CRP u dziecka – wskazania do badania, normy we krwi i interpretacja wyników. O czym świadczy wysokie CRP u dziecka?

Artur Białek
CRP to białko ostrej fazy wytwarzane w wątrobie w odpowiedzi na stan zapalny.
CRP to białko ostrej fazy wytwarzane w wątrobie w odpowiedzi na stan zapalny. pixabay
CRP u dziecka pozwala potwierdzić występowanie stanu zapalnego towarzyszącego niegroźnej infekcji, jak i poważniejszej chorobie. Białko C-reaktywne to białko tzw. ostrej fazy, które wytwarzane jest w wątrobie podczas infekcji. Badanie CRP u dzieci wykonywane jest, podobnie jak u osób dorosłych, z próbki krwi obwodowej pobranej z żyły łokciowej. Wysokie CRP u dziecka może wskazywać na infekcję bakteryjną, wirusową lub chorobę o podłożu autoimmunologicznym. Badanie CRP u noworodka również może być wykonywane i nie wymaga specjalnych przygotowań.

CRP, czyli białko C-reaktywne, należy do grupy białek ostrej fazy. Za jego wytwarzanie odpowiada wątroba. Proces ten jest inicjowany w sytuacji, gdy w ustroju występuje stan zapalny. Poziom CRP u dzieci może wzrosnąć już po kilku godzinach od momentu wystąpienia infekcji. Wysokie CRP u dziecka może przekroczyć normę nawet tysiąckrotnie. W takim przypadku zachodzi podejrzenie wystąpienia silnej infekcji, a nawet choroby nowotworowej.

Białko CRP po raz pierwszy zidentyfikowano we krwi u osoby chorej na zapalenie płuc, wywoływane przez bakterię Streptococcus pneumoniae.

Wskazania do badania CRP u dziecka

CRP u dziecka i u niemowlęcia jest badaniem krwi wykonywanym w procesie diagnostycznym występowania infekcji w organizmie. Badanie powinno być przeprowadzone wówczas, gdy przez kilka dni maluszkowi doskwiera uporczywa i zagrażająca życiu gorączka, a także przy podejrzeniu chorób autoimmunologicznych, bądź nowotworowych. Określenie poziomu CRP u dziecka pozwala stwierdzić występowanie infekcji, a dzięki wykonaniu dodatkowych badań laboratoryjnych lekarz może ustalić jego przyczynę. W zależności od stopnia wzrostu poziomu CRP we krwi specjalista może wstępnie stwierdzić, czy występująca gorączka jest wynikiem infekcji bakteryjnej, czy wirusowej i precyzyjniej ukierunkować dalszą diagnostykę.

Badanie CRP u dziecka jest ważnym elementem diagnostyki chorób autoimmunologicznych (m.in. tocznia). Jego poziom wzrasta znacznie przy sepsie, która nie jest chorobą, a silną i zagrażającą życiu reakcją organizmu. Badanie CRP u dziecka wykonuje się również w celach monitorowania przebiegu procesu gojenia ran pooperacyjnych. Jeśli rana zostanie zainfekowana, poziom CRP u dziecka we krwi istotnie wzrośnie. Innym wskazaniem do wykonania tego badania jest monitorowanie skuteczności terapii, wdrożonej w leczeniu poważnej infekcji bakteryjnej wcześniej stwierdzonej, albo leczenia onkologicznego.

Sprawdź: Jak odróżnić grypę od przeziębienia?

CRP u dziecka – przygotowanie i przebieg badania

Badanie CRP u dziecka wykonuje się, podobnie jak u osób dorosłych, z próbki krwi obwodowej. Wymaga nieznacznej ilości materiału, dlatego u dziecka, które bardzo boi się igieł, nie ma potrzeby pobierania krwi z żyły łokciowej, o ile nie zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowych testów. Najczęściej, próbka materiału biologicznego pobierana jest z palca, co wymaga jedynie lekkiego ukłucia.

Do badania CRP u dziecka nie potrzeba specjalnych przygotowań. Malec nie musi być na czczo, więc do laboratorium można udać się nawet w porze popołudniowej. Jeżeli zachodzą ku temu konkretne wskazania, oznaczenie poziomu białka C-reaktywnego jest wykonywane na podstawie skierowania, wystawionego przez pediatrę. W takim przypadku badanie finansowane jest ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Wykonanie testu we własnym zakresie wiąże się z kosztem od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych, zależnie od cennika danej placówki.

Ciekawym rozwiązaniem wykorzystywanym przez lekarzy są tzw. szybkie testy służące do badania stężenia CRP u dziecka, ale także u osób dorosłych i starszych, już w gabinecie lekarskim. Jeśli w trakcie wywiadu zdrowotnego, specjalista nabierze podejrzeń o możliwości wystąpienia u chorego poważnej, zagrażającej życiu infekcji może sięgnąć po takie nowoczesne rozwiązanie. Do Zbadania stężenia CRP u dziecka wystarczy próbka krwi pobrana z palca.

Uwaga na bakterie: 10 najbrudniejszych miejsc wokół nas

CRP u dziecka i noworodka – normy

Badanie CRP u dziecka może dać wynik prawidłowy lub nieprawidłowy, który zawsze będzie powyżej normy. W odniesieniu do CRP nie występuje pojęcie wyniku poniżej normy lub niedoboru. Wynika to z faktu, że w przypadku noworodków i dzieci, poziom białka C-reaktywnego bliski zeru, lub równy tej wartości, jest prawidłowy i informuje, że w organizmie nie toczy się proces zapalny. Przekroczenie górnej granicy normy sugeruje, że w organizmie malca toczy się proces chorobowy.

Prawidłowe CRP u noworodka mieści się w przedziale od 0 do 5 mg/l, natomiast właściwy poziom CRP u dziecka, które ukończyło 4 tygodnie, mieści się w przedziale od 0 do 10 mg/l.

Wysokie CRP u noworodka

Podwyższone CRP u noworodka, nieprzekraczające 50 mg/l, zwykle wskazuje na infekcję wirusową. Gdy wynik badania CRP u noworodka we krwi da wynik wyższy niż wartość 100 mg/l, można podejrzewać infekcję bakteryjną. Białko C-reaktywne w przedziale 200-500 mg/l sugeruje poważną infekcję, której źródłem mogą być bakterie Gram-ujemne układu pokarmowego np. pałeczki z rodziny Enterobacteriacae jak E. coli. Wartości powyżej 500 mg/l często wskazują na rozwój choroby nowotworowej.

W przypadku najmłodszych najczęstszą przyczyną nieprawidłowego poziomu CRP jest infekcja okołoporodowa, przy czym należy zaznaczyć, że źródłem infekcji nie zawsze jest matka. Niemowlak może zarazić się też od personelu medycznego i od każdej osoby, z którą ma styczność.

Czytaj także

Wysokie CRP u dziecka

CRP u dziecka może przybierać wartości prawidłowe, podwyższone oraz wysokie. Szybkość wzrastania poziomu białka ostrej fazy we krwi ma największe nasilenie w ciągu 2. godzin od wniknięcia do organizmu patogenu. Wartości wskazujące na źródło i przyczynę zakażenia są nieco inne niż wartości CRP u niemowląt. Podwyższone CRP u dziecka mieszczące się w widełkach od 20 do 40 mg/l i sugeruje infekcję o podłożu wirusowym – rzadko zdarza się, aby CRP u dziecka podczas choroby wirusowej osiągało wyższe wartości. Prozaiczną przyczyną podwyższonego CRP u dziecka może być zwykłe przeziębienie lub grypa.

Wysokie CRP u dziecka, przyjmujące wartości między 40 a 200 mg/l przeważnie spowodowane jest infekcją bakteryjną. W zakażeniach wywołanych bakteriami CRP może wzrosnąć nawet 1000-krotnie na przestrzeni dwóch dób od momentu infekcji. Tak wysokie CRP u dziecka składnia do podejrzeń ciężkich infekcji bakteryjnych np. anginy ropnej.

Wartości mieszczące się w przedziale 200-300 mg/l mogą sugerować posocznicę (sepsę), infekcje układu pokarmowego i moczowego, zatrucie toksynami, wirusowe zapalenie wątroby lub toksyczne uszkodzenie tego organu. Taki wynik jest też charakterystyczny dla chorób autoimmunologicznych np. Hashimoto, tocznia, w fazie ich zaostrzenia. Bardzo wysoki poziom białka ostrej fazy, przekraczający 999 mg/l, może pojawić się w przebiegu nowotworów złośliwych i w wielu przypadkach wskazuje na białaczkę.

Czytaj także

Wysokie CRP u dziecka jednoznacznie wskazuje na obecność stanu zapalnego w organizmie, ale konieczne jest rozszerzenie diagnostyki, aby precyzyjnie ustalić jego przyczynę. Spadek lub wzrost poziomu białka C-reaktywnego pozwala określić, czy stan małego pacjenta uległ poprawie, czy utrzymuje na podobnym poziomie, lub wręcz przeciwnie pogarsza się.

Należy pamiętać, że wyniku badania CRP u dziecka nie powinny być interpretowany samodzielnie, w odosobnieniu od innych. Rozpoznanie zawsze przeprowadza lekarz, a badanie CRP jest zwykle wstępem do dalszej diagnostyki. Poziom białka C-reaktywnego, wraz z występującymi u dziecka objawami, pozwala stwierdzić, w jakim kierunku powinno być prowadzone dalsze rozpoznanie.

Czy mróz wymraża wirusy i inne zarazki?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3