Angina: objawy, przebieg, rozpoznanie, leczenie, powikłania i zapobieganie. Sprawdź, czy angina jest zaraźliwa!

Ewa Zwolak
Ewa Zwolak
Angina jest zapaleniem błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych. Jej leczenie polega na antybiotykoterapii.
Angina jest zapaleniem błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych. Jej leczenie polega na antybiotykoterapii. choreograph/istockphoto.pl
Angina jest ostrym zapaleniem migdałków i błony śluzowej gardła, wywoływanym przez paciorkowce. Do transmisji bakterii dochodzi za pośrednictwem kontaktu z osobą zarażoną. Angina jest stosunkowo powszechną chorobą zakaźną, występującą głównie w wieku dziecięcym. Mimo to wielu lekarzy ma problem z rozpoznaniem czynnika wywołującego tę chorobę, ponieważ większość przypadków zapalenia gardła ma podłoże wirusowe. Charakterystyczne objawy anginy ropnej to: wysoka gorączka, wymioty, dreszcze, bóle kostno-stawowe i ogólne osłabienie organizmu. Leczenie anginy polega w głównej mierze na antybiotykoterapii, której celem jest skrócenie czasu trwania choroby i zminimalizowanie ryzyka wystąpienia groźnych powikłań po anginie.

Angina – objawy

Angina to zapalenie błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych, wywoływane przez paciorkowce – bakterie tlenowe. Jest ona powszechną chorobą u dzieci, a zarazem jedną z częstszych przyczyn wizyt u pediatry. Przy czym większość przypadków zapalenia gardła ma podłoże wirusowe i towarzyszy przeziębieniom. Angina ropna rozwija się w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą zarażoną – do transmisji bakterii dochodzi drogą kropelkową.
Charakterystyczne objawy anginy ropnej to:

  • Wysoka temperatura ciała (powyżej 38 stopni Celsjusza).
  • Wymioty (pojawiają się wyłącznie u małych dzieci).
  • Ogólne osłabienie organizmu.
  • Bóle mięśniowo-stawowe.
  • Silny ból gardła, nasilający się przy przełykaniu, a niekiedy nawet utrudniający mówienie.
  • Zaczerwienienie gardła.
  • Śluzowo-ropny nalot na migdałkach.

Czy angina jest zaraźliwa?Angina jest chorobą zakaźną, przenoszoną drogą kropelkową, co w praktyce oznacza, że można się nią zakazić przez kontakt z osobą chorą. Oprócz tego anginą można zarazić się przez używanie tych samych sztućców i kubów, co osoba chora. Znane są również przypadki autozakażenia anginą, co w praktyce oznacza, że paciorkowce – bakterie, które wywołują tę chorobę przebywają w organizmie w stanie uśpienia i uaktywniają się w trakcie nadmiernego stresu i przemęczenia.

Jak przebiega angina ropna?

Przebieg anginy znacznie różni się od grypy czy przeziębienia. Zwykle choroba ta rozpoczyna się od silnego bólu gardła, który nasila się przy przełykaniu. Oprócz tego w przebiegu anginy pojawia się wysoka gorączka (powyżej 38 stopni Celsjusza), której towarzyszą dreszcze, bóle mięśniowo-stawowe i ogólne osłabienie organizmu. Z czasem na migdałkach pojawia się śluzowo-ropny nalot, który jest specyficznym objawem anginy, znacznie ułatwiającym postawienie diagnozy. W przebiegu anginy migdałka gardłowego dodatkowo może pojawić się: kaszel i nieżyt nosa.

Angina Plauta-Vincenta

Angina Plauta-Vincenta jest specyficznym typem zapalenia gardła i migdałków podniebiennych, ponieważ występuje niemal wyłącznie u mężczyzn. Podobnie jak angina ropna ma ona podłoże bakteryjne. Angina Plauta-Vincenta dotyka głównie młodych mężczyzn, którzy zaniedbują higienę jamy ustnej. Objawia się ona:

  • Ogólnym osłabieniem organizmu.
  • Złym samopoczuciem.
  • Stanami podgorączkowymi.
  • Halitozą – nieprzyjemnym zapachem z ust.
  • Powiększeniem węzłów chłonnych.

Jak rozpoznać anginę u dziecka i dorosłej osoby?

Kluczową kwestią przy rozpoznaniu anginy u dzieci i osób dorosłych jest prawidłowe ustalenie czynnika wywołującego chorobę. Jest to istotne, ponieważ od tego zależy postępowanie lecznicze. Podstawą jest wywiad lekarski i badanie przedmiotowe, które powinny zostać uzupełnione o bardziej szczegółowe badania diagnostyczne. Mowa tu głównie o pobraniu posiewu wymazu z gardła lub z migdałków podniebiennych. Warto przy tym zaznaczyć, że większość przypadków zapalenia gardła (ok. 70-80%) ma podłoże wirusowe i nie wymaga ono zastosowania antybiotykoterapii. Wynik z wymazu gardła dostępny jest zazwyczaj już po 48 h. Dodatkowo lekarze podstawowej opieki zdrowotnej przy różnicowaniu anginy z zakażeniami górnych dróg oddechowych często posługują się skalą punktową oceny prawdopodobieństwa zakażenia paciorkowcem stworzoną przez Centora i McIsaaca.

  • Gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza – 1 pkt.
  • Niewystępowanie kaszlu – 1 pkt.
  • Powiększone węzły chłonne szyjne – 1 pkt.
  • Nalot włóknikowy i obrzęk migdałków – 1 pkt.
  • Wiek 3-14 lat – 1 pkt.
  • Wiek 15-44 lat – 0 pkt.
  • Wiek powyżej 45 lat – -1 pkt.

Warto przeczytać poradnik:

Leczenie anginy. Ile trwa antybiotykoterapia?

Leczenie anginy polega w główniej mierze na antybiotykoterapii, której celem jest skrócenie czasu trwania choroby i zminimalizowanie ryzyka ewentualnych powikłań. Antybiotykiem pierwszego rzutu w przypadku anginy paciorkowcowej jest penicylina. Wrażliwość paciorkowców na ten antybiotyk jest niemal 100-procentowa. Co istotne, leczenie anginy penicyliną powinno trwać 10 dni – mimo stosunkowo szybkiej poprawy ogólnego stanu zdrowia i częściowemu ustąpieniu objawów klinicznych. Zaletą penicyliny jest jej szerokie spectrum działania, wysoki profil bezpieczeństwa i stosunkowo niska cena. W przypadku nadwrażliwości na ten antybiotyk stosuje się cefadroksyl, który wiąże się z pewnym ryzykiem wystąpienia bakterioodporności na szczep wywołujący anginę. Przy anginie należy unikać niektórych antybiotyków w tym głównie: amoksycyliny, amoksycyliny z kwasem klawulanowym i aksetylu cefuroksymu. Wątpliwości budzi także stosowanie tonsillektomii, którą zaleca się przyjmować wyłącznie podczas nawracającego zapalenia gardła i migdałków podniebiennych o podłożu bakteryjnym.

Angina wymaga leczenia antybiotykami:


Jak zapobiegać anginie?
  • Zadbaj o stan uzębienia swojego dziecka – wszelkie ubytki w zębach stanowią bakteryjne ogniska infekcji, które mogą skutkować zapaleniem migdałków podniebiennych.
  • Wystrzegaj się kontaktu z osobami chorymi na anginę, jeśli jest to nie możliwe – postaraj się nie korzystać z tych samych sztućców i kubów co osoba chora na anginę.
  • Stale dbaj o odporność – swoją i swojego dziecka. Możesz to skutecznie robić za pomocą domowych sposobów na odporność. Sprawdź, artykuł: „Domowe sposoby na odporność”
  • Unikaj mocno klimatyzowanych pomieszczeń w lecie, picia mocno schłodzonych napojów gazowanych i mocno zamrożonych lodów

Powikłania po anginie

W przypadku anginy zbyt późne leczenie lub jego całkowity brak wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia powikłań, wśród których można wymienić:

  • Gorączkę reumatyczną, która jest stanem ogólnoustrojowym, mającym podłoże autoimmunologiczne. Występuje ona po upływie ok. 3 tygodni po anginie i charakteryzuje się: stanami zapalnymi w obrębie stawów, zapaleniem serca i guzkami podskórnymi. Występuje ona u ok. 3% osób chorych na anginę.
  • Zapalenie kłębuszków nerkowych, które charakteryzuje się krwiomoczem i białkomoczem. Jest ono niebezpieczne, ponieważ może prowadzić nawet do niewydolności nerek.
  • Zapalenie zatok przynosowych, które objawia się bólem w obrębie czoła i podwyższoną temperaturą ciała.
  • Zapalenie ucha środkowego, któremu towarzyszy: uciążliwy ból ucha, gorączka powyżej 40 stopni Celsjusza, złe samopoczucie, wymioty i ropny wysięk z ucha.
  • Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które charakteryzuje się: wysoką gorączką, bólami głowy, wymiotami, zaburzeniami świadomości. Oprócz tego towarzyszą mu także objawy oponowe, w tym głównie sztywność karku.
  • Zapalenie płuc, które objawia się: kaszlem, wysoką gorączką, dreszczami i bólami mięśniowo-stawowymi.
  • Zapalenie wsierdzia o podłożu infekcyjnym, któremu towarzyszy: gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, szmery serca, powiększone OB, krwinkomocz i białkomocz.

Przeczytaj więcej:

Źródła:

  • Dziekiewicz M., Radzikowski A., Angina paciorkowcowa – zasady diagnostyki i leczenia. Pediatria i Medycyna Rodzinna. 2016; 12: 141-149.

Zobacz też:

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie