Czosnek niedźwiedzi chroni tętnice i jelita. Najlepsze właściwości ma ten świeży! Jak zbierać i do czego stosować czosnek niedźwiedzi?

Agata Orzełowska
Aby cieszyć się smakiem i aromatem czosnku niedźwiedziego przez kolejne dni, przerób go na aromatyczną sól. Dodatek słonych kryształków wydobędzie jego walory i zadziała konserwująco.
Aby cieszyć się smakiem i aromatem czosnku niedźwiedziego przez kolejne dni, przerób go na aromatyczną sól. Dodatek słonych kryształków wydobędzie jego walory i zadziała konserwująco. fot. svehlik/Getty Images
Udostępnij:
Czosnek niedźwiedzi jest skarbnicą prozdrowotnych związków, które wzmacniają organizm i przeciwdziałają chorobom. Najlepsze właściwości wspierające układ krążenia, oddechowy czy pokarmowy mają liście świeże. W takiej postaci aromatyczne zioło jest dostępne tylko wiosną. Można znaleźć je w wilgotnych lasach, a także uprawiać w przydomowym ogródku lub nawet w doniczce. Poznaj działanie i zastosowanie czosnku niedźwiedziego – zarówno w formie świeżej, jak i suszonej, której używa się w charakterze przyprawy. Sprawdź, kiedy, gdzie i jak można zbierać tę cenną roślinę.

Spis treści

Gdzie rośnie i jak wygląda czosnek niedźwiedzi?

Czosnek niedźwiedzi (łac. Allium ursinum) należy do rodziny roślin cebulowych, podobnie jak cebula, czosnek pospolity i szczypiorek. Rośnie dziko w wilgotnych lasach liściastych Europy, tworząc rozległe skupiska. W Polsce można spotkać go na przełomie marca i kwietnia m.in. w Puszczy Kampinoskiej i Białowieskiej, Bieszczadach, oraz w okolicach Sandomierza. Jest rośliną wskaźnikową, co oznacza, że rośnie tam, gdzie ilość wód gruntowych jest wysoka. Lubi ziemię gliniastą i pełną soli mineralnych.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony gatunkowej roślin, czosnek niedźwiedzi jest rośliną objętą ochroną częściową. Nie wolno zrywać go w lasach, a wyjątkiem są województwa śląskie, małopolskie i podkarpackie. Nie należy przy tym zebrać więcej niż 25 proc. populacji rośliny ani uszkadzać jej części podziemnych. Na zbiór trzeba mieć pozwolenie regionalnej dyrekcji ochrony środowiska. Bez ograniczeń można natomiast uprawiać go w przydomowym ogródku.

Czosnek niedźwiedzi wytwarza śnieżnobiałe kwiaty w kształcie gwiazdy, które układają się w kuliste kwiatostany. Surowiec zielarski i leczniczy stanowią liście o długości ok. 30 cm, które wyglądem przypominają liście konwalii. Podobnie jak u niej wyrastają wprost z cebulowego kłącza. Liście czosnku niedźwiedziego z własnej uprawy (lubi miejsca wilgotne i zacienione) najlepiej zbierać na samym początku kwitnienia rośliny, czyli w pierwszych dniach kwietnia. Te majowe są bardziej gorzkie i już mniej smaczne.

W sklepach można kupić suszone i rozdrobnione liście czosnku niedźwiedziego o przeznaczeniu kulinarnym.

Starogermańska legenda mówi, że czosnek niedźwiedzi był pierwszym pokarmem budzących się z zimowego snu zwierząt. Liście miały wzmacniać organizm niedźwiedzia i dodawać mu energii. W wyniku obserwacji tego zjawiska ludzie stwierdzili, że skoro czosnek niedźwiedzi pozytywnie wpływa na organizm zwierzęcia, odżywi również ich ciało.

Przeczytaj także:

Co zawiera czosnek niedźwiedzi? Wartość odżywcza liści

Czosnek niedźwiedzi zawiera podobne substancje, jak czosnek pospolity, ale w niektórych przypadkach dawki mikroelementów zawarte w liściach przekraczają ilości zawarte w ząbkach tradycyjnego czosnku. Zawartość siarki, magnezu, żelaza i manganu, które obficie występują w liściach, jest znacznie wyższa niż w czosnku pospolitym. W liściach stwierdzono obecność flawonoidów, saponin i bogatego zestawu innych antyoksydantów, enzymów i aminokwasów, a także związków o działaniu antybiotycznym. Ponadto w czosnku niedźwiedzim zawarte są barwniki (chlorofil i karotenoidy), witaminy z grupy B, kwas askorbinowy (witamina C) i witamina K.

W czosnku niedźwiedzim występują substancje bioaktywne, takie jak alliina (odpowiada za charakterystyczny zapach czosnku). Alliina to organiczny związek siarki i pochodna cysteiny (aminokwas siarkowy), która podczas rozdrabniania liści przekształca się w formę aktywną, czyli allicynę o właściwościach antybiotycznych.

Uzupełnij domową apteczkę

miejsce #1

Oromed

Pulsoksymetr OROMED ORO PULSE BLACK

155,99 zł47,59 zł-69%
miejsce #2

Orkla Care

Orkla Care Colon C 250g

60,69 zł22,59 zł-63%
miejsce #3

ZF Polpharma S.A.

HEEL Viburcol Compositum 12 czopków

46,99 zł19,99 zł-57%
miejsce #4

Vitammy

VITAMMY Sat

92,00 zł49,99 zł-46%
miejsce #5

Beurer

Pulsoksymetr Beurer Po 80

598,98 zł344,99 zł-42%
miejsce #6

Medverita

CannabiGold Classic Olej CBD 500 mg 12ml

119,00 zł69,63 zł-41%
miejsce #7

Sanofi-Aventis

Essentiale Forte na wątrobę 300mg 50 kaps.

31,08 zł18,96 zł-39%
miejsce #9

Omron

Omron M7 Intelli IT HEM7322TE

499,95 zł329,00 zł-34%
miejsce #10

Biogened

Euphorbium S 20 ml

35,18 zł23,49 zł-33%
miejsce #11

Heel

HEEL Engystol Siły obronne 50 tabletek

34,89 zł23,67 zł-32%
miejsce #12

Beurer

BEURER FW20 But elektryczny

277,00 zł187,99 zł-32%
miejsce #13

InnoGio

InnoGio Nebulizator GIOvital Mini Mesh Gio-605

219,00 zł155,99 zł-29%
miejsce #14

Diagnosis

Diagnostic Econstellation Plus

127,30 zł92,08 zł-28%
miejsce #16

Herbarium św. Franciszka

Herbarium Św Franciszka Parazyt Krople Bezalkoholowe Zdrowy I ...

22,50 zł18,00 zł-20%
miejsce #19

Heel

HEEL Viburcol Plus krop.doustne 15x1ml

46,70 zł42,90 zł-8%
miejsce #20

Swanson

Swanson Chrom Pikolinian 200 Mcg K

19,58 zł18,12 zł-7%
miejsce #27

Beurer

Beurer BM 28

Beurer BM 28

169,00 zł
Materiały promocyjne partnera

Skład czosnku niedźwiedziego zależny jest od terenu geograficznego, w którym roślinie. Rodzimy czosnek jest bardziej wartościowy niż np. ten z Rumunii. Czosnek pochodzący z krajów północnych i deszczowych ma mniejszą zawartość cennych fitoncydów o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych, takich jak glukozynolany i allilosiarczki (podobnie jest w przypadku czosnku pospolitego). Suszenie liści pozbawia je właściwości przeciwdrobnoustrojowych, podobnie jak liofilizacja. Wynika to z faktu degradacji odpowiedzialnych za to działanie związków siarkowych.

Liście czosnku niedźwiedziego mogą być zanieczyszczone metalami ciężkimi (kadmem i ołowiem), a ich stężenie zależy od miejsca zbioru. Należy jednak podkreślić, że jest ono 2- do 3-krotnie niższe niż obserwowane dla czosnku pospolitego w ząbkach. Zatem ważna jest ilość spożywanych jednorazowo liści. Sugeruje to również, że kumulacja zanieczyszczeń w podziemnych bulwach zachodzi w większym stopniu niż w liściach, które znajdują się nad ziemią.

Warto przeczytać również na temat:

Właściwości czosnku niedźwiedziego

Czosnek niedźwiedzi ma właściwości zdrowotne podobne do czosnku pospolitego. Dzięki związkom siarki świeże liście mają działanie antybakteryjne, przeciwwirusowe i grzybobójcze. Czosnek niedźwiedzi pomaga w leczeniu:

  • przeziębienia,
  • grypy,
  • stanów zapalnych górnych dróg oddechowych, w tym zapalenia zatok czy oskrzeli.

Wynika to z naturalnego działania antybiotycznego, które nie ingeruje w mikroflorę przewodu pokarmowego. Czosnek niedźwiedzi stosuje się nawet wspomagająco po kuracji antybiotykami w celu przyspieszenia odnowy naturalnej mikroflory bakteryjnej jelit. Ponadto czosnek niedźwiedzi pobudza wydzielanie śluzu w oskrzelach i ułatwia jego odkrztuszanie. Pomaga także zwalczyć zakażenia ogólnoustrojowe wywołane drożdżakiem Candida albicans.

Czosnek niedźwiedzi wspomaga układ sercowo-naczyniowy. Właściwość ta wynika z wysokiej zawartości adenozyny (20-krotnie wyższej niż w czosnku pospolitym), która usprawnia krążenie krwi w ciele, pomaga przy migrenie i szumach usznych. Poprawia ukrwienie oraz dotlenienie mięśnia sercowego i przeciwdziała arytmii, pomaga też obniżyć ciśnienie tętnicze krwi.

Badania naukowe dowodzą, substancje zawarte w czosnku niedźwiedzim zapobiegają sklejaniu się płytek krwi i rozrzedzają krew, zmniejszając ryzyko tworzenia się zakrzepów. Jednocześnie osoby zażywające leki przeciwzakrzepowe powinny uważać z jego konsumpcją.

Czosnek niedźwiedzi pomaga chronić przed miażdżycą. Jego regularna konsumpcja sprzyja obniżaniu poziom tzw. złego cholesterolu LDL we krwi i trójglicerydów, tym samym zmniejszając zagrożenie zawałem serca i udarem mózgu. Flawonoidy zawarte w czosnku niedźwiedzim uszczelniają ściany naczyń krwionośnych i zmniejszają agregację płytek krwi, wzmacniając działanie przeciwmiażdżycowe.

Czosnek niedźwiedzi to źródło związków siarkowych, które budują tkankę łączną, w tym kolagen i keratynę. Te struktury tworzą m.in. skórę, stawy oraz naczynia krwionośne. Zapewnienie w diecie źródeł siarki poprawia jakość cery i sprawia, że włosy są zdrowsze, a paznokcie mniej się łamią.

Konsumpcja czosnku niedźwiedziego korzystnie wpływa na procesy trawienia spożytego pokarmu. Pomaga w przypadku problemów ze strony układu pokarmowego, takich jak nadmierna fermentacja w przewodzie pokarmowym (wzdęcia) i zbyt skąpe wydzielanie żółci.

Czosnek niedźwiedzi może być też pomocny w profilaktyce i leczeniu zmian nowotworowych. Jego antyoksydanty zmniejszają procesy zapalne w organizmie, co wspomaga ochronę przed rozwojem raka.

Zobacz też:

Jak i do czego stosować czosnek niedźwiedzi w kuchni?

Czosnek niedźwiedzi ma charakterystyczny smak i aromat podobny czosnku pospolitego, lecz nieco łagodniejszy. Liście czosnku niedźwiedziego można spożywać na surowo lub po ususzeniu (ta forma dostępna jest w sklepach spożywczych).

Świeże listki sprawdzą się w domowym pesto lub jako składnik bazy sałatkowej. Suszone można dodawać do mięsnej marynaty i aromatyzowania oliwy z oliwek. Czosnek niedźwiedzi świetnie komponuje się z makaronami, włoskimi kluseczkami gnocchi czy pierożkami ravioli. Można wzbogacić nim smak risotto czy tradycyjnego polskiego twarożku (zamiast szczypiorku). Równie dobrze sprawdzi się jako posypka do warzyw układanych na kanapce.

Suszony czosnek niedźwiedzi najlepiej przechowywać w suchym, chłodnym, przewiewnym miejscu. Świeże liście można trzymać w lodówce lub zamrozić. W niskiej temperaturze dłużej zachowają świeżość i swoje cenne właściwości.

Jakie środki ostrożności zachować, jedząc czosnek niedźwiedzi?

Czosnek niedźwiedzi jest bardzo zdrowy i w zasadzie nie ma przeciwwskazań do jego stosowania. Jadalne są wyłącznie liście, natomiast kwiaty są trujące i to ich należy się wystrzegać. Przeciwwskazaniem do konsumpcji czosnku niedźwiedziego jest alergia na tę roślinę.

Bądź zawsze w formie

miejsce #1

GSK

Centrum Silver 50+ 100 tabletek

99,30 zł20,19 zł-80%
miejsce #2

Naturell

USP ZDROWIE NATURELL Koenzym Q10 100mg 120 kaps.

154,00 zł85,59 zł-44%
miejsce #3

Hasco-Lek

Tran Naturkaps 500mg 60 kapsułek

19,39 zł13,33 zł-31%
miejsce #4

Sanofi-Aventis

MAGNE B6 FORTE, 100 tabl. powlekanych

41,70 zł29,49 zł-29%
miejsce #5

Angelini

Magvit B6 50 tabl

7,54 zł
miejsce #6

Sanofi-Aventis

Magne B6 Forte magnez 60 tabletek

15,79 zł
Materiały promocyjne partnera

Źródło: Czosnek niedźwiedzi jako uzupełnienie wiosennej diety Właściwości Produktów i Surowców Żywnościowych

Polecamy także:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Koniec stanu epidemii w Polsce

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

U
Urszula

Tak sprawdzone sposoby i polecenie źeby naturalne rośliny wprowadzać na odporność i zdrowe odźywianie. Zgadzam się z autorem tego tekstu. Sprawdzone na sobie i rodzinie. A pesto przepyszne ,nawet z suszonych liści z mielonymi migdałami lub słonecznikiem i oliwą.

Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie