reklama

Gojnik – właściwości, zastosowanie i działanie. Gojnik herbata i nasiona – w jakich sytuacjach warto je stosować?

Justyna ŚmigarukZaktualizowano 
Najbardziej dostępną i najpowszechniej stosowaną formą gojnika jest herbata (napar)
Najbardziej dostępną i najpowszechniej stosowaną formą gojnika jest herbata (napar) 123rf
Gojnik to określenie obejmujące blisko 100 różnych gatunków roślin zielnych, odpornych na suszę. Rośliny te są rozpowszechnione głównie w krajach Europy Południowej, Afryce Północnej oraz na wyspach basenu Morza Śródziemnego. W przypadku ziół zaliczanych do rodzaju gojnik, ich zastosowanie obejmuje profilaktykę i wspomaganie leczenia wielu dolegliwości. Regularnie pity napar z ziół gojnika wzmacnia organizm, podnosi odporność i pomaga radzić sobie ze skutkami przemęczenia.

Gojnik – herbata górska rodem z Grecji

Gojnik to nie jedna, a wiele roślin rosnących naturalnie w klimacie śródziemnomorskim. Gojnik można spotkać pod wieloma nazwami – herbata górska, herbata grecka, herbata olimpijska i parnasowa, a także szałwia libańska.

Jego działanie i wpływ na zdrowie, znali i doceniali już starożytni uczeni. Pod tą nazwą kryje się łącznie około 100 różnych roślin, znanych powszechnie i występujących na Bałkanach (Bułgaria, Albania). Różni je smak, aromat i właściwości. Te ostatnie, zależą także od warunków klimatycznych, w jakich wyrosła roślina – wysokości nad poziomem morza oraz gleby.

Nawet sztucznie uprawiany i starannie pielęgnowany, gojnik bardzo rzadko rośnie w Polsce. Niekiedy można spotkać odmianę gojnika, zwaną gojnikiem drobnokwiatowym.

Zioła gojnika mają intensywny, przyjemny zapach i smak. Napar przybiera żołto-zielony kolor, można pić go zarówno na gorąco, jak i po schłodzeniu. Liczne badania wykazały, że ziele gojnika zawiera cenne składniki odżywcze i pomaga w łagodzeniu rozmaitych chorób i dolegliwości.

Gojnik – właściwości i działanie

Gojnik zawiera szereg substancji aktywnych, wykazujących działanie na ludzki organizm. W jego skład wchodzi olejek eteryczny złożony z kilkudziesięciu składników. Ilość olejku zależy od odmiany rośliny oraz sposobu jej przechowywania i obróbki. Łatwo ulega on rozkładowi w wyższej temperaturze.

Oprócz olejku eterycznego, ziele gojnika zawiera flawonoidy, garbniki, sterole, kumaryny, kwasy fenolowe oraz składniki mineralne, takie jak żelazo, potas, magnez, wapń i sód.

Właściwości przeciwbakteryjne
Antybakteryjne działanie gojnika wykorzystywane jest przy opatrywaniu ran. W medycynie ludowej, do tego celu stosuje się alkoholowe wyciągi z gojnika. Działają one bakteriobójczo przeciwko bakteriom:

  • Staphylococcus epidermidis,
  • Micrococcus luteus,
  • Escherichia coli,
  • Pseudomonas aeruginosa.

Właściwości przeciwzapalne i cytotoksyczne
Badania wykazały także przeciwzapalne właściwości gojnika. Regularne stosowanie naparu, pomaga załagodzić objawy stanów zapalnych o rozmaitym podłożu. Kwasy zawarte w roślinie, niszczą komórki nowotworowe powstające w przebiegu białaczki i czerniaka, co wykazały liczne badania in vitro (na liniach komórkowych). Niestety nie wiadomo, czy takie działanie można zaobserwować u ludzi, gdyż takich badań brakuje.

Właściwości przeciwutleniające
W gojniku znajdują się liczne polifenole o działaniu antyoksydacyjnym, co pozwala przypuszczać, że napar z gojnika opóźnia starzenie się komórek. Nie powinno nas zatem zdziwić, gdy na opakowaniu kremu przeciwzmarszczkowego znajdziemy ekstrakt z gojnika.

Działanie na ośrodkowy układ nerwowy
Zawarte w gojniku substancje, wydobyte w wyciągach alkoholowych, hamują wychwyt zwrotny istotnych neuroprzekaźników – serotoniny, noradrenaliny i dopaminy. Choć trwają badania, naukowcy przypuszczają już, że za to działanie odpowiedzialne są terpeny, fenole i flawonoidy.

Gojnik – zastosowanie, wskazania i sposób stosowania gojnika

Gojnik to ziele coraz powszechniej dostępne w Polsce. W medycynie ludowej ziele gojnik było zalecane i stosowane:

  • w celu wzmocnienia odporności i leczenia schorzeń układu oddechowego, takich jak przeziębienia, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, kaszel, grypa oraz astma. Herbata (napar) z gojnika jest zalecana szczególnie w okresie jesienno-zimowym, ponieważ pomaga wzmocnić naturalną odporność organizmu i walkę z infekcjami. Gojnik skraca czas trwania objawów infekcji górnych dróg oddechowych,
  • wspomagająco w leczeniu zaburzeń trawiennych– gdyż wspomaga procesy trawienne. Napar można pić przy objawach niestrawności,
  • jako profilaktyka chorób układu nerwowego – gojnik wpływa na działanie układu nerwowego. Wzmacnia zwrotny wychwyt neuroprzekaźników i przyspiesza usuwanie złogów białkowych, odpowiadających za procesy neurodegeneracyjne w demencji starczej i chorobie Alzheimera. Pomaga też złagodzić skutki stresu, działa łagodnie przeciwlękowo i przeciwdepresyjnie. Korzyści z regularnego picia naparu odniosą osoby zapracowane, narażone na stres i przemęczenie,
  • wspomagająco w leczeniu schorzeń układu moczowego – ziele gojnika jest cennym środkiem moczopędnym, rozkurczowym i przeciwzapalnym,
  • do pielęgnacji urody – wyciągi i esencje z gojnika stanowią składnik kremów przeciwzmarszczkowych oraz preparatów chroniących skórę przez promieniowaniem ultrafioletowym (UV). Działanie antybakteryjne i przeciwutleniające sprawia, że hydrolaty lub napary z gojnika można stosować jako tonik.

Czytaj także

Gojnik – przygotowanie naparu

Najbardziej dostępną i najpowszechniej stosowaną formą gojnika jest herbata (napar). Aby prawidłowo ją przygotować, należy wybrać odpowiednie ziele – ususzone w całości, a nie sproszkowane. Łyżkę ziół należy zalać gorącą wodą w filiżance i przykryć na 5-10 minut. Po odczekaniu odcedzony od liści napar jest gotowy do picia – można go spożywać do 3 razy na dobę.

Gojnik – przeciwwskazania i środki ostrożności

Gojnik nie wykazuje działania, które mogłyby zagrażać zdrowiu i stanowić przeciwwskazania do jego spożywania. Mimo wszystko ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży oraz rodzice, podając napar małym dzieciom, ponieważ nie ma dostatecznych dowodów naukowych potwierdzających bezpieczeństwo naparu z gojnika w tych grupach.

Zobacz, jak wykorzystać miejskie zioła

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3