Geriatria w Polsce – kluczowa, ale zaniedbana. Wyniki raportu NIK o opiece zdrowotnej nad seniorami. Kluczowy problem to brak specjalistów

Marta Siesicka-Osiak
Marta Siesicka-Osiak
W świetle raportu NIK, opieka geriatryczna najlepiej zorganizowana jest w województwie śląskim, ale to właśnie tam pacjenci muszą czekać na pomoc najdłużej, bo nawet ponad dwa miesiące.
W świetle raportu NIK, opieka geriatryczna najlepiej zorganizowana jest w województwie śląskim, ale to właśnie tam pacjenci muszą czekać na pomoc najdłużej, bo nawet ponad dwa miesiące. bialasiewicz/123rf
Udostępnij:
Ponad 20 proc. społeczeństwa w wieku powyżej 60. roku życia i tylko 518 aktywnych zawodowo geriatrów na całą Polskę – takie liczby nie wróżą nic dobrego dla opieki zdrowotnej kierowanej do seniorów. Najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli (NIK) nie pozostawia złudzeń. Przy wrastającej liczbie seniorów i bez podjętych niezwłocznie działań ze strony państwa opieka geriatryczna w Polsce nie ma szans na odpowiednie funkcjonowanie.

Spis treści

Osoby w wieku 60+ stanowią według danych GUS już ponad 20 proc. ludności naszego kraju. Jak zakłada prognoza rozwoju demograficznego, w 2050 r. ponad 32 proc. społeczeństwa będzie miało 65 lat lub więcej. Właśnie dlatego odpowiednia organizacja opieki geriatrycznej w Polsce powinna być w najbliższych latach kwestią absolutnie priorytetową.

Kluczowe problemy opieki geriatrycznej w Polsce

Jak czytamy w raporcie NIK, w badanym okresie od 1 stycznia 2017 r. do 6 października 2021 r. funkcjonujący w Polsce system medycznej opieki geriatrycznej nie zapewniał seniorom prawidłowej i wystarczającej opieki.

Objęte kontrolą podmioty lecznicze na ogół spełniały niezbędne warunki dla realizacji tej opieki, jednak zmagały się z wieloma problemami, utrudniającymi zapewnienie opieki geriatrycznej na najwyższym poziomie. Wynikały one głównie z braku kompleksowych rozwiązań służących rozwojowi tej dziedziny.

Jako kluczowy problem autorzy raportu podają zbyt małą liczbę personelu medycznego mającego kwalifikacje w tej dziedzinie. Jak podaje NIK w krajach Unii Europejskiej liczba geriatrów przypadająca na milion mieszkańców wynosi od 16 do 50, natomiast w Polsce liczba ta wynosi tylko 12,8.

Częste są sytuacje, w których lekarze zatrudnieni na podstawie zawartych ze szpitalem umów cywilnoprawnych wykonują swoje obowiązki nieprzerwanie przez ponad 24 godziny, często w przedziale 31-35 godzin, a w skrajnym przypadku – nawet 240 godzin!

W czerwcu 2021 roku mieliśmy w Polsce zaledwie 518 aktywnych zawodowo geriatrów, co prowadzi do sytuacji takich jak w województwie świętokrzyskim, w którym jeden specjalista miał pod opieką ponad 60 tys. seniorów.

Wśród innych problemów związanych z dostępem seniorów do fachowej opieki lekarskiej wymienione zostały m.in.:

  • nierówny dostęp do opieki geriatrycznej – w województwie śląskim w 2021 r. (stan na 1 września) funkcjonowało 14 oddziałów geriatrycznych, podczas gdy w województwach podlaskim i zachodniopomorskim znajdowało się po jednym, a w województwie warmińsko-mazurskim nie było żadnego oddziału geriatrycznego;
  • niewykorzystanie potencjału Narodowej Rady Geriatrii i Gerontologii – minister zdrowia dostrzegł potrzebę rozwoju geriatrii i w tym celu powołał w latach 2015 i 2020 Zespół do spraw Zdrowotnej Polityki Senioralnej, który jednak nie podjął działalności;
  • brak realizacji niektórych zadań dotyczących poprawy medycznej opieki nad seniorami – nie wdrożono m.in. bilansu zdrowotnego 60-latka, przewidzianego w NPZ na lata 2016–2020. Nie zrealizowano także zadań dotyczących opracowania standardów profilaktyki i opieki nad osobami starszymi, poprawy koordynacji opieki oraz określenia zasad postępowania medycznego w różnych grupach wiekowych, ze szczególnym wyróżnieniem grupy osób starszych;
  • brak zwiększenia środków przeznaczanych na poprawę dostępności świadczeń geriatrycznych;
  • brak opracowania i wprowadzenia standardów opieki geriatrycznej.

Co należy zmienić w polskim systemie opieki medycznej nad seniorami?

Wnioski płynące z raportu są proste, NIK zwraca się do Ministra Zdrowia o:

  1. Stworzenie systemu wsparcia organizacyjnego i finansowego dla podmiotów leczniczych, sprzyjającego podejmowaniu decyzji o utworzeniu nowych oddziałów i poradni geriatrycznych;
  2. Zwiększenie atrakcyjności specjalizacji w dziedzinie geriatrii, co wpłynie na zwiększenie zainteresowania lekarzy wyborem tej specjalizacji;
  3. Wprowadzenie do stosowania w drodze przepisów powszechnie obowiązujących standardów organizacyjnych opieki geriatrycznej, na podstawie delegacji przewidzianej w art. 22 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej.

Dowiedz się więcej:

Czym w ogóle jest geriatria?

Geriatria to stosunkowo młoda dziedzina medycyny w Polsce, zajmująca się w sposób kompleksowy schorzeniami wieku podeszłego. Jej głównym celem jest poprawa funkcjonowania osób starszych, w celu podniesienia jakości ich codziennego życia.

Najczęściej stwierdzane choroby i problemy pacjentów geriatrycznych można uporządkować w kolejności:

  • nadciśnienie tętnicze (60 proc.),
  • depresja (52 proc.),
  • nietrzymanie moczu (48 proc.),
  • upadki (41 proc.),
  • otępienie (35 proc.),
  • cukrzyca (31 proc.),
  • niewydolność serca (27 proc.),
  • choroba wrzodowa (22 proc.),
  • niedożywienie białkowo energetyczne (20 proc.),
  • majaczenie (19 proc.),
  • zespoły jatrogenne (17 proc.),
  • przewlekła choroba nerek (17 proc.),
  • choroba Parkinsona (16 proc.),
  • nowotwory (9 proc.).

Jak podaje NIK, jako główne korzyści wynikające z geriatrycznego podejścia do pacjenta, wskazuje się:

  • zmniejszenie ryzyka śmierci – o 22 proc. po 12 miesiącach od interwencji szpitalnej, o 14 proc. dla wszystkich,
  • zwiększenie prawdopodobieństwa dalszego mieszkania w swym domu – o 47 proc. po 12 miesiącach od interwencji szpitalnych, o 26 proc. dla wszystkich,
  • zmniejszone ryzyko ponownego przyjęcia do szpitala – o 12 proc.,
  • większa szansa poprawy stanu funkcjonalnego po interwencji szpitalnej – o 72 proc.
Źródła:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Duże śniadanie nie pomaga schudnąć

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie