Szczepienie HPV - wskazania, przeciwwskazania, skutki uboczne i kontrowersje

Paulina Dragan
Wirus HPV to wirus brodawczaka ludzkiego, który odpowiada m.in. za rozwój raka szyjki macicy.
Wirus HPV to wirus brodawczaka ludzkiego, który odpowiada m.in. za rozwój raka szyjki macicy. 123rf.com
Szczepienie HPV wykonywane jest w celu ochrony przed negatywnymi skutkami zakażenia organizmu wirusem brodawczaka ludzkiego. Uznawane jest ono za skuteczną formę profilaktyki m.in. przeciw rakowi szyjki macicy. Sprawdź, dlaczego warto wykonać szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego.

HPV - co to?

HPV (Human Papilloma Virus) to wirus brodawczaka ludzkiego, który jest jednym z najczęściej drobnoustrojów, przenoszonych drogą płciową. Może on odpowiadać za raka szyjki macicy, opryszczkę w miejscach intymnych, a także opryszczkę jamy ustnej. Wyróżnia się aż 150 typów wirusa HPV, wśród których wyróżnia się rodzaje wirusa wysoce onkogennego oraz te o niskim ryzyku onkogennym.

Do zarażenia HPV zwykle dochodzi drogą płciową, najczęściej w początkowym okresie aktywności seksualnej człowieka, tuż po jej rozpoczęciu. Trzeba jednak pamiętać, że zarazić można się w rezultacie nie tylko kontaktów genitalno-genitalnych, ale także oralno-genitalnych czy też poprzez kontakt dłoni z genitaliami nosiciela wirusa HPV. Co więcej, do zarażenia może również dojść już podczas porodu, gdy drobnoustroje są przenoszone z matki na dziecko. Nosicielem wirusa HPV może być zatem każdy, kto kiedykolwiek miał kontakty natury seksualnej z inną osobą. Warto jednak podkreślić, że nie u każdego nosiciela rozwinie się choroba.

Zakażenie HPV zazwyczaj przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie po kilku lub kilkunastu miesiącach. Nie jest to jednak do końca dobra informacja, ponieważ oznacza ona, iż większość osób nie ma pojęcia o obecności wirusa w swoim organizmie i nieświadomie przenosi go na swoich partnerów. Jeśli jednak pojawiają się jakieś objawy zakażenia wirusem, mogą one mieć różny charakter, w zależności od typu wirusa oraz umiejscowienia związanych z nim zmian. Mogą to być:

  • Łagodne zmiany naskórka (brodawki stóp, brodawki zwykłe, brodawki płaskie, brodawki młodzieńcze krtani).
  • Łagodne zmiany nabłonka błon śluzowych (brodawki oraz brodawczaki w obrębie narządów płciowych, oraz odbytu).
  • Zmiany przednowotworowe w obrębie narządów płciowych (szyjka macicy, srom, pochwa) oraz odbytu.
  • Zmiany nowotworowe w obrębie szyjki macicy oraz odbytu.

Szczepionka HPV - dlaczego warto się szczepić?

Szczepienia HPV są wykonywane w celu uchronienia kobiet przed zakażeniem się przede wszystkim onkogennymi typami Human Papilloma Virus, gdyż to one w głównej mierze odpowiadają za rozwój raka szyjki macicy. Należy pamiętać, że nie ma leków, które pozwoliłyby nam zwalczyć sam wirus brodawczaka ludzkiego. W przypadku jego wykrycia, możliwe jest tylko wdrożenie leczenia objawowego. Dlatego też profilaktyka obejmująca szczepienia przeciw HPV jest tak istotna.

Należy podkreślić, że zakażeniu wirusem HPV mogą ulec zarówno kobiety, jak i mężczyźni. W przypadku panów jednak częstotliwość rozwoju groźnej choroby jest znacznie niższa. W związku z tym, pod względem klinicznym oraz epidemiologicznym, szczepienia HPV powinny dotyczyć w głównej mierze kobiet. Nie ma jednak żadnych przeciwwskazań do tego, aby szczepionka była podawana również mężczyznom, tym bardziej, że jako nosiciele mogą przenosić wirusa HPV na swoje partnerki.

Szczepienia przeciw HPV nie są obowiązkowe, dlatego można je wykonać jedynie na własny koszt. Ceny szczepionki za jedną dawkę to obecnie około 400-500 złotych. Warto jednak wiedzieć, że co jakiś czas, w niektórych miastach i gminach w Polsce organizowane są specjalne akcje profilaktyczne raka szyjki macicy. W ich ramach oferowane jest wówczas bezpłatne szczepienie dziewczynek w określonym wieku.

Szczepionka HPV – charakterystyka i rodzaje

Szczepionki HPV zawierają w swoim składzie wirusopodobne cząstki, które zostały pozyskane drogą rekombinacji genetycznej. Są one stosowane w wielu krajach na całym świecie, jako jeden z najważniejszych elementów profilaktyki raka szyjki macicy i pozostałych nowotworów wywoływanych przez wirus HPV. W Polsce obecnie dostępne są 3 rodzaje szczepionki na HPV. Są to:

  • Szczepionki dwuwalentne: działają przeciw dwóm typom wirusa HPV-16 i 18; wykorzystywane są w profilaktyce zmian przednowotworowych narządów płciowych (szyjki macicy, sromu, pochwy) oraz raka szyjki macicy i narządów płciowych, będących rezultatem zakażenia HPV-16 i 18; mogą być podawane kobietom oraz dziewczynkom, które mają więcej niż 9 lat.
  • Szczepionki czterowalentne: działają przeciw czterem typom HPV 16, 18, 6 i 11; wykorzystywane są w profilaktyce zmian przednowotworowych szyjki macicy, nowotworu szyjki macicy, odbytu oraz brodawek na narządach płciowych (kłykcin kończystych), będących rezultatem zakażenia HPV typu 6, 11, 16 i 18; mogą być podawane kobietom i dziewczynkom, które mają więcej niż 9 lat, a także mężczyznom i chłopcom powyżej 9. roku życia.
  • Szczepionki dziewięciowalentne: działają przeciw dziewięciu typom HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58; najnowsza szczepionka wykorzystywana w profilaktyce zmian przednowotworowych oraz nowotworów narządów płciowych (szyjki macicy, sromu, pochwy) i odbytu, a także brodawek narządów płciowych, będących rezultatem zakażenia HPV typu 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58; mogą być podawane kobietom i mężczyznom po 9. roku życia.

Warto przeczytać także:

Każdy rodzaj szczepionki przeciw HPV jest podawany w formie zastrzyku domięśniowego i wymaga podania trzech dawek. Druga dawka powinna zostać zaaplikowana do 8 tygodni od pierwszego zastrzyku. Natomiast trzecia dawka jest podawana po upływie co najmniej 6 miesięcy od pierwszej dawki. Cykl szczepienia przeciw HPV powinien się zamknąć w jednym roku.

Przyjęte w odpowiednim czasie, szczepionki HPV wykazują bardzo dużą skuteczność, zmniejszając zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego typu 6, 11, 16 i 18 o około 90%. Tym samym, znacząco ograniczona została również zachorowalność na schorzenia brodawek narządów płciowych oraz liczba wysokiego stopnia patologii szyjki macicy.

Szczepienie HPV - kto i kiedy powinien się zaszczepić?

Aby osiągnąć jej największą skuteczność, szczepionka przeciw HPV powinna zostać podana dziewczętom i młodym kobietom oraz chłopcom i młodym mężczyznom powyżej 9. roku życia, którzy nie rozpoczęli jeszcze aktywności seksualnej. Kluczowe jest bowiem to, aby przeprowadzić szczepienie przed zakażeniem się wirusem brodawczaka ludzkiego. Według specjalistów optymalnie powinien być to okres pomiędzy 11 a 12 rokiem życia.

Szczepionka HPV - skutki uboczne

Podobnie jak w przypadku każdej innej szczepionki, istnieje grupa pacjentów, która odczuwa różnego typu skutki uboczne czy też działania niepożądane po podaniu im szczepionki na HPV. Warto jednak podkreślić, iż w większości przypadków jest ona dobrze tolerowana przez organizm, a powikłania zdarzają się niezwykle rzadko. Pośród nich należy wymienić:

  • Omdlenia.
  • Ból w miejscu wstrzyknięcia.
  • Zaczerwienienie.
  • Świąd.
  • Obrzęk.
  • Ból głowy.
  • Ból mięśni.
  • Zmęczenie.
  • Zaburzenia ze strony układu pokarmowego.
  • Zawroty głowy.
  • Reakcje alergiczne.
  • Miejscowe zaburzenie czucia.

Czy w Polsce szczepienia przeciwko wirusowi HPV powinny być obowiązkowe?

Szczepienia HPV – przeciwwskazania

Szczepionka HPV nie powinna być podawana:

  • Osobom poniżej 9. roku życia.
  • Kobietom w ciąży.
  • Osobom uczulonym na którykolwiek ze składników szczepionki.
  • W przypadku, gdy dana osoba przechodzi ostrą infekcję lub/oraz ma wysoką gorączkę.

Sporo osób zaczęło mieć wątpliwości co do bezpieczeństwa podawania szczepionek przeciw HPV w związku z pojawiającymi się informacjami jakoby miały one wywoływać u pacjentów groźne schorzenia. Jak się okazało, kontrowersje związane z tymi doniesieniami nie mają jednak żadnych podstaw.

Europejska Agencja Leków dokonała w 2015 roku przeglądu wszystkich badań klinicznych, zgłoszeń ze strony osób pracujących w sektorze ochrony zdrowia oraz samych pacjentów na temat niepożądanych odczynów poszczepiennych, oraz wszelkich istniejących raportów dotyczących stosowania szczepionek na HPV. Wyniki tych prac nie potwierdziły, iż istnieje jakikolwiek związek przyczynowy między samym szczepieniem a zapadalnością na kompleksowy zespół bólu regionalnego (CRPS) i zespół tachykardii postawno-ortostatycznej (POTS). Okazało się, że częstotliwość występowania tych schorzeń jest taka sama w grupie kobiet nieszczepionych oraz tych, którym podano szczepionkę na HPV.

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Jak się okazuje kontrowersje wokół tych szczepień mają jednak pewne podstawy: https://januszbienkowski.pl/bitwa-pod-cochrane/

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3