Ból odbytu – możliwe przyczyny i leczenie. Z czego wynika ból przy siedzeniu, a z czego ból po wypróżnieniu?

Daniel Grzegorzek
Bólu odbytu nie zawsze wynika z konkretnej przyczyny, ponieważ może mieć też charakter samoistny
Bólu odbytu nie zawsze wynika z konkretnej przyczyny, ponieważ może mieć też charakter samoistny belchonock/123RF
Ból odbytu to dolegliwość o różnorodnych przyczynach, często nawet niemożliwych do stwierdzenia. Ponieważ jednak może sygnalizować groźną chorobę, a na pewno znacząco pogarsza jakość życia, nigdy nie należy go ignorować. Podpowiadamy, z czego może wynikać ból w odbycie, jak złagodzić jego nasilenie, a także jakie badania należy wykonać w celu podjęcia właściwego leczenia.

Przyczyny bólu odbytu

Ból odbytu, potocznie nazywanego kiszką stolcową, ma związek z charakterystyczną budową jego kanału. W końcowej części znajduje się bowiem błona śluzowa, która jest silnie unerwiona, a w związku z tym bardzo wrażliwa na zewnętrzne bodźce. Również z tego powodu ból w odbycie przybiera zazwyczaj ostry charakter i nieraz przechodzi w stan przewlekły. Dolegliwościom bólowym może towarzyszyć krwawienie z odbytnicy.

Przyczyny bolącego odbytu mogą być różne, ale w większości przypadków nie mają związku z nowotworem. Przeważnie są łatwo rozpoznawalne w badaniach, a ich leczenie nie przysparza trudności. U części pacjentów stwierdzenie ich nie jest jednak do końca możliwe, a leczenie bywa długotrwałe i skomplikowane. Mówimy wówczas o samoistnych zespołach bólu odbytu i odbytnicy.

Najbardziej prawdopodobną przyczyną bólów odbytu są hemoroidy, nazywane również żylakami odbytu lub guzkami krwawniczymi. Dolegliwości pojawiają się na skutek utworzenia się zakrzepu w rejonach guzka krwawniczego, a silny ból i pieczenie są odczuwane przy siedzeniu. Podczas wypróżniania się lub krótko po nim może też dochodzić do krwawienia. Wtedy też ból zwykle się nasila.

Przeczytaj również:

Inną częstą przyczyną bólu jest szczelina odbytu. Jest to niewielkich rozmiarów rana w kanale odbytu, powstała na skutek pęknięcia błony śluzowej z powodu zbyt dużego napięcia zwieraczy. Ból ma w tym przypadku charakter ostry i występuje przede wszystkim w trakcie wypróżniania i bezpośrednio po nim. Może również wystąpić świąd okolicy odbytu, pieczenie, a w niektórych przypadkach również krwawienie.

Bóle odbytu mogą także wynikać z innych przyczyn niż hemoroidy czy szczelina odbytu, spośród których do najczęstszych zaliczają się:

  • Zakażenie grzybicze – powoduje bóle odbytu, które często przechodzą w stan przewlekły. Towarzyszy im charakterystyczny wysięk. Dolegliwości zwykle nie są zbyt dotkliwe i nie mają związku z oddawaniem stolca.
  • Ropień odbytu – to nagromadzenie wydzieliny ropnej, powstałe wskutek zakażenia bakteryjnego. Dolegliwościom bólowym o nasileniu stałym lub narastającym w czasie mogą towarzyszyć symptomy takie jak nocne poty i gorączka, a także zaczerwienienie i obrzęk. Pacjent może mieć kłopot z przyjmowaniem pozycji siedzącej.
  • Guzy – mogą mieć charakter nowotworowy lub nienowotworowy. W przypadku raka odbytu, natężenie bólu narasta w czasie.
  • Przetoka okołoodbytnicza – dolegliwości bólowe powstają na skutek zatkania połączenia pomiędzy kanałem odbytu a okoliczną skórą.
  • Wrzód odbytnicy – bólowi często towarzyszy obecność śluzu w kale oraz krwawienie. Pacjent może cierpieć na zaparcia, biegunki oraz odczuwać parcie na odbytnicę. Na skutek owrzodzenia może też dojść do zwężenia lub wypadania odbytnicy.
  • Skurcz mięśni miednicy – charakteryzuje się nagłym wystąpieniem silnego bólu. Po niedługim czasie ma jednak miejsce jego samoistne ustąpienie. W czasie skurczu może wystąpić problem z siedzeniem.
  • Choroby weneryczne – ból odbytu może być spowodowany przez choroby przenoszone drogą płciową takie jak rzeżączka, opryszczka czy chlamydioza.
  • Schorzenia dermatologiczne – gdy są zlokalizowane w rejonach odbytu, spowodowany przez nie stan zapalny może powodować odczuwanie pieczenia skóry i świądu skóry.
  • Choroby ortopedyczne – bólom odbytu sprzyja zwłaszcza zwyrodnienie odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa.
  • Urazy kości i stawów zlokalizowanych w okolicach odbytu oraz zmiany w obrębie miednicy.
  • Schorzenia neurologiczne, zwłaszcza zwyrodnieniowe zapalenie nerwów obwodowych i stwardnienie rozsiane.
  • Rak odbytu – oprócz dolegliwości bólowych pojawiają się wtedy zwykle świąd i krwawienie, a także intensywne parcie na stolec. Ból może promieniować do dolnych rejonów brzucha i pachwin.

Zobacz także:

Samoistne zespoły bólowe odbytu i odbytnicy

Ból odbytu może mieć charakter samoistny – wówczas konkretna przyczyna jego wystąpienia jest nieznana. Typowe dla samoistnych zespołów bólowych jest jednocześnie silne i zbyt częste parcie na stolec, uczucie dyskomfortu w rejonie odbytu oraz zaparcia. Aby je zdiagnozować, należy wcześniej wykluczyć pozostałe przyczyny bólów w okolicy odbytu.

Dolegliwości występujące w samoistnych zespołach bólowych odbytu i odbytnicy mogą znacząco obniżyć komfort życia pacjenta, ograniczać jego sprawność fizyczną i być przyczyną wstydu. Chory może nie być w stanie podejmować aktywności zawodowej, spełniać obowiązków rodzinnych czy nawiązywać relacji społecznych.

Do samoistnych zespołów bólowych odbytu i odbytnicy zalicza się:

  • Zespół dźwigaczy odbytu – zwykle występuje u kobiet. Oprócz bólu występuje wtedy dyskomfort w okolicach odbytu, uczucie rozpierania, napięcie, zaparcia, a także promieniowanie bólu do ud i pośladków. Ból ma charakter przewlekły i może nasilać się z czasem, jak również na skutek sytuacji stresowych. Sprzyja mu także siedzący tryb życia oraz urazy kości ogonowej.
  • Napadowe bóle odbytu – dolegliwości pojawiają się nagle i mają charakter ostry. Ból najczęściej pojawia się w nocy i najczęściej występuje u mężczyzn. Jednym czynników wywołujących dolegliwości jest stres.
  • Kokcygodynia – to zespół bólowy kości guzicznej. Dolegliwości pojawiają się zarówno w pozycji siedzącej, jak i stojącej, i są zlokalizowane w rejonach kości ogonowej. Często wynikają z jej urazów i zwykle przyjmują charakter przewlekły. Nieraz jest to ból odbytu po porodzie, powstały na skutek urazów porodowych. Kokcygodynia często towarzyszy również pacjentom z depresją.

Sprawdź także:

Ból w odbycie – badania diagnostyczne

Aby postawić właściwą diagnozę i zaproponować leczenie bólu odbytu, lekarz kieruje pacjenta przede wszystkim takie badania jak:

  • USG,
  • rektoskopia,
  • rezonans magnetyczny,
  • RTG brzucha,
  • badanie palpacyjne jamy brzusznej,
  • biopsja cienkoigłowa lub badanie histopatologiczne (w przypadku podejrzenia raka odbytu),
  • tomografia komputerowa.

Na badania do lekarza pierwszego kontaktu należy udać się w każdym przypadku, gdy objawy bólu w okolicy odbytu utrzymują się dłużej niż przez 48 godzin. Pilnej diagnozy wymagają zwłaszcza dolegliwości o charakterze nasilającym się oraz przewlekłym, które mogą wskazywać na poważną chorobę.

Polecamy ponadto:

Ból odbytu – leczenie i domowe sposoby przynoszące ulgę

W celu złagodzenia bólu odbytu można stosować różne metody medyczne i sposoby domowe.

Pomocne są m.in.:

  • środki przeciwbólowe,
  • maści na żylaki odbytu o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym,
  • nasiadówki ziołowe,
  • fizjoterapia, zwłaszcza masaże gości ogonowej oraz mięśni miednicy,
  • relaksacja,
  • redukcja nadmiernej masy ciała,
  • gimnastyka mięśni dna miednicy (mięśni Kegla),
  • leki antydepresyjne u pacjentów z samoistnymi zespołami bólowymi towarzyszącymi depresji,
  • dieta bogata w błonnik pokarmowy,
  • wypijanie każdego dnia co najmniej 2 litrów wody,
  • zmiana siedzącego trybu życia na bardziej aktywny,
  • unikanie drapania oraz mycia okolic odbytu za pomocą zwykłego mydła (zalecane jest delikatne mydło do higieny intymnej, najlepiej ze składnikami łagodzącymi i wspomagającymi gojenie),
  • zaprzestanie korzystania z papieru toaletowego, przynajmniej suchego (w sprzedaży dostępny jest papier nawilżany).
Polecamy sposób na komfort trawienia, większą sytość i szczuplejszą talię! Wystarczy każdego dnia sięgać po produkty bogate w błonnik, zwiększając też porcje wypijanej wody. Sprawdź, które pyszne i zdrowe naturalne produkty błonnikowe sprawdzą się najlepiej! Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Produkty bogate w błonnik na sprawne trawienie – TOP 10 pok...

ZOBACZ: Japonia wezwała Chiny, by zaprzestały poddawania Japończyków analnym testom na koronawirusa

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ostrzał Kijowa. W trakcie operacji na sercu dziecka zabrakło prądu

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie