Dziewanna – właściwości, działanie, zastosowania i przeciwwskazania

Agata Orzełowska
Dziewanna polecana jest głównie przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych. Choć nie jest to jej jedyne zastosowanie.
Dziewanna polecana jest głównie przy stanach zapalnych górnych dróg oddechowych. Choć nie jest to jej jedyne zastosowanie. 123rf.com
Dziewanna to roślina znana ze swoich cennych właściwości leczniczych. Jest pomocna zwłaszcza w leczeniu dolegliwości żołądkowych takich jak niestrawność, kolka jelitowa i biegunka, pomoże też przy suchym kaszlu, bólu gardła i zapaleniu oskrzeli. Sprawdź, jakie właściwości i zastosowanie ma dziewanna. Poznaj też przeciwwskazania i środki ostrożności związane ze stosowaniem tej rośliny.

Co to jest dziewanna?

Dziewanna (Verbascum L.) to roślina z rodziny trędnikowatych, rosnąca głównie na terenach o klimacie umiarkowanym, w tym w Polsce, często na nieużytkach. Wyróżnia się wiele odmian dziewanny. W Polsce rośnie dziko (na łąkach, polach, nieużytkach) dziewanna drobnokwiatowa (Verbascum thapsus L.), dziewanna kutnerowata (Verbascum phlomoides L.), dziewanna pospolita (czarna) – Verbascum nigrum L. oraz dziewanna wielkokwiatowa (Verbascum thapsiforme Schrad).

Jako surowiec zielarski stosowane są przede wszystkim: dziewanna wielkokwiatowa i dziewanna drobnokwiatowa oraz dziewanna pospolita. Jako surowiec leczniczy używa się kwiaty dziewanny. Są one bardzo delikatne, dlatego zbiera się je ręcznie. Suszy się je w temperaturze pokojowej w przewiewnym, zacienionym miejscu.

Dziewanna jest rośliną niezwykle wytrzymałą – rośnie na każdym rodzaju gleby, a jej nasiona zachowują zdolność do kiełkowania nawet przez ponad 100 lat.

Antywirusowe zioła i przyprawy – 12 roślin chroniących przed...

Jakie właściwości ma dziewanna?

Kwiaty dziewanny zawierają flawonoidy (0,5-4%) – między innymi rutozyd, garbniki, saponiny trójpentenowe, glikozydy fenyloetanoidowe (werbaskozyd, arenariozyd, forsytozyd B, leukosceptozyd), polisacharydy i oligosacharydy, związki śluzowe (3-5%), kumarynę, żywice, kwasy organiczne, hesperydynę (1,5-4%) i olejek eteryczny.

Flawonoidy zawarte w dziewannie mają działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne, garbniki działają bakteriobójczo, zaś saponiny mają właściwości moczopędne i przeciwzapalne.

Substancje obecne w kwiatach dziewanny mają też działanie wykrztuśne, osłonowe na błony śluzowe jamy ustnej i przewodu pokarmowego, a także przeciwwirusowe.

Związki śluzowe rozrzedzają zalegającą w drogach oddechowych wydzielinę i ułatwiają jej odkrztuszanie. Dziewanna jest bardzo pomocna przy suchym kaszlu, pomoże też osobom chorującym na astmę. Łagodzi chrypkę i ból gardła – nawilża śluzówkę i powleka ją śluzem, który ma działanie osłaniające.

Substancje zawarte w dziewannie wspomagają też układ krążenia i pracę serca.

Warto przeczytać:

Lecznicze zastosowanie dziewanny

Dziewanna pospolita, wielkokwiatowa i drobnokwiatowa polecane są zwłaszcza przy:

  • stanach zapalnych górnych dróg oddechowych,
  • objawach przeziębienia i grypy takich jak ból gardła, uporczywy suchy kaszel, katar i chrypka,
  • przy ropnym zapaleniu gardła i anginie – ze względu na właściwości bakteriobójcze dziewanny.

Dziewanna wspomaga także leczenie chorób dróg żółciowych i jest stosowana przy dolegliwościach kobiecych – głównie przy zaburzeniach miesiączkowania.

Syrop i napar z dziewanny ma zastosowanie w zapaleniu oskrzeli – łagodzi dolegliwości bólowe i rozrzedza flegmę, ułatwiając tym samym jej odkrztuszanie. Napar z dziewanny łagodzi też objawy astmy.

Właściwości osłonowe dziewanny są szczególnie przydatne przy dolegliwościach żołądkowych takich jak nieżyt, niestrawność, kolka jelitowa i biegunka.

Zewnętrznie, w postaci okładów, napar z dziewanny stosuje się przy odleżynach, oparzeniach i w przypadku trudno gojących się ran. Olejek z dziewanny ma działanie przeciwbólowe, rozluźnia mięśnie, działa relaksująco i uspokajająco. Sprawdzi się przy chorobach reumatycznych oraz – dodany do kąpieli – pomoże zmniejszyć stres i uczucie niepokoju.

Zastosowanie dziewanny w kosmetyce

Dziewanna ma też zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. Olejek eteryczny i wyciąg z dziewanny jest składnikiem szamponów wzmacniających oraz kosmetyków służących do rozjaśniania włosów. Ekstrakt z dziewanny ma właściwości osłaniające łuskę włosów, nadaje im blask i zdrowy wygląd.

Ze względu na właściwości antybakteryjne i odkażające wyciąg z dziewanny dodawany jest często do kosmetyków służących do pielęgnacji cery tłustej i ze skłonnością do powstawania zmian trądzikowych. Dziewanna dodawana jest też do żeli pod prysznic – łagodzi podrażnienia i delikatnie oczyszcza skórę.

Warto przeczytać:

Dziewanna – przeciwwskazania i środki ostrożności przy jej stosowaniu

Przeciwwskazaniem do stosowania dziewanny (naparów, olejku i preparatów go zawierających) jest uczulenie na składniki zawarte w tej roślinie. Alergia na dziewannę nie jest częsta i powoduje zazwyczaj jedynie niewielkie podrażnienie skóry.

Dziewanna nie jest wskazana dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Napar i syrop z dziewanny są bezpieczne dla dzieci, ale przed ich podaniem dzieciom poniżej 12. roku życia warto skonsultować się z pediatrą.

Nalewka z dziewanny zawiera alkohol i z tego powodu nie powinna być podawana osobom do 18. roku życia.

Zioła działają przeciwbólowo oraz antybakteryjnie

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3