, dbając o nocny wypoczynek i regularną aktywność fizyczną.

Dowiedz się więcej:

Skala Wysoko Wrażliwej Osoby – test osobowości

Wysoko wrażliwa osoba, która intensywniej odbiera bodźce płynące z otoczenia i bardziej intensywnie na nie reaguje, często czuje się przytłoczona impulsami płynącymi z zewnątrz. Aby upewnić się, że taka reakcja rzeczywiście świadczy o wysokiej wrażlwiości, warto wykonać test przygotowany w oparciu o „Skalę Osoby Wysoko Wrażliwej” przygotowany przez Elain i Arthura Aronów.

Atrybuty świadczące o występowaniu wysokiej wrażliwości wg skali:

  1. Niski próg świadomości sensorycznej: WWO mogą zauważać i doświadczać bodźców sensorycznych silniej niż inni. Na przykład głośne dźwięki i chaotyczne bodźce mogą mieć na nich większy wpływ.
  2. Nadmierna stymulacja: WWO mogą stać się łatwo nadmiernie pobudzeni i przytłoczeni otoczeniem.
  3. Osobowość i temperament: WWO mogą wydawać się introwertyczni lub bardzo wrażliwi emocjonalnie. Może to być spowodowane tym, że ich środowisko jest stymulujące i czują się przez to przytłoczeni.
  4. Empatia: nastroje innych silnie wpływają na WWO lub zauważają oni subtelne sygnały społeczne, których inni nie dostrzegają.
  5. Wrażliwość na ból: WWO są często bardziej wrażliwi na ból lub dotyk.
  6. Wycofanie: WWO, odczuwając dyskomfort, mogą się wycofać lub potrzebować więcej czasu w samotności.

Test dotyczący WWO znaleźć można na stronie internetowej jego autorów. Innym wiarygodnym testem, jest bezpłatny test osobowości zamieszczony na stronie Individual Differences Research.

Wysoka wrażliwość a narcyzm. Najnowsze wyniki badań zaskakują!

Ciekawe światło na kwestię wysokiej wrażliwości, rzucają badania niemieckich i austriackich psychologów, opublikowane w lipcu 2022 r. na łamach „Journal of Clinical Psychology”. Badacze dopatrzyli się związku między wysoką wrażliwością a narcyzmem i porównali oba zjawiska.

Przeprowadzone przez nich badania wykazały, że wysoka wrażliwość jest faktycznie skorelowana z nadwrażliwym narcyzmem i ukrytym narcyzmem.

Wyniki badań pokazują, że wysoka wrażliwość i nadwrażliwy narcyzm mają bardzo podobne sieci nomologiczne pod względem neurotyczno-introwertycznego stylu osobowości charakteryzującego się obniżonym funkcjonowaniem osobowości, podwyższonym obciążeniem objawami i wyższym prawdopodobieństwem zdiagnozowania zaburzeń psychicznych.

Jednak, jak zauważyli naukowcy, wysoka wrażliwość – w przeciwieństwie do nadwrażliwego narcyzmu – nie jest ogólnie związana z poczuciem prawa do specjalnego traktowania lub nieprzyjemnym zachowaniem.

Źródła:

Uzupełnij domową apteczkę

miejsce #1

Coel

Coel Płyn Lugola 40 g

99,99 zł14,90 zł-85%
miejsce #2

Himalaya

Himalaya Amla C 60 kaps

84,60 zł16,70 zł-80%
miejsce #3

Novama

Pulsoksymetr IMDK C101A3

151,47 zł40,00 zł-74%
miejsce #4

Omron

OMRON Gentle Temp 720

257,21 zł94,80 zł-63%
miejsce #6

Sanity

Termofor Gumowy Sanity 2 l w pokrowcu

31,99 zł13,95 zł-56%
miejsce #7

Domowa Apteczka

Ginkgo Biloba Plus 60 mg 48 tabl.

28,99 zł14,32 zł-51%
miejsce #8

Domowa Apteczka

Domowa Apteczka Morwa Biała Complex 200 tabletek

34,99 zł17,40 zł-50%
miejsce #9

Biocodex

Enterol Probiotyk 250mg 20kaps.

44,00 zł22,18 zł-50%
miejsce #10

Biogened

Heel Viburcol Compositum 6 szt.

29,49 zł15,58 zł-47%
miejsce #12

Braun

BRAUN NTF 3000 TERMOMETR BEZDOTYKOWY + CZOŁOWY

289,00 zł168,50 zł-42%
miejsce #13

Tech-Med

Tech-Med TMA-500PRO

136,10 zł79,99 zł-41%
miejsce #14

Tech-Med

Tech-Med TMA-3 Basic

120,68 zł79,95 zł-34%
miejsce #15

Flaem Nuova

Flaem 4Neb Inhalator z 4 trybami

235,00 zł154,80 zł-34%
miejsce #16

Antar

Antar Poduszka ortopedyczna z pamięcią

119,90 zł79,99 zł-33%
miejsce #17

Merck

Nasivin Kids 0,025% aerozol do nosa 10 ml

25,85 zł17,58 zł-32%
miejsce #18

Asepta

Asepta Pajączek Krem Z Mirry Kadzidłowca 50ml

111,29 zł79,00 zł-29%
miejsce #19

Esperanza

Esperanza EHB002

129,99 zł92,99 zł-28%
miejsce #20

Albert

Albert Sanity Termofor gumowy w pokrowcu 2 litry

34,89 zł25,50 zł-27%
miejsce #21

Sanity

Sanity Inhalator PRO

249,61 zł189,87 zł-24%
miejsce #22

Boiron

BOIRON Arnica montana 30CH granulki 4g

17,67 zł13,80 zł-22%
miejsce #23

Natur Planet

Natur Planet Dmso 450Ml

69,90 zł55,90 zł-20%
miejsce #25

Tech-Med

Tech-Med TM-W100

165,00 zł135,00 zł-18%
miejsce #26

Pani Teresa

PANI TERESA PT 0109 Jednostronny pas pachwinowy z pelotą

79,00 zł68,00 zł-14%
miejsce #27

Domowa Apteczka

Domowa Apteczka Apetyt Stop 60 tabletek

15,49 zł14,20 zł-8%
miejsce #28

Sencor

Sencor Koc elektryczny SUB 190

147,36 zł139,90 zł
Materiały promocyjne partnera
Dodaj firmę
Logo firmy Narodowy Fundusz Zdrowia Centrala
Warszawa, ul. Rakowiecka 26/30
Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Duże śniadanie nie pomaga schudnąć

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie