Spis treści
Nowe przepisy już obowiązują
Podstawą zmian jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego żywienia zbiorowego w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne, podpisane 12 grudnia 2025 r. i obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. Przepisy przewidują jednak okres przejściowy – szpitale mają czas do 1 września 2026 r., aby w pełni dostosować się do nowych wymogów.
Nowy standard jest kontynuacją pilotażu „Dobry posiłek w szpitalu” i ma ujednolicić zasady żywienia pacjentów we wszystkich podmiotach realizujących leczenie szpitalne.
Jak będą wyglądać jadłospisy w szpitalach?
Zgodnie z rozporządzeniem placówki są zobowiązane do wprowadzenia szeregu zmian organizacyjnych. Jednym z kluczowych obowiązków jest przygotowywanie 10-dniowych jadłospisów, opracowywanych przez dietetyków i dostosowanych do stanu zdrowia pacjentów.
Dla dorosłych przewidziano wartość energetyczną na poziomie 1800–2400 kcal na dobę, przy zachowaniu różnorodności składników, takich jak produkty pełnoziarniste, białko roślinne i zwierzęce oraz tłuszcze roślinne.
Szpitale muszą także prowadzić codzienne monitorowanie jakości posiłków, w tym ocenę sensoryczną, oraz wykonywać badania laboratoryjne co najmniej raz w roku. Dodatkowo jadłospisy oraz wyniki kontroli mają być publikowane na stronach internetowych placówek w dedykowanej zakładce „Żywienie dla zdrowia”.
Zmiany obejmują również pacjentów, którzy zyskali prawo do anonimowego zgłaszania uwag dotyczących diety. Szpitale są zobowiązane do prowadzenia rejestru skarg oraz dokumentowania reakcji na zgłoszenia.
Rozporządzenie przewiduje także możliwość modyfikacji posiłków, w tym dietetycznych lub światopoglądowych, o ile nie zagrażają one zdrowiu pacjenta i pozostają zgodne z jego stanem klinicznym.
Wyższy standard to także wyższy koszt
Wprowadzenie standardu żywienia wiąże się ze wzrostem kosztów po stronie szpitali. Zgodnie z analizą Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) z 2025 r. roczne koszty implementacji standardu wynoszą ok. 895,5 mln zł i obejmują lecznictwo szpitalne, psychiatrię, leczenie uzależnień oraz rehabilitację.
Ministerstwo Zdrowia zleciło AOTMiT przygotowanie raportu taryfikacyjnego, który uwzględnia żywienie jako integralną część hospitalizacji. Efektem jest obwieszczenie Prezesa AOTMiT z 7 stycznia 2026 r., publikujące zaktualizowane taryfy świadczeń finansowanych przez NFZ. Nowy dodatek żywieniowy ma uzupełniać dotychczasowe finansowanie, a nie je zastępować, tworząc realne warunki do wdrożenia wymogów jakościowych.
Jednocześnie dyrektorzy szpitali sygnalizują, że mimo wzrostu taryf istnieje ryzyko niedofinansowania, szczególnie w części placówek.
Kiedy pacjenci odczują zmiany?
Choć przepisy formalnie obowiązują od początku roku, najbliższe miesiące pokażą, jak skutecznie szpitale poradzą sobie z ich wdrażaniem w praktyce.
Nowe standardy mają uporządkować obszar, który przez lata budził kontrowersje, ale ich realny efekt będzie zależał nie tylko od regulacji, lecz także od finansowania i nadzoru nad ich realizacją.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia, AOTMiT, NFZ
