Test na przeciwciała koronawirusa – cena i rodzaje. Kiedy i po co wykrywa się immunoglobuliny IgG, IgM i IgA w badaniu pod kątem SARS-CoV-2?

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Szybki test kasetkowy pozwala na wykrycie we krwi przeciwciał wytwarzanych przez organizm w odpowiedzi na kontakt z koronawirusem
Szybki test kasetkowy pozwala na wykrycie we krwi przeciwciał wytwarzanych przez organizm w odpowiedzi na kontakt z koronawirusem bondd/123RF
Test na koronawirusa jest już dostępny dla osób prywatnych. W większości przypadków to badanie wykrywające przeciwciała, czyli immunoglobuliny anty-SARS-CoV-2 skierowane w nowego koronawirusa. Sprawdź, jaka jest jego cena w zależności od rodzaju, kiedy i u kogo można go przeprowadzić oraz jak to wygląda w praktyce.

Test na przeciwciała w diagnostyce koronawirusa SARS-CoV-2 – jak działa, co wykrywa i kiedy go wykonać?

Zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 wywołuje odpowiedź odpornościową organizmu w postaci wytwarzania skierowanych przeciwko niemu białek – immunoglobulin. Są to specyficzne przeciwciała anty-SARS-CoV-2 w klasie IgA lub IgM oraz IgG.

Testy diagnostyczne wykrywające te przeciwciała mają charakter przesiewowy, czyli należą do badań profilaktycznych, pozwalają na wczesne wykrycie infekcji koronawirusem. Są przeznaczone dla osób bez symptomów infekcji, które miały styczność z osobą zakażoną bezobjawowo, tych ze skąpymi objawami oraz wszystkich, które przeszły infekcję grypopodobną (mogą wtedy sprawdzić, czy przyczyną choroby był wirus SARS-CoV-2).

Testy na przeciwciała ukierunkowane na koronawirusa, nazywane testami immunologicznymi lub serologicznymi, wykrywają immunoglobuliny typu A lub M oraz typu G. Czas ich pojawienia się we krwi zakażonego, która stanowi materiał do badań, jest różny:

  • Immunoglobuliny A (IgA) – to przeciwciała wczesnej fazy zakażenia, które pojawiają się jako pierwsze w jego początkowym stadium (zwykle w okresie do 10 dni od pojawienia się objawów) i mogą wskazywać, że jest ono aktywne. Przeciwciała te nie są wykrywane samodzielnie – uzyskanie odpowiedniej czułości badania wymaga równoległego oznaczenia IgG.
  • Immunoglobuliny M (IgM) – to również przeciwciała typowe dla wczesnego etapu infekcji, pojawiające się we krwi już po kilku dniach choroby. Najlepiej jednak oznaczać je najwcześniej po tygodniu od jej rozpoczęcia. Pozytywny wynik sygnalizuje toczącą się w organizmie infekcję.
  • Immunoglobuliny G (IgG) – są charakterystyczne dla późniejszych etapów zakażenia i najbardziej specyficzne w stosunku do koronawirusa. Ich stężenie we krwi rośnie wraz ze spadkiem poziomu IgM. Najlepiej oznaczać je po upływie co najmniej 10-14 dni od początku występowania objawów. Test taki jest najbardziej istotny u ozdrowieńców.

Najbardziej precyzyjne wyniki badania przeciwciał osiąga się przy oznaczaniu zestawu IgM plus IgG lub IgA plus IgG dopiero po upływie 10 dni od chwili wystąpienia objawów infekcji. Jeżeli badania prowadzone są wcześniej, ich czułość i swoistość jest niższa.

Dodatnie wyniki testów na przeciwciała mogą oznaczać infekcję trwającą lub już przebytą, ale ich interpretacja nie jest prosta, dlatego powinna być przeprowadzona przez fachowca.

Testy przeciwciał wykonuje się metodą jakościową (potwierdzenie ich obecności) lub metodą ilościową, którą pozwala oznaczyć ich stężenie. Ta druga pozwala na dokładniejszą ocenę stanu pacjenta, gdyż wysoki poziom IgG przy niskim IgM może świadczyć o przebyciu zakażeniu, a wysokie stężenie IgM przy niskim IgG często wskazuje na to, że infekcja wciąż trwa.

W przypadku wszystkich klas przeciwciał anty-SARS-CoV-2 wynik ujemny badania serologicznego nie wyklucza jednak przebiegu zakażenia koronawirusem. Również wynik dodatni powinien zostać potwierdzony za pomocą testu genetycznego, może być bowiem fałszywy i wynikać z infekcji szczepami koronawirusów innymi niż SARS-CoV-2, które wywołują podobne objawy infekcji oddechowych. W większym stopniu dotyczy to wykrycia przeciwciał IgM niż IgA.

Fałszywie dodatni wynik testu może pojawić się też u badanych szczepionych przeciwko grypie (ok. 3 proc. osób) oraz tych z chorobą autoimmunologiczną.

Testy immunologiczne należy wykonywać co najmniej dwukrotnie, np. w przypadku styczności z osobą, która mogła mieć zakażenie bezobjawowo, zalecany termin przypada po 7 oraz po 14-30 dniach od tego kontaktu.

Natomiast w przypadku osób z objawami zakażenia właściwy czas na przeprowadzenie testu przeciwciał przypada na najpierw na okres występowania symptomów, następnie na fazę zdrowienia, czyli po upływie 3-4 tygodni. Badanie (przeprowadzone metodą ilościową) ma wtedy na celu wykazanie wzrostu stężenia przeciwciał we krwi, co oznacza, że organizm zwalcza patogen.

Przeczytaj również:

Ile kosztuje test na koronawirusa w zależności od rodzaju?

Testy na koronawirusa wykonuje się kilkoma metodami. Obecnie najbardziej poszukiwane są szybkie i stosunkowo tanie testy wykrywające przeciwciała wytworzone w organizmie w reakcji na koronawirusa, czyli immunologiczne (serologiczne).

Testy immunologiczne wykonywane w laboratorium prowadzi się metodą CLIA (chemiluminescence immunoassay), czyli chemiluminescencyjną, oraz dokładniejszą i nieco bardziej kosztowną metodą ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay), inaczej immunoenzymatyczną, której wyniki otrzymuje się nawet po upływie 3 dni roboczych od pobrania krwi.

Istnieje jeszcze metoda immunochromatograficzna, stosowana w szybkich testach kasetkowych, nazywanych też płytkowymi. Wykrywają one jedynie obecność określonych przeciwciał (test jakościowy), ale nie wskazują na ich stężenie we krwi (pozwala na to tylko test ilościowy). Również ten rodzaj badania jest oferowany przez laboratoria.

Ceny testów przeciwciał są zróżnicowane, np.

  • test immunochromatograficzny IgG i IgM (jakościowy) – 95-160 zł,
  • test ilościowy IgG – ok. 150 zł,
  • test ilościowy IgA lub IgM – 120-150 zł,
  • test jakościowy IgG i IgM metodą CLIA – 120-150 zł,
  • test ilościowy IgG lub IgM metodą CLIA – ok. 140 zł,
  • test ilościowy IgG i IgM metodą ELISA – ok. 250 zł.

Laboratoria przeprowadzające testy na przeciwciała oraz ich producenci zaznaczają przy tym wyraźnie, że testy jakościowe nie są podstawą do diagnozowania zakażenia i wprowadzenia leczenia. Nie pozwalają na to również testy ilościowe, stosowane głównie do monitorowania przebiegu infekcji koronawirusem.

Najbardziej wiarygodną metodą, a przy tym jedyną w pełni potwierdzającą aktywne zakażenie koronawirusem (czyli chorobę COVID-19) zwłaszcza w jego wczesnej fazie, to obok rozpoznania objawów klinicznych badanie genetyczne (molekularne) metodą RT-PCR, rekomendowane przez WHO. Może być przeprowadzone nawet w pierwszym tygodniu od momentu zakażenia, jednak wymaga specjalistycznego sprzętu. Z czasem jego czułość maleje.

Oddanie materiału do badania (wymazu z nosogardzieli) jest już możliwe nie tylko w szpitalach, ale też w mobilnych punktach. Dostępne już najbardziej nowoczesne metody badania molekularnego pozwalają na uzyskanie wyników w ciągu zaledwie 2 godzin.

Badanie to molekularne, które wykrywa materiał genetyczny koronawirusa SARS-CoV-2 w postaci jego RNA, jest dostępne w prywatnych szpitalach w cenie od ok. 500 zł. Do jego bezpłatnego wykonania na koszt NFZ wciąż mogą zakwalifikować pacjenta jedynie lekarze.

Sprawdź też:

Gdzie kupić test przeciwciał COVID-19? Dostępność testów immunologicznych w aptekach i sklepach internetowych

Testy przeciwciał anty-SARS-CoV-2 można kupić w sklepach internetowych, jednak jest to jedynie sposób na dokonanie płatności, bo na badanie należy zgłosić się do punktu pobrań. Testy są przeprowadzane w laboratoriach, przy czym online można sprawdzić później ich wyniki.

Szybkie testy kasetkowe można co prawda znaleźć w ofercie aptek, głównie internetowych, ale są one przeznaczone wyłącznie do profesjonalnego użytku, ponieważ ich wykonanie wymaga przeszkolenia i wprawy. Są dostępne w opakowaniach zbiorczych, zwykle 10-25 sztuk, przeważnie w cenie 60-80 zł za test.

Pojedyncze testy wykrywające przeciwciała IgG i IgM, które można znaleźć w sklepach internetowych dla lekarzy, kosztują ok. 100 zł i również są przeznaczone tylko do użycia przez fachowców. Ich czułość nie jest tak wysoka, jak w przypadku badań laboratoryjnych (może na przykład wynosić zaledwie 88 proc. w przypadku IgM i 96 proc. dla IgG).

W przypadku znalezienia oferty kupna testów kasetkowych w innych sklepach w internecie należy zachować czujność, ponieważ mogą nie posiadać odpowiednich certyfikatów i dawać bardzo niedokładne wyniki. Wątpliwości co do ich jakości powinna wzbudzać zwłaszcza niska cena i brak niezbędnych informacji na temat działania i skuteczności.

Jak nie zarazić się koronawirusem? Sprawdź, kiedy możesz nie...

ZOBACZ: Koronawirus: prywatne testy możliwe, ale drogie

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3