Tlenek azotu (NO) w leczeniu COVID-19 – terapia gazem rozszerzającym oskrzela i naczynia krwionośne nadzieją dla chorych z koronawirusem

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Chorzy z COVID-19 mogą być leczeni nie tylko z podawaniem tlenu, ale też tlenku azotu, który poprawia natlenienie organizmu i niszczy koronawirusa. Gaz będzie też stosowany u pacjentów z lekkim i umiarkowanie ciężkim przebiegiem zakażenia
Chorzy z COVID-19 mogą być leczeni nie tylko z podawaniem tlenu, ale też tlenku azotu, który poprawia natlenienie organizmu i niszczy koronawirusa. Gaz będzie też stosowany u pacjentów z lekkim i umiarkowanie ciężkim przebiegiem zakażenia blickpixel/pixabay.com
Leczniczy gaz stosowany przy niedokrwieniu tkanek pomaga pacjentom z COVID-19. Wdychanie tlenku azotu (NO) rozszerza oskrzela i naczynia krwionośne, niszcząc też koronawirusa SARS-CoV-2. Mechanizm tego działania ma również związek z ochronnym efektem szczepień na gruźlicę. Wyniki badań już wkrótce! Tymczasem można stosować strategie zwiększające produkcję tlenku azotu w organizmie, by chronić się przed zakażeniem i łagodzić jego przebieg.

Co to jest tlenek azotu i dlaczego jest tak ważny dla zdrowia?

Tlenek azotu (NO) to gaz będący neuroprzekaźnikiem, czyli substancją sygnalizującą, który reguluje dopływ krwi do tkanek. Powoduje rozszerzanie się naczyń krwionośnych, co wpływa na lepsze zaopatrzenie komórek w tlen i składniki odżywcze, a także odbieranie dwutlenku węgla i produktów przemiany materii. NO jest wytwarzany w makrofagach płucnych, czyli obecnych tam komórkach odpornościowych, jak również w tkance wyściełającej układ oddechowy.

W organizmie NO wytwarzany jest z aminokwasu L-argininy, który wchodzi w skład białek. Pośrednio powstaje też z b, która występuje obficie w arbuzie. Szczególnie bogate w argininę są produkty takie jak orzechy i nasiona oleiste (zwłaszcza pestki dyni, sezam i orzechy włoskie), pierś indyka, soja i wodorosty. Arginina jest ponadto stosowana jako wspomagający wydolność suplement diety dla sportowców.

Wytwarzanie NO jest też możliwe dzięki innym składnikom żywności i ziół, a szczególnie ważne są azotany obecne w warzywach korzeniowych (zwłaszcza w burakach) oraz tych liściastych. Udział w tym procesie bierze korzystna mikroflora. Inne produkty zwiększające ilość tlenku azotu to czosnek, ashwagandha czy żeń-szeń – a także wiele innych. U chorych na serce stosowanym leczniczo prekursorem NO jest nitrogliceryna.

Suplementy diety na lepsze krążenie krwi. Polecamy 10 składn...

Produkcję tlenku azotu zwiększają także zawierające sildenafil leki na erekcję dla mężczyzn oraz zwiększające libido u kobiet. Sam gaz jest natomiast stosowany u noworodków i osób dorosłych z niedotleniem, niewydolnością oddechową czy wstrząsie septycznym.

Tlenek azotu jest produkowany przez komórki obecne w nosie i zatokach przynosowych podczas oddychania przez nos, a jego wytwarzanie zmniejsza niewłaściwa technika oddychania przez usta. To m.in. dlatego zalecany sposób nabierania powietrza w dużej mierze chroni nas przed wirusami powodującymi przeziębienia i grypę. Teraz naukowcy docenili potencjał tego gazu w walce z koronawirusem SARS-CoV-2.

Przeczytaj też na temat:

Tlenek azotu zmniejsza niedotlenienie tkanek i ładunek wirusa SARS-CoV-2 w drogach oddechowych

Tlenek azotu został dopuszczony w Stanach Zjednoczonych do stosowania u chorych na COVID-19. Już podczas epidemii SARS w 2003 roku dowiedziono, że poprawia natlenienie płuc i skraca czas korzystania z oddychania wspomaganego mechanicznie.

Tlenek azotu wykazuje też bezpośrednie działanie antywirusowe, utrudniając przyłączanie się koronawirusa SARS-CoV-2 do receptorów ACE2 w komórkach nabłonka oddechowego i naczyń krwionośnych.

Ustalenia związane z działaniem NO u zakażonych koronawirusem wyjaśniają też, dlaczego szczepienia przeciwko gruźlicy (BCG) okazują się mieć efekt ochronny – wśród poddanych im dzieci wykazano ogólną śmiertelność niższą o prawie 50 procent. To zbyt duża redukcja tego wskaźnika, by wskazywała na jedynie zabezpieczenie przed prątkami gruźlicy.

Preparat BCG, który nie jest szczepionką w pełni tego słowa znaczeniu, tylko immunostymulatorem niespecyficznej odporności organizmu, jest wykorzystywany również w immunoterapii. Na przykład leczonych nim pacjentów z rakiem pęcherza już po kilku dniach odnotowuje się zwiększoną produkcję NO w komórkach tego narządu; u 70 proc. z nich choroba przechodzi w stan remisji.

W badaniach wykazano, że podawanie tlenku azotu przez nos rozszerza oskrzela, co ułatwia oddychanie, jak również naczynia krwionośne, zwiększając dopływ krwi do tkanek. Taka procedura stosowana zwłaszcza u pacjentów z zapaleniem płuc wykazującym zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) zmniejsza nadciśnienie płucne i zwiększa natlenienie krwi w arteriach.

Co więcej, NO działa antybiotycznie przeciwko wirusom (m.in. opryszczki, rinowirusa, hantawirusa, retrowirusa, wirusa Coxsackie, JEV czy SARS-CoV) a także bakteriom, pierwotniakom i pasożytom. Działa też ochronnie na inne sposoby, m.in. stymuluje produkcję śluzu oraz pobudza ruchy rzęsek w drogach oddechowych, co wspomaga ich oczyszczanie.

Wyższy poziom tlenku azotu w organizmie wiąże się z łagodniejszym przebiegiem infekcji oddechowych, a niski poziom sprzyja ich nawrotom, jak również różnego typu zakażeniom i chorobom rozwijającym się w związku z niedotlenieniem organizmu.

Szczegółowe zalecenia odnośnie zastosowania NO w leczeniu pacjentów COVID-19 są już przedmiotem kilku badań klinicznych. Aktualnie rozpoczyna się też próba międzynarodowa, zainicjowana po uzyskaniu pomyślnych wyników prac wstępnych przez Massachusetts General Hospital należący do Uniwersytetu Harvarda. Badanie będzie prowadzone również przez inne ośrodki w USA, jak również w Szwecji i Austrii.

Pacjenci z łagodnym i umiarkowanym nasileniem będą otrzymywać tlenek azotu w stężeniu 140-180 ppm przez 30 minut dwa razy dziennie przez okres 2 tygodni jako w ramach terapii uzupełniającej leczenie COVID-19.

Do czasu uzyskania wyników prowadzonych prac możemy natomiast skorzystać z kluczowych zaleceń ekspertów, by oddychać głównie przez nos (przede wszystkim w maseczce, co pomaga też nabierać więcej powietrza), zrezygnować z palenia i picia alkoholu (to również czynniki zmniejszające produkcję NO w ustroju!) oraz zadbać o urozmaiconą, zdrową dietę, uwzględniającą produkty bogate w azotany, argininę, związki siarki z warzyw cebulowych czy katechiny występujące w zielonej herbacie i kakao.

Sprawdź też:

Źródła:

ZOBACZ: Szczepionka na gruźlicę w walce z koronawirusem. prof. Krzysztof J. Filipiak kardiolog, internista i farmakolog kliniczny z WUM

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

s
sroka

To bardzo ciekawe. Tak samo interesująca jest próba leczenia pacjentów z covid za pomocą terapii opartej o komórki macierzyste. Kluczowe jest tu zapobieganie powstaniu burzy cytokin, czyli rozległego staniu zapalnego organizmu, który w następstwie prowadzi do niewydolności oddechowej. Naukowcy widzą w komórkach duży potencją w przeciwdziałaniu powstania tego zjawiska, dzięki temu może mniej osób chorujących na covid trafi na oiom. Gdyby ktoś był zainteresowany bliższymi informacjami nt. dzialania komórek w leczeniu koronawirusa, załączam link do fajnego artykułu, w którym wszytsko jets dokładnie wytłumaczone: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7152513/

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3