Badanie CRP – norma białka C-reaktywnego we krwi i wskazania do wykonania badania. Co oznacza CRP podwyższone?

Jagoda Bosek
Stężenie CRP u zdrowej osoby jest niewysokie i wynosi nie więcej niż 5 mg/l. Jeśli wynik badania CRP przekroczy poziom 10 mg/l, to uznaje się, że w organizmie trwa stan zapalny.
Stężenie CRP u zdrowej osoby jest niewysokie i wynosi nie więcej niż 5 mg/l. Jeśli wynik badania CRP przekroczy poziom 10 mg/l, to uznaje się, że w organizmie trwa stan zapalny. Sorapol Ujjin/123RF
CRP, czyli białko C-reaktywne to jeden z podstawowych wskaźników stanu zapalnego w organizmie. Podwyższone CRP wskazuje obecność stanu zapalnego, towarzyszącego infekcji bakteryjnej, wirusowej i innym poważniejszym chorobom. Podpowiadamy, kiedy lekarz zleca badanie CRP oraz jaki związek ma wartość parametru z nowotworami i chorobami serca. Dowiesz się także, jaka jest norma dla CRP w organizmie?

Co to jest CRP?

CRP to skrót literowy od angielskiej nazwy C-Reactive Proteine, czyli białko C-reaktywne (białko ostrej fazy). Białko CRP to marker stanu zapalnego w organizmie. Produkowane jest przez komórki wątroby (hepatocyty), komórki tłuszczowe (adipocyty) i ściany tętnic. Wytwarzanie CRP zachodzi na skutek tzw. odpowiedzi immunologicznej organizmu, czyli rekcji organizmu na jakiś czynnik chorobowy. To szybka reakcja, gdyż poziom CRP we krwi wzrasta już po 4 do 8 godzin od pojawienia się przyczyny stanu zapalnego. Po upływie 24–48 godzin może dojść nawet do 1000-krotnego wzrostu stężenia tego białka w organizmie.

CRP zalicza się do grupy białek fazy ostrej. Są to proteiny wydzielane przez wątrobę do krwi w odpowiedzi na stany zapalne, infekcje oraz uszkodzenia, na skutek których doszło do martwicy tkanki (np. podczas zawału serca). Co ciekawe, litera C w nazwie pochodzi od nazwy nie białka, lecz wielocukru dwoinki zapalenia płuc, z którą białko C-reaktywne ma zdolność łączenia się.

Badanie CRP jest podstawowym badaniem, które wykorzystywane jest przy stawianiu diagnozy. Stężenie białka C-reaktywnego może wzrastać zanim jeszcze wystąpią objawy, dlatego badanie to ma wartość prognostyczną i umożliwia szybkie wprowadzenie odpowiedniego leczenia.

Na czym polega badanie poziomu CRP i jak się do niego przygotować?

Aby oznaczyć poziom białka CRP, konieczne jest pobranie krwi żylnej. Nie ma konieczności bycia na czczo, gdyż nie wpływa to na wynik badania. Pobieranie krwi z żyły w zgięciu łokciowym jest procedurą rutynową, bezpieczną i niegrożącą niebezpiecznymi powikłaniami. Przy wprawnym pobraniu ślad po wkłuciu jest praktycznie niewidoczny.

W rzadkich wypadkach może dojść do miejscowych powikłań, tj. siniak, krwiak, infekcja w miejscu wkłucia. Osoby, które gorzej znoszą pobieranie krwi (mają zasłabnięcia, omdlenia), powinny poprosić o wykonanie tej czynności na leżąco i nie wstawać od razu po pobraniu.

Norma CRP i podwyższone stężenie białka C-reaktywnego. O czym świadczą te wyniki?

Prawidłowy poziom białka CRP we krwi:

  • u osób zdrowych nie powinien wynosić więcej niż 5 mg/l,
  • u palaczy, osób otyłych i z nadciśnieniem nie powinien przekraczać 10 mg/l,
  • u noworodka wynosi od 0 do 5 mg/l, a u dziecka, które ukończyło 4 tygodnie, właściwy poziom CRP mieści się w przedziale od 0 do 10 mg/l.

Przyjrzyjmy się bliżej sytuacjom, w których organizm produkuje większe ilości białka C-reaktywnego.

  • CRP a infekcje

Infekcje to jeden z podstawowych powodów znacznego wzrostu poziomu CRP, który jest wprost proporcjonalny do stopnia ciężkości infekcji. W przypadku łagodnych stanów zapalnych i infekcji wirusowych wzrost ten nie jest tak znaczny, jak przy infekcjach bakteryjnych. W przypadku poważnych infekcji, np. gruźlicy, wynik badania CRP jest bardzo wysoki. Niekiedy pediatrzy zalecają wykonanie badania CRP u dziecka z infekcją, aby ocenić, czy konieczne jest włączenie leczenia antybiotykiem.

  • CRP w ciąży

Jeśli poziom białka C-reaktywnego w ciąży wzrasta, lecz nie przekracza 40 mg/l, nie ma powodu do niepokoju – jest to naturalna reakcja organizmu. Należy zachować jednak czujność i monitorować stale stężenie białka CRP we krwi, a w przypadku jego dalszego wzrostu wykonać dokładne badania diagnostyczne matki i płodu.

Dowiedz się:

  • Przyjmowanie hormonów a poziom CRP

Niewielki wzrost tego białka występuje również u kobiet biorących tabletki antykoncepcyjne.

  • Zniszczenia tkanek a wzrost CRP

Procesy zapalne i martwicze wywołujące wzrost poziomu CRP mogą nastąpić na skutek oparzeń, urazów, operacji, chorób tkanki łącznej, niewydolności nerek czy chorób nowotworowych.

Kiedy należy zastosować test CRP wysokiej czułości?

W opisanych powyżej stanach patologicznych wzrost poziomu CRP we krwi istotnie przekracza dopuszczalne normy. Istnieją jednak schorzenia, w których jego poziom nie wzrasta spektakularnie. Co więcej badanie krwi może nawet tego nie wychwycić, a ma to jednak istotne znaczenie diagnostyczne. Do takich sytuacji należą:

  • Incydenty i choroby sercowo-naczyniowe. Poziom CRP może służyć zarówno do prognozowania ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych (niskie poniżej 1 mg/l, wysokie powyżej 3 mg/l), jak i oceny, czy miał miejsce zawał serca lub udar mózgu.
  • Wykrywanie początków chorób przewlekłych, takich jak: cukrzycy typu I, reumatoidalnego zapalenia stawów i innych chorób autoimmunologicznych oraz chorób nowotworowych, zwłaszcza chłoniaka.

Poziom CRP może mieć istotne znaczenie również w monitorowaniu skuteczności podjętego leczenia. Regularne badanie tego markera w zestawieniu z innymi wynikami badań pokazuje, czy podjęte leczenie idzie w odpowiednim kierunku i daje pozytywne efekty.

Warto przeczytać poradniki:

Ograniczenia w stosowaniu testu CRP

Minusem badania CRP jest fakt, iż nie jest to test wysoce specyficzny. Wiele czynników może zaburzać jego wyniki. Ograniczeniem zastosowania tego badania do diagnostyki, zwłaszcza w przypadku testu wysokiej czułości, może być stan nawet słabej infekcji organizmu, przy którym poziom CRP wzrasta i przestaje mieć znaczenie w diagnostyce innych chorób. Ponadto na podstawie samego wyniku testu CRP nie jesteśmy w stanie dowiedzieć się, co jest przyczyną nieprawidłowości. Konieczne jest porównanie wyniku z wynikami innych specjalistycznych badań.

Mimo to należy pamiętać, iż jest to jedno z podstawowych badań przesiewowych mówiących nam, czy w naszym organizmie dzieje się coś złego i zawsze jest wskazaniem do przeprowadzenia dalszej, szczegółowej diagnostyki.

Czy można obniżyć wysokie CRP?

Badania wskazują, iż obniżenie poziomu CRP we krwi w stanie fizjologicznym może nastąpić pod wpływem zdrowej diety oraz przyjmowania niektórych suplementów, tj. witaminy C i probiotyków. Warto wyrobić w sobie zdrowe nawyki żywieniowe, dzięki którym zmniejszymy ryzyko wystąpienia wielu chorób, zwłaszcza sercowo-naczyniowych i metabolicznych (takich jak choćby cukrzyca).

Naturalne probiotyki – 10 produktów na odporność, które hamu...

Jakie właściwości lecznicze mają probiotyki?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3