Wirus HPV - wirus brodawczaka ludzkiego: za jakie choroby odpowiada?

Natalia Falarz
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) może mieć bardzo poważne konsekwencje zdrowotne - począwszy od opryszczki na jamie ustnej, a skończywszy na raku szyjki macicy.
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) może mieć bardzo poważne konsekwencje zdrowotne - począwszy od opryszczki na jamie ustnej, a skończywszy na raku szyjki macicy. 123rf.com
Wirus HPV nazywany jest inaczej wirusem brodawczaka ludzkiego. To drobnoustrój powszechny, przenoszony drogą kontaktów płciowych. Szacuje się, że większość aktywnych seksualnie mężczyzn i kobiet będzie w swoim życiu zainfekowanych tym wirusem. Pomimo że infekcja najczęściej ustępuje samoczynnie, to może też przekształcić się w zakażenie przewlekłe, a nawet być przyczyną zachorowania na raka szyjki macicy!

Kłykciny, czyli brodawki w okolicach narządów płciowych są miękkie, mają kolor skóry i zwykle nie wywołują bólu. Czasem zmiany te jednak mogą swędzieć. Zmiany przyjmują różne kształty: mogą być płaskie, okrągłe lub w kształcie kalafiora. Brodawki pojawiają się w około 2 lub 3 tygodnie do kilku lat po kontakcie z wirusem. Rzadko kłykciny pojawiają się w okolicach talii albo pachwin, w jamie ustnej albo w gardle. Osoby zarażone, u których objawy nie występują, mogą zarażać nieświadomie kolejnych partnerów seksualnych.

Czym jest wirus HPV?

Wirus HPV występuje w około 60 odmianach. Typy wirusa niewywołujące kłykcin zalicza się do rodzajów wysokiego ryzyka. Najczęściej ulokowane są one w komórkach skóry i mogą prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy, raka sromu, raka odbytu lub raka prącia.

Wirusy HPV dzieli się na:

  • Niskoonkogenne, czyli wskazujące na niskie ryzyko raka szyjki macicy; są to wirusy wywołujące niewielkie zmiany skórne w obrębie narządów płciowych;
  • Wysokoonkogenne, czyli wskazujące na duże ryzyko pojawienia się raka szyjki macicy.

Jakie są przyczyny zakażenia wirusem HPV?

Za główne przyczyny pojawienia się wirusa HPV oraz zmian przednowotworowych uważa się:

  • Wczesną inicjację seksualną.
  • Duża liczba partnerów seksualnych w krótkim czasie.
  • Kontakty seksualne z osobami niezachowującymi wstrzemięźliwości.
  • Brak odpowiedniej higieny osobistej.
  • Nałogowe palenie papierosów.
  • Korzystanie z doustnej antykoncepcji hormonalnej przez długi czas.
  • Niedobór witaminy A w organizmie.
  • Upośledzone działanie układu odpornościowego.

Wirusem HPV człowiek najczęściej zaraża się poprzez współżycie seksualne. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą kontaktów seksualnych, aczkolwiek wirus może też rozwinąć się poprzez używanie tej samej bielizny, ręcznika, bądź innych przedmiotów higieny osobistej. Ryzyko zwiększa się, gdy u osoby chorej zmiany znajdują się na zewnętrznych narządach płciowych. W takiej sytuacji zakażenie to często przyjmuje postać opryszczki narządów płciowych.

Pierwsza faza zakażenia to okres od momentu zakażenia do czasu, gdy na nabłonku szyjki macicy lub pochwy pojawią się pierwsze zmiany. Faza utajenia może utrzymywać się nawet do kilkunastu lat, przechodząc w fazę subkliniczną. Wówczas pojawiają się już bardziej widoczne zmiany. Faza trzecia, będąca fazą ostatnią to faza kliniczna. Na tym etapie wszystkie zmiany są już zauważalne.

Objawy zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV)

Brodawczak ludzki może nie wykazywać żadnych objawów w fazie utajonej i w fazie subklinicznej. Sytuacja ta dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Pierwsze objawy pojawiają się wtedy, gdy zmiany brodawkowate i przedrakowe są już widoczne.

Równolegle pacjenci skarżą się na:

  • Świąd.
  • Pieczenie.
  • Upławy, w których widoczna jest ropa.

Co więcej, o zakażeniu świadczą:

  • Kłykciny kończyste sromu, pochwy i znajdujące się w okolicy szyjki pochwy.
  • Kłykciny na zewnętrznych narządach płciowych przy odbycie lub cewce moczowej.
  • Brodawki skórne.
  • Stany przedrakowe (np. nadżerki).
  • Rak szyjki macicy.
  • Choroba Bowena, czyli śródbłonkowa neoplazja sromu.
  • Nowotwór sromu.
  • Nowotwór brodawkowaty.
  • Brodawczak krtaniowy występujący u noworodków i niemowląt.

10 sygnałów ostrzegawczych, które mogą wskazywać na nowotwór kobiecy!

Na czym polega diagnostyka zakażenia wirusem HPV?

Zazwyczaj brodawki HPV są rozpoznawalne bez specjalnych badań. Czasami używa się specjalnego roztworu pozwalającego lepiej je dostrzec. Pomocne okazuje się także powiększające urządzenie optyczne. Następnie, pobiera się małą próbę tkanki z szyjki macicy i bada ją pod mikroskopem, co określa się jako Pap test. Odbiegający od normy wynik rozmazu może świadczyć o istnieniu zakażenia szyjki HPV. W dodatku przeprowadzone badania mikroskopowe pozwalają ocenić, czy komórki pobrane z szyjki macicy mają charakter nowotworowy. Niektóre spośród widocznych zmian w męskich lub w żeńskich narządach rozrodczych bądź w okolicy odbytu mogą wskazywać na inne zmiany niż zmiany rakowe. Skonsultować się z lekarzem należy, gdy zaobserwujemy:

  • Narośl, grudkę lub wrzód niegojące się przez 4. tygodnie.
  • Swędzące i bolące plamy lub wrzody, w których obrębie pojawiają się strupy, nadżerka albo które krwawią.
  • Przewlekłe wrzody lub stany zapalne bez znanej przyczyny.
  • Krwawienie z odbytu lub nietrzymanie stolca.
  • Krwawienie podczas lub po odbytym stosunku seksualnym, pomiędzy miesiączkami lub po menopauzie.
  • Dyskomfort lub ból podczas stosunku.
  • Niespotykane wcześniej wydzieliny z pochwy, prącia lub odbytu.

Za najpewniejszą metodę diagnostyczną uważa się test DNA HPV Nucleagena. Test ten pozwala na wczesne wykrycie wirusa oraz na wdrożenie właściwego leczenia. Wskazania do wykonania testu genetycznego to:

  • Przebyte leczenie dysplazji szyjki macicy.
  • Przebyte leczenie raka szyjki macicy.
  • Profilaktyka przeciwnowotworowa.
  • Niepokojące wyniki cytologii.
  • Powracające stany zapalne dróg rodnych.
  • Ciąża.

Leczenie zakażenia wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV)

Brodawczak ludzki jest schorzeniem, na które dotychczas nie znaleziono skutecznego leku. Czasami jednak może zdarzyć się, że wirus HPV niszczony jest samoczynnie przez układ odpornościowy. Kłykciny powinny zostać usunięte, aby nie doszło do rozprzestrzeniania się wirusa. Usuwa się je przy zastosowaniu metod chemicznych, nakładając miejscowo określone preparaty. Można je również wycinać. Z kolei, kobiety zarażone wirusami o tak zwanym wysokim ryzyku powinny regularnie wykonywać test Pap, aby sprawdzać, czy nie rozwija się u nich rak szyjki macicy. Nieleczone kłykciny mogą rosnąć do bardzo dużych rozmiarów i zablokować kanał rodny. Nieprawidłowe komórki zaobserwowane w szyjce macicy niszczy się, by umożliwić szyjce jak najszybszą regenerację.

Kłykciny usuwa się:

  • Laserowo.
  • Przy pomocy kremów.
  • Przy pomocy wypalania.
  • Mrożąc je.

Profilaktyka zakażeń wirusem HPV

Warto pamiętać o pewnych działaniach profilaktycznych, dzięki jakim można zminimalizować ryzyko pojawienia się wirusa. Będą to:

  1. Stosowanie męskich i damskich lateksowych prezerwatyw wśród osób już borykających się z infekcją HPV.
  2. Ograniczenie liczby partnerów seksualnych.
  3. Późna inicjacja seksualna.
  4. Przestrzeganie zasad dotyczących bezpiecznego aktu seksualnego
  5. W przypadku posiadania wielu partnerów seksualnych: poddawanie się regularnym badaniom kontrolnym w celu wykluczenia zakażenia HPV lub innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową,
  6. U kobiet: regularne badanie wymazu z szyjki macicy oraz leczenie zmian przednowotworowych.
  7. Homoseksualiści powinni wykonywać badanie wymazu z odbytu.

Szczepionka przeciwko HPV

Pojawiły się specjalne szczepienia ochronne przeciwko HPV. Są one skuteczną metodą zapobiegania zakażeniom wywoływanym przez genitalne typy HPV, będącymi przyczyną większości brodawek narządów płciowych oraz raka szyjki macicy. Skuteczność szczepień opiera się na tym, by były one wykonane przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Szczepienie ochronne powinno być wykonane w 11. lub w 12. roku życia. Szczepionki przeciwko HPV to tak zwane szczepionki „zabite”. Oznacza to, że w ich składzie nie ma żadnych żywych wirusów, lecz jedynie wybrane antygeny. Dlatego są one bezpieczne nawet w przypadku osób o obniżonej odporności. Po podaniu szczepionki mogą pojawić się odczyny miejscowe takie jak ból i niewielki obrzęk. Szczepionki nie należy podawać w kilku przypadkach:

  • Gdy występują ogólne przeciwwskazania do szczepień.
  • Kiedy pojawi się gorączka.
  • Kiedy pojawi się nadwrażliwość na substancję będącą składnikiem szczepionki.

Wirus HPV a rak szyjki macicy

Podtyp HPV 16 jest największym zagrożeniem onkologicznym dla zakażonej kobiety. Wówczas szansa rozwoju nowotworu szyjki macicy rośnie nawet kilkusetkrotnie, do 500 razy. Dlatego wczesne zapobieganie zakażeniom HPV jest elementem profilaktyki pierwotnej raka szyjki macicy. Dostępna jest szczepionka, która całkowicie zapobiega długotrwałym infekcjom HPV typu 16/18. To ten typ odpowiedzialny jest za rozwój 70% nowotworów szyjki macicy. Podstawą profilaktyki jest ciągle regularne wykonywanie badań cytologicznych. Szczepionka jako element profilaktyki nie leczy nabytej już infekcji, ale zmniejsza ryzyko nowego zakażenia oraz późniejszego nosicielstwa. Dlatego jej skuteczność maleje po rozpoczęciu współżycia seksualnego.

Zobacz też:

Dlaczego warto zaszczepić się na HPV?

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

j
jagna

Dla kobiet ten wirus jest szczególnie groźny, bo przyczynia się do powstania raka szyjki macicy. Dlatego pamiętajmy, żeby się badać no i nie sypiać z przypadkowymi osobami. No i nawet jeśli się okaże że mamy tego wirusa to też nie można od razu popadać w panikę czy paranoję. Bo istnieje taki dobry produkt jak żel papilocare który przyspiesza odbudowę nabłonka

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3