Badanie CRP – norma białka C-reaktywnego we krwi i wskazania do wykonania badania. Co oznacza CRP podwyższone?

Jagoda Bosek
Stężenie CRP u zdrowej osoby jest niewysokie i wynosi nie więcej niż 5 mg/l. Jeśli wynik badania CRP przekroczy poziom 10 mg/l, to uznaje się, że w organizmie trwa stan zapalny.
Stężenie CRP u zdrowej osoby jest niewysokie i wynosi nie więcej niż 5 mg/l. Jeśli wynik badania CRP przekroczy poziom 10 mg/l, to uznaje się, że w organizmie trwa stan zapalny. Sorapol Ujjin/123RF
CRP, czyli białko C-reaktywne to jeden z podstawowych wskaźników stanu zapalnego w organizmie. Podwyższone CRP wskazuje obecność stanu zapalnego, towarzyszącego infekcji bakteryjnej, wirusowej i innym poważniejszym chorobom. Podpowiadamy, kiedy lekarz zleca badanie CRP oraz jaki związek ma wartość parametru z nowotworami i chorobami serca. Dowiesz się także, jaka jest norma dla CRP w organizmie?

Co to jest CRP?

CRP to skrót literowy od angielskiej nazwy C-Reactive Proteine, czyli białko C-reaktywne (białko ostrej fazy). Białko CRP to marker stanu zapalnego w organizmie. Produkowane jest przez komórki wątroby (hepatocyty), komórki tłuszczowe (adipocyty) i ściany tętnic. Wytwarzanie CRP zachodzi na skutek tzw. odpowiedzi immunologicznej organizmu, czyli rekcji organizmu na jakiś czynnik chorobowy. To szybka reakcja, gdyż poziom CRP we krwi wzrasta już po 4 do 8 godzin od pojawienia się przyczyny stanu zapalnego. Po upływie 24–48 godzin może dojść nawet do 1000-krotnego wzrostu stężenia tego białka w organizmie.

CRP zalicza się do grupy białek fazy ostrej. Są to proteiny wydzielane przez wątrobę do krwi w odpowiedzi na stany zapalne, infekcje oraz uszkodzenia, na skutek których doszło do martwicy tkanki (np. podczas zawału serca). Co ciekawe, litera C w nazwie pochodzi od nazwy nie białka, lecz wielocukru dwoinki zapalenia płuc, z którą białko C-reaktywne ma zdolność łączenia się.

Badanie CRP jest podstawowym badaniem, które wykorzystywane jest przy stawianiu diagnozy. Stężenie białka C-reaktywnego może wzrastać zanim jeszcze wystąpią objawy, dlatego badanie to ma wartość prognostyczną i umożliwia szybkie wprowadzenie odpowiedniego leczenia.

Na czym polega badanie poziomu CRP i jak się do niego przygotować?

Aby oznaczyć poziom białka CRP, konieczne jest pobranie krwi żylnej. Nie ma konieczności bycia na czczo, gdyż nie wpływa to na wynik badania. Pobieranie krwi z żyły w zgięciu łokciowym jest procedurą rutynową, bezpieczną i niegrożącą niebezpiecznymi powikłaniami. Przy wprawnym pobraniu ślad po wkłuciu jest praktycznie niewidoczny.

W rzadkich wypadkach może dojść do miejscowych powikłań, tj. siniak, krwiak, infekcja w miejscu wkłucia. Osoby, które gorzej znoszą pobieranie krwi (mają zasłabnięcia, omdlenia), powinny poprosić o wykonanie tej czynności na leżąco i nie wstawać od razu po pobraniu.

Norma CRP i podwyższone stężenie białka C-reaktywnego. O czym świadczą te wyniki?

Prawidłowy poziom białka CRP we krwi:

  • u osób zdrowych nie powinien wynosić więcej niż 5 mg/l,
  • u palaczy, osób otyłych i z nadciśnieniem nie powinien przekraczać 10 mg/l,
  • u noworodka wynosi od 0 do 5 mg/l, a u dziecka, które ukończyło 4 tygodnie, właściwy poziom CRP mieści się w przedziale od 0 do 10 mg/l.

Przyjrzyjmy się bliżej sytuacjom, w których organizm produkuje większe ilości białka C-reaktywnego.

  • CRP a infekcje

Infekcje to jeden z podstawowych powodów znacznego wzrostu poziomu CRP, który jest wprost proporcjonalny do stopnia ciężkości infekcji. W przypadku łagodnych stanów zapalnych i infekcji wirusowych wzrost ten nie jest tak znaczny, jak przy infekcjach bakteryjnych. W przypadku poważnych infekcji, np. gruźlicy, wynik badania CRP jest bardzo wysoki. Niekiedy pediatrzy zalecają wykonanie badania CRP u dziecka z infekcją, aby ocenić, czy konieczne jest włączenie leczenia antybiotykiem.

  • CRP w ciąży

Jeśli poziom białka C-reaktywnego w ciąży wzrasta, lecz nie przekracza 40 mg/l, nie ma powodu do niepokoju – jest to naturalna reakcja organizmu. Należy zachować jednak czujność i monitorować stale stężenie białka CRP we krwi, a w przypadku jego dalszego wzrostu wykonać dokładne badania diagnostyczne matki i płodu.

Dowiedz się:

  • Przyjmowanie hormonów a poziom CRP

Niewielki wzrost tego białka występuje również u kobiet biorących tabletki antykoncepcyjne.

  • Zniszczenia tkanek a wzrost CRP

Procesy zapalne i martwicze wywołujące wzrost poziomu CRP mogą nastąpić na skutek oparzeń, urazów, operacji, chorób tkanki łącznej, niewydolności nerek czy chorób nowotworowych.

Kiedy należy zastosować test CRP wysokiej czułości?

W opisanych powyżej stanach patologicznych wzrost poziomu CRP we krwi istotnie przekracza dopuszczalne normy. Istnieją jednak schorzenia, w których jego poziom nie wzrasta spektakularnie. Co więcej badanie krwi może nawet tego nie wychwycić, a ma to jednak istotne znaczenie diagnostyczne. Do takich sytuacji należą:

  • Incydenty i choroby sercowo-naczyniowe. Poziom CRP może służyć zarówno do prognozowania ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych (niskie poniżej 1 mg/l, wysokie powyżej 3 mg/l), jak i oceny, czy miał miejsce zawał serca lub udar mózgu.
  • Wykrywanie początków chorób przewlekłych, takich jak: cukrzycy typu I, reumatoidalnego zapalenia stawów i innych chorób autoimmunologicznych oraz chorób nowotworowych, zwłaszcza chłoniaka.

Poziom CRP może mieć istotne znaczenie również w monitorowaniu skuteczności podjętego leczenia. Regularne badanie tego markera w zestawieniu z innymi wynikami badań pokazuje, czy podjęte leczenie idzie w odpowiednim kierunku i daje pozytywne efekty.

Warto przeczytać poradniki:

Ograniczenia w stosowaniu testu CRP

Minusem badania CRP jest fakt, iż nie jest to test wysoce specyficzny. Wiele czynników może zaburzać jego wyniki. Ograniczeniem zastosowania tego badania do diagnostyki, zwłaszcza w przypadku testu wysokiej czułości, może być stan nawet słabej infekcji organizmu, przy którym poziom CRP wzrasta i przestaje mieć znaczenie w diagnostyce innych chorób. Ponadto na podstawie samego wyniku testu CRP nie jesteśmy w stanie dowiedzieć się, co jest przyczyną nieprawidłowości. Konieczne jest porównanie wyniku z wynikami innych specjalistycznych badań.

Mimo to należy pamiętać, iż jest to jedno z podstawowych badań przesiewowych mówiących nam, czy w naszym organizmie dzieje się coś złego i zawsze jest wskazaniem do przeprowadzenia dalszej, szczegółowej diagnostyki.

Czy można obniżyć wysokie CRP?

Badania wskazują, iż obniżenie poziomu CRP we krwi w stanie fizjologicznym może nastąpić pod wpływem zdrowej diety oraz przyjmowania niektórych suplementów, tj. witaminy C i probiotyków. Warto wyrobić w sobie zdrowe nawyki żywieniowe, dzięki którym zmniejszymy ryzyko wystąpienia wielu chorób, zwłaszcza sercowo-naczyniowych i metabolicznych (takich jak choćby cukrzyca).

Naturalne probiotyki – 10 produktów, które hamują stan zapal...

Jakie właściwości lecznicze mają probiotyki?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie