Spis treści
Najbardziej Trująca Roślina roku 2026
Ogród Botaniczny w Hamburgu (Botanische Sondergarten Wandsbe), od ponad dwudziestu lat organizuje konkurs, w którym wybierana jest najbardziej trująca roślina roku. Celem wydarzenia jest szerzenie świadomości na temat otaczających nas roślin uprawianych w domach, ogrodach i przestrzeni miejskiej. Choć często są one piękne, pożyteczne, a także smaczne i przynoszą korzyści zdrowotne, wiele z nich ma także niebezpieczne właściwości, których nie znamy.
Co roku tworzona jest więc lista roślin o toksycznym działaniu. Następnie poprzez głosowanie wyłaniany jest zwycięzca. Zgodnie z regulaminem konkursu, nominacja danej rośliny może pojawić się tylko raz na pięć lat. Zwycięzca nie może być ponownie nominowany w kolejnych edycjach.
W poprzednich latach za najbardziej trującą roślinę uznane były: orzechy nerkowca oraz pietruszka, a konkretnie jej nasiona, a także ziemniak, którego zielone części, owoce i kiełkujące bulwy są silnie toksyczne oraz ozdobna wisteria, której wszystkie części są trujące.
W 2026 wyłoniono następujących zwycięzców:
Fasola ogrodowa została wybrana na 22. roślinę trującą roku z wynikiem 516 głosów (30,0%).
Trąbka Anielska – Brugmansia suaveolens 27,9 %
Szalej jadowity – Conium maculatum 16,4 %
Ciemiernik – Helleborus niger 14,2 %
Wawrzynek pospolity – Daphne mezereum 11,5 %
Fasola ogrodowa jest trująca? To niemożliwe!
"Fasola ogrodowa – popularne warzywo – jest trująca? To niemożliwe! Jadłem fasolę wiele razy, nie robiąc się chory ani nawet nie umierając. Nie wydaje mi się! " Tak wyglądało wiele rozmów z odwiedzającymi Ogród Botaniczny w Hamburgu w 2025 roku, kiedy fasola ogrodowa została nominowana do trujący rośliny roku w wyborach.
Fasola ogrodowa i inne rośliny strączkowe należące do rodzaju "Phaseolus" zawierają toksyczną lektynę (związek białko-węglowodan) zwaną fazyną. Fasolka szparagowa jest w Polsce bardzo popularnym warzywem i jemy ją przez cały rok w mrożonej formie. To dietetyczne, niskokaloryczne i lekkostrawne warzywo, które można bezpiecznie spożywać nawet każdego dnia. Zapewnia spore dawki błonnika pokarmowego o właściwościach wspomagających funkcjonowanie przewodu pokarmowego, a szczególnie jelit.
Jednak zły sposób przygotowania fasolki może sprawić, że będzie ona trująca. Fasolkę szparagową przed spożyciem należy ugotować w wodzie, na parze, albo upiec. Nie należy konsumować fasolki szparagowej na surowo, gdyż zawiera toksyczne białko o nazwie fazyna, która negatywnie wpływa na jelita i może spowodować zatrucie. Ta toksyczna substancja, która prowadzić może do wymiotów, nudności i bólów brzucha. Fazyna jest neutralizowana podczas obróbki cieplnej. Fasolkę należy odpowiednio przygotować, aby pozbyć się szkodliwych substancji.
Wskazówki:
Gotuj przez co najmniej 10 do 15 minut w temperaturze 100 stopni.
Krótkie blanszowanie lub parowanie często nie wystarcza.
Lepiej wylać wodę z blanszowania i gotowania.
Dobra wiadomość: Podczas gotowania fasolki (co najmniej 10-15 minut w 100 stopniach) fazyna jest niszczona, a warzywa są jadalne bez problemów!
Fasolki ogrodowe (Phaseolus vulgaris) oraz inne rośliny strączkowe zawierające fazynę to:
Fasolka szparagowa
Krojenje fasoli
Fasola księżniczka
Fasola nerkowa
Fasola pome
Fasola Pinto
Fasola ognista (Phaseolus coccineus)
Ciecierzyca (Cicer arietinum) Ciecierzyca również zawiera fazynę i zawsze powinna być odpowiednio ugotowana przed spożyciem.
Toksyczność
wysoce toksyczne ++
Główne składniki aktywne
Fazyna to naturalna toksyna, która staje się nieszkodliwa dzięki odpowiedniemu przygotowaniu – gotowaniu.
Objawy zatrucia fazyną
Objawy zatrucia zwykle pojawiają się 2–3 godziny po spożyciu i objawiają się nudnościami, bólem brzucha, wymiotami oraz biegunką (prawdopodobnie krwawą). W ciężkich przypadkach mogą wystąpić gorączka, dreszcze, napady, spadki ciśnienia krwi, a nawet wstrząs, gdy fazyna zlepia czerwone krwinki, utrudniając transport tlenu.
Zagrożenie dla zwierząt domowych
Surowa fasola i ciecierzyca są również niebezpieczne dla zwierząt!
Pierwsza pomoc
Jeśli pojawi się choćby najmniejsze podejrzenie zatrucia, należy natychmiast zgłosić pomoc medyczną.
Fasolka szparagowa – wartości odżywcze
Fasolka szparagowa to wartościowe źródło witamin i składników mineralnych, które determinują właściwości zdrowotne tego warzywa. Fasolka szparagowa zapewnia sporo potasu (214 mg), magnezu (18 mg), wapnia (56 mg), żelaza (0,9 mg), cynku (0,5 mg), fosforu (38 mg) i miedzi.
Spośród witamin, które obficie występują w fasolce szparagowej na wyróżnienie zasługują witamina C (15 mg), witamina A (57 mcg) i beta-karoten (340 mcg), który jest substancja przeciwutleniającą i prekursorem dla retinolu (przy niedoborze w diecie witaminy A beta-karoten jest do niej przekształcany). W strączkach zawarte są prawie wszystkie witaminy z grupy B, a szczególnie dużo jest kwasu foliowego (wit. B9). Ponadto szparagówka to źródło witaminy K (43 mcg) i witaminy E (0,41 mg), czyli tokoferolu.
