Hematokryt, czyli HCT - co to za badanie?
Hematokryt, nazywany także wskaźnikiem lub liczbą hematokrytową, opisuje stosunek objętości erytrocytów (czerwonych krwinek) do objętości całej krwi. Wyraża się go w procentach. Pozwala lekarzowi ocenić, ile erytrocytów znajduje się we krwi pacjenta w stosunku do białych krwinek czy płytek krwi. To z kolei stanowi cenną wskazówkę w diagnozowaniu chorób, które objawiają się zmniejszeniem lub zwiększeniem ich ilości, a także zmianą objętości pojedynczej krwinki. To szerszy, bardziej całościowy wskaźnik niż tylko liczba czerwonych krwinek w próbce.
Hematokryt wchodzi w zakres podstawowej morfologii. HCT jest jednym z parametrów pozwalających opisać i zobrazować skład i budowę krwi pacjenta. Aby uzyskać wyniki badania, poddaje się wirowaniu próbkę osocza, wyizolowaną z pobranej od pacjenta krwi obwodowej.
Hematokryt - kiedy należy go określić?
Hematokryt jest jednym z parametrów, które należy badać rutynowo, przynajmniej raz do roku, wykonując morfologię krwi. To kompleksowe, podstawowe badanie bardzo wiele mówi o stanie zdrowia i może nakierować lekarza na trop właściwej diagnozy. Jest zalecane także w takich przypadkach jak:
- Poczucie osłabienia.
- Przedłużające się infekcje (wyraźny spadek odporności).
- Częste krwotoki i wyjątkowo obfite krwawienia miesiączkowe.
- Blada skóra i błony śluzowe.
- Kołatanie serca.
- Rozdwajanie się włosów i paznokci.
Hematokryt to także rutynowe badanie u kobiet w ciąży oraz u pacjentów będących w trakcie leczenia różnych schorzeń. Nie ma konieczności proszenia lekarza o skierowanie na to konkretne badanie - wystarczy udać się do laboratorium ze skierowaniem na morfologię lub prywatnie opłacić badanie morfologii krwi.
Zobacz też:
Hematokryt - jak wygląda badanie?
Hematokryt wymaga pobrania próbki krwi obwodowej jak podczas każdego rutynowego badania. Pacjent powinien być na czczo już na 8-10 godzin przed badaniem. Najlepszym wyjściem jest zjedzenie wieczorem lekkiej kolacji i pojawienie się w laboratorium wcześnie rano. Krew do badania pobiera się z żyły łokciowej, trwa to kilkanaście sekund i jest minimalnie bolesne. Na wynik oczekuje się do jednego dnia.
Hematokryt - norma dla dorosłych i dzieci
Hematokryt na wyniku badania oznaczony jest jako HCT lub rzadziej jako Ht. Normy podane na karcie wyników mogą różnić się o kilka punktów, w zależności od sposobu analizowania próbki i użytej w danym laboratorium aparatury. Zależą też od płci oraz wieku pacjenta.
- Noworodki i małe dzieci: 44-62 proc.
- Dzieci od 6 do 12 lat: 35 proc.
- Dziewczęta w wieku od 13 do 18 lat: 36-46 proc.
- Chłopcy w wieku od 13 do 18 lat: 37-49 proc.
- Dorosłe kobiety: 37-45 proc.
- Dorośli mężczyźni: 40-54 proc.
Hematokryt w ciąży może znajdować się 4-7 punktów procentowych poniżej normy. To objaw naturalnej, prawidłowej adaptacji układu krwionośnego do stanu ciąży. Wynik poniżej 34 proc. powinien stanowić powód konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Hematokryt poniżej normy
Hematokryt niski może świadczyć o niedokrwistości. Najczęściej nie jest to pojedynczy, izolowany od innych wynik. Często współwystępują niski hematokryt i hemoglobina. Najczęściej za niski hematokryt wiąże się ze stanem anemii lub powstającym ryzykiem anemii. Może jednak sygnalizować inne schorzenia:
- Krwawienia wewnętrzne (często z przewodu pokarmowego).
- Nieprawidłową czynność szpiku kostnego produkującego czerwone krwinki.
- Anemia inna niż związana z niedoborami (autoimmunologiczna, związana z nieprawidłową budową krwinek).
- Choroby nerek.
- Nadmierne nawodnienie organizmu (rozrzedzenie krwi).
Zobacz też:
Hematokryt powyżej normy
Hematokryt podwyższony towarzyszy za to nadkrwistości. Jest także wynikiem częstym u nałogowych palaczy tytoniu oraz u osób zmagających się z nadmierną potliwością. Może przejściowo wystąpić podczas infekcji, którym towarzyszy biegunka. Podwyższony hematokryt pozwala też podejrzewać następujące choroby i stany:
- Czerwienica (prawdziwa, rzekoma, wtórna).
- Odwodnienie organizmu.
- Choroby serca.
- Niedotlenienie organizmu.
- Nowotwór nerek, który produkuje erytropoetynę.
Hematokryt, choć przydatny i często badany, stanowi wynik o bardzo ogólnym charakterze. Informuje, że objętość czerwonych krwinek nie jest prawidłowa, nie pozwala jednak stwierdzić, jakie stoją za tym przyczyny. Jeśli hematokryt nie mieści się w normie, należy skonsultować się z lekarzem, który zleci dalszą diagnostykę.
Domowe sposoby na odporność. Czy rzeczywiście działają?
![emisja bez ograniczeń wiekowych](https://s-nsk.ppstatic.pl/assets/nsk/v1.236.2/images/video_restrictions/0.webp)
Polacy opracowali lek na śmiertelną chorobę
Dołącz do nas na Facebooku!
Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!
Kontakt z redakcją
Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?