reklama

Autyzm - przyczyny, objawy i leczenie. Jak wygląda życie osób z autyzmem?

Daniel GrzegorzekZaktualizowano 
Autyzm to zaburzenie neurorozwojowe, które ujawnia się zazwyczaj przed 5. rokiem życia dziecka.
Autyzm to zaburzenie neurorozwojowe, które ujawnia się zazwyczaj przed 5. rokiem życia dziecka. pixabay.com
Autyzm jest zaburzeniem o charakterze neurorozwojowym, które powstaje w okresie do 3 roku życia dziecka. Po raz pierwszy pojęcie to zostało użyte w 1943 roku przez Leona Kannera. Przyczyny autyzmu mają różnorakie podłoże – m.in. biologiczne, genetyczne, środowiskowe czy psychologiczne. W medycynie stosowane są również takie nazwy tego zaburzenia jak autyzm wczesnodziecięcy oraz autyzm klasyczny.

Czym są zaburzenia ze spektrum autyzmu?

W literaturze medycznej możemy spotkać się z terminem „zaburzenia ze spektrum autyzmu”. Jest to grupa zaburzeń neurobiologicznych, do których zalicza się autyzm, niespecyficzne całościowe zaburzenia rozwoju, zespół Aspergera oraz dezintegracyjne zaburzenie dziecięce. Szacuje się, że spektrum to jest diagnozowane znacznie częściej u chłopców niż u dziewczynek – średnio nawet 4 razy. Grupa każdego z zaburzeń nie jest jednorodna. Obraz kliniczny może znacznie różnić się w przypadku poszczególnych dzieci z autyzmem czy pokrewnymi zespołami. Można jednak wskazać ogólne cechy, które są typowe dla zaburzeń z tej grupy. Należą do nich przede wszystkim problemy z komunikacją interpersonalną, wchodzeniem w interakcje społeczne, trudności w utrzymaniu relacji z rówieśnikami, a także ograniczone pole zainteresowań.

Co może wskazywać na autyzm – objawy autyzmu

Autyzm dziecięcy można stwierdzić na podstawie wielu różnorodnych symptomów. Objawy autyzmu to przede wszystkim różnego typu problemy interpersonalne. Dziecko na skutek nieprawidłowości rozwojowych nie jest w stanie prawidłowo interpretować przekazywanych mu komunikatów pozawerbalnych oraz metafor. Przekazywane informacje odbiera w sposób dosłowny. Osoby z autyzmem same również nie komunikują się za pomocą gestów. Ich mimika twarzy zwykle w żaden sposób nie współgra z tym, co zamierzają przekazać. Zazwyczaj na ich twarzy nie malują się żadne emocje, zwłaszcza te pozytywne jak radość, zadowolenie, ekscytacja czy sympatia w stosunku do innych osób. W związku z tym są odbierane jako aspołeczne, nieśmiałe lub niezainteresowane nawiązywaniem kontaktów społecznych. Mogą także uchodzić za osoby pozbawione empatii i nieczułe w stosunku do innych ludzi.

Autyzm u dzieci często objawia się również nadwrażliwością na różnego typu bodźce – słuchowe, dźwiękowe, smakowe, dotykowe czy wizualne. Osoby zmagające się z tym zaburzeniem mogą reagować w niezrozumiały dla otoczenia sposób w różnych sytuacjach dnia codziennego. Wykazują wobec określonych czynników przesadne zainteresowanie, lecz równie często wzbudzają one w nich uczucia strachu, przerażenia czy wstrętu. Przykładowo dziecko z autyzmem może panicznie reagować na zapach podawanych mu posiłków, dźwięki wydostające się z głośników czy intensywne światła w galerii handlowej.

Bardzo typowe jest również to, w jakim kierunku przebiegają pasje i upodobania wykazywane przez dziecko, u którego rozwinął się autyzm. Objawy charakterystyczne dla spektrum autyzmu do zawężony obszar zainteresowań. Autystyk potrafi z uporem maniaka zgłębiać wiedzę z określonej dziedziny – na przykład godzinami czyta o dinozaurach, technicznych aspektach budownictwa, roślinach, samochodach etc. Jest znacznie bardziej skoncentrowany na obiektach niż na ludziach.

U dzieci z autyzmem obserwuje się częściej zmniejszony iloraz inteligencji, co odróżnia go, chociażby od Zespołu Aspergera – dzieci z tym zaburzeniem często są wybitnie inteligentne. Rozwojowi autyzmu dziecięcego może poza tym towarzyszyć nieprawidłowy rozwój mowy, a także zwiększenie obwodu głowy w początkowych 2 latach życia. Poza tym autystyczne dziecko miewa problemy z koordynacją ruchową. Często się przewraca, gwałtownie wymachuje rękami czy też doświadcza trudności z chwytaniem i utrzymywaniem przedmiotów. Poza tym dziecko z autyzmem może reagować impulsywnie na nagłe zmiany w planach dnia narzucane mu przez rodziców, kręcić się wokół własnej osi, uderzać głową, pstrykać palcami czy nieustannie się kołysać. Niektóre dzieci ze spektrum autyzmu wykazują również skłonności do mechanicznego, wielokrotnego powtarzania zwrotów usłyszanych w telewizji.

Autyzm atypowy – na czym polega?

Zaburzenie autystyczne nie zawsze charakteryzuje się typowym przebiegiem. Dlatego można spotkać się z terminem „autyzm atypowy”. Mówimy zwykle o nim wtedy, gdy objawy mogące wskazywać na autyzm ujawniają się po raz pierwszy po ukończeniu przez dziecko 3 roku życia. Poza tym u autysty można w tym przypadku dostrzec jedynie pojedyncze symptomy, podczas gdy w innych obszarach dziecko rozwija się w sposób prawidłowy. Może więc przykładowo cechować się wysokim ilorazem inteligencji i prawidłowo rozpoznawać komunikaty pozawerbalne, lecz mimo to wykazywać niezdolność do empatii czy nadwrażliwość na określonego typu bodźce.

Autyzm u dorosłych – co warto o nim wiedzieć?

Zaburzenie autystyczne rozwija się w okresie wczesnego dzieciństwa, lecz zmagają się z nim również osoby dorosłe. Wynika to z tego, iż ten zespół neurobiologiczny nie jest do końca uleczalny. Dorosłe osoby są jednak w stanie na tyle poradzić sobie z objawami autyzmu, aby efektywnie funkcjonować w społeczeństwie i realizować obowiązki rodzinne oraz zawodowe. Pełnoletni autystyk zazwyczaj w dalszym ciągu ma największy problem z nawiązywaniem i utrzymywaniem relacji interpersonalnych. Bywa przez otoczenie odbierany jako nieśmiały i wycofany. Dorośli z autyzmem świetnie odnajdują się jednak w rolach niewymagających częstych kontaktów z innymi ludźmi – są doskonałymi informatykami, muzykami, naukowcami czy księgowymi. Objawy autyzmu u dorosłych w żadnym stopniu nie stoją zatem na przeszkodzie do satysfakcjonującego życia.

Co powoduje autyzm – przyczyny tego zaburzenia

Nie jest możliwe wskazanie jednej konkretnej przyczyny autyzmu. Zwykle zaburzenie to rozwija się na skutek wielu czynników o różnym podłożu. Badacze jako najistotniejsze z nich wskazują uwarunkowanie biologiczne oraz genetyczne. Autyzm dziecięcy ma związek między innymi ze zmianami występującymi w obrębie neuroprzekaźników – mają one zarówno charakter funkcjonalny, jak i objętościowy. Dotychczas przeprowadzone badania przez naukowców dowodzą również temu, że autyzm ma przyczyny środowiskowe. Istotne okazuje się zwłaszcza oddziaływanie prenatalne – stosowanie przez matkę w ciąży kwasu walproinowego, spożywanie alkoholu, wrodzone infekcje czy niedoczynność tarczycy.

Poza tym stwierdzono korelację pomiędzy autyzmem dziecięcym a poziomem stresu oksydacyjnego w organizmie dziecka. Wiele wskazuje na to, że ma on związek nie tylko ze zwiększonym ryzykiem powstawania tego zaburzenia, lecz także z rozwojem poszczególnych objawów. Na zwiększenie stresu oksydacyjnego wpływają m.in. takie czynniki jak metale ciężkie, zanieczyszczenia powietrza, toksyny i chemikalia, określone leki, wirusy oraz bakterie. Niektórzy badacze, naukowcy i lekarze zalecają wobec tego podawanie dzieciom z autyzmem tzw. przeciwutleniaczy. Pewne znaczenie w powstawaniu autyzmu mogą również odgrywać czynniki psychologiczne. Największe znaczenie pośród nich badacze przypisują traumie we wczesnym etapie rozwoju dziecka, np. na skutek odstawienia niemowlęcia od matki i umieszczenia go w inkubatorze. Istotny wpływ może mieć również emocjonalne odtrącenie dziecka przez matkę.

Przeczytaj więcej:

Autyzm a szczepionki

Wielu zwolenników medycyny alternatywnej łączy autyzm z podawaniem dzieciom szczepionek zawierających środek konserwujący o nazwie Tiomersal. Jest to organiczny związek rtęci, obecny w szczepionkach starszej generacji. Dotychczas hipotez o jego rzekomym powodowaniu autyzmu nie udało się jednak potwierdzić. W związku z tym doniesienia wskazujące na związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szczepionką a autyzmem należy traktować jako naukowe fałszerstwo.

Szczepienia nie powodują autyzmu:

Zobacz też:

Źródła:

  1. K. Yates, A. L. Couteur, Diagnostyka autyzmu, W: Paediatrics and Child Health, 2009; 19: s. 55–59
  2. Fundacja SYNAPSIS, Przewodnik po autyzmie, W: Internet: www.sbp.pl/repository/dokumenty/autyzm/przewodnik_po_autyzmie.pdf
  3. M. Suchowierska, G. Novak, Nauka i pseudonauka w terapii autyzmu, W: Postępy Nauk Medycznych 1/2013, s. 45-50,
  4. J. Kałużna-Czaplińska, W. Grys, A. Szymańska, J. Rynkowski, Rola stresu oksydacyjnego w autyzmie, Nowa Pediatria 4/2008, s. 67-70

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3