Rak skóry – objawy i leczenie. Czym różni się rak podstawnokomórkowy, kolczystkomórkowy, brodawkujący i czerniak? Jak zapobiegać nowotworom?

Artur Białek
kalinovskiy/123RF
Udostępnij:
Rak skóry to nazwa grupy nowotworów złośliwych. Nowotwór skóry najczęściej diagnozowany jest u osób starszych, a do głównych czynników jego rozwoju należy promieniowanie słoneczne, a zwłaszcza jego składowa w postaci ultrafioletu. Ponieważ objawy raka skóry są charakterystyczne, należy wiedzieć, jak wyglądają takie zmiany, by w razie ich wystąpienia móc je rozpoznać. Wyjaśniamy, czym różni się rak podstawnokomórkowy, kolczystokomórkowy i czerniak, jak często występują, jak wyglądają i jakie wywołują objawy, a także na czym polega ich leczenie, jakie są rokowania dla pacjentów i jak chronić skórę przed rozwojem nowotworów.

Czym jest rak skóry podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy

Rak skóry to nowotwór złośliwy charakteryzujący się stosunkowo szybkim wzrostem i towarzyszącym temu procesowi naciekaniem okolicznych tkanek. W przypadku tego rodzaju nowotworu częstym zjawiskiem są odległe przerzuty.

Rozwój choroby jest procesem długotrwałym, w wyniku którego najpierw występują zmiany przedrakowe z czasem ulegające przekształceniu w nowotwór.

Około 25 proc. wszystkich diagnozowanych nowotworów o charakterze złośliwym i aż 65-75 proc. przypadków nowotworów skóry stanowi rak podstawnokomórkowy skóry (BCC, ang. basal cell carcinoma). Wywodzi się z komórek naskórka w postaci keratynocytów i należy do nowotworów niebarwnikowych.

Drugim pod względem występowania nowotworem skóry (ok. 20 proc. wszystkich przypadków) jest rak kolczystokomórkowy (SCC, ang. squamous cell carcinoma). Zmiany dotyczą nabłonka płaskiego i wywodzą się z komórek warstwy kolczystej naskórka.

Rzadziej diagnozuje się czerniaki, które stanowią ok. 2 proc. wszystkich nowotworów skóry. Reszta to mięsaki, rak z komórek Merkla i złośliwa plama soczewicowata.

Mimo, że słońce to źródło witaminy D, to jednak nadmiar jego promieni jest szkodliwy, ponieważ powoduje uszkodzenia komórek skóry. Zapobiegniesz temu stosując naturalne filtry przeciwsłoneczne, które uzupełnią działanie chemicznych filtrów UV i wspomogą pielęgnację skóry. Wypróbuj 8 naturalnych produktów! Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Chroń skórę przed słońcem! 8 naturalnych filtrów UV zabezpie...

Rak skóry – objawy

Rak skóry w początkowej fazie rozwoju nie daje wielu niepokojących objawów. Najczęściej pojawiają się nieznaczne zgrubienia z nielicznymi teleangiektazjami (poszerzeniem naczyń krwionośnych).

Zmiana może z początku przybrać formę kopulasto-wyniosłego, perłowego guzka, który z czasem zaczyna się rozrastać i pokrywać strupem. Pozostałe objawy uwidaczniają się w bardziej zaawansowanej fazie choroby i są charakterystyczne dla poszczególnych odmian nowotworu skóry.

Jak rozwija się rak skóry?

Rak skóry podstawnokomórkowy charakteryzuje się powolnym rozrostem. W wyniku naciekania podłoża przez nowotwór może on doprowadzić do zniszczenia okolicznych tkanek. Wykwit podstawowy ma postać perłowego guzka, który może ulegać rozrostowi odśrodkowemu. W przypadku tego rodzaj nowotworu stosunkowo rzadko dochodzi do powstania przerzutów.

Zmiany związane z rozwojem raka podstawnokomórkowego zazwyczaj zlokalizowane są na twarzy, w okolicy czoła, oczodołów i nosa. Mogą występować na plecach, rzadziej na rękach i nogach.

Podstawnokomórkowy nowotwór skóry może mieć postać guzkową z charakterystycznym wałem otaczającym zmianę. W postaci wrzodziejącej może doprowadzić do zniszczenia znacznego obszaru, w którym jest zlokalizowany. Tego typu zmiany wzrastają obwodowo, naciekają i drążą, uszkadzając przy tym mięśnie, kości i chrząstki. Nowotwory podstawnokomórkowe rozwijają się na zdrowej skórze lub ze stanów przedrakowych.

Kolczystokomórkowy rak skóry występuje stosunkowo rzadko. Tego typu nowotwór wykazuje znaczną złośliwość i cechuje się szybkim wzrostem. Zmiany mogą naciekać podłoże i mają tendencje do przerzutów. Tego typu nowotwory skóry często rozwijają się ze zmian przedrakowych. Najczęściej atakują obszar graniczny śluzówek i skóry, w okolicy oczodołów, nosa i narządów płciowych.

Sygnałem alarmowym powinien być nagły wzrost guza i występujące na jego powierzchni owrzodzenia, zwłaszcza krwawiące. Największą skłonność do przerzutu wykazują zmiany rozwijające się w wyniku przewlekłego zapalenia, owrzodzenia i na bliznach.

Rak skóry brodawkujący rozwija się na stopach, na narządach płciowych i w jamie ustnej. Dla tego typu zmian charakterystyczna jest obecność wirusa HPV 6 i HPV 11. Ryzyko wystąpienia zmian na stopach zwiększają urazy, a w jamie ustnej – nałóg tytoniowy. Rak brodawkujący wzrasta powoli i najczęściej nie daje przerzutów.

Niektóre leki zawierają związek chemiczny (fotosensybilizator), który wchodzi w interakcję z energią płynącą z promieniowania słonecznego, a następnie pochłania ją, co może skutkować niepożądaną reakcją organizmu najczęściej w postaci czerwonych wykwitów, rumienia, obrzęku, a niekiedy również – bolesnych pęcherzy. Dowiedz się jakich leków unikać w czasie letnich upałów, żeby móc cieszyć się piękną opalenizną!

Te leki nie lubią słońca – lepiej unikaj ich w czasie opalan...

Leczenie raka skóry i rokowania dla pacjentów

Rak skóry rozpoznawany jest na podstawie obrazu klinicznego i badania histopatologicznego. Podstawową metodą leczenia jest operacja, w ramach której usuwany jest guz i określony obszar zdrowych tkanek.

W przypadku raka podstawnokomórkowego z wyraźnymi granicami, gdy ogniska występują nad tkanką chrzęstną i kostną, oraz gdy zmiana objęła powiekę, nos i małżowiny uszne, możliwe jest leczenie kriochirurgiczne.

Leczenie fotodynamiczne przewiduje wykorzystanie substancji fotouczulającej i światła o właściwej długości fali. Ta metoda najczęściej wykorzystywana jest w stanach przedrakowych, w leczeniu wczesnych stanów nowotworu kolczystokomórkowego oraz w niektórych przypadkach raka podstawnokomórkowego.

W niektórych przypadkach możliwe jest zastosowanie terapii wykorzystujących:

  • laser CO2,
  • interferon alfa-2,
  • rekombinowanego interferon beta,
  • radioterapię.

Wyleczenie raka podstawnokomórkowego jest możliwe w 95 proc. przypadków choroby.[/b] Gorzej rokuje rak kolczystokomórkowy – w przypadku zajęcia okolicznych węzłów chłonnych, szanse na przeżycie 5 lat wynoszą 20-25 proc. – oraz brodawkujący.

W ramach profilaktyki raka skóry zaleca się przede wszystkim jej ochronę za pomocą kosmetyków z filtrem UV o wysokim współczynniku SPF oraz odzieży i nakryć głowy. Niezbędna jest też zdrowa, zbilansowana dietę, która bazuje na produktach roślinnych i obfituje w antyoksydanty, zwłaszcza związki pełniące funkcję witaminy A.

ZOBACZ: Filtry UV: chronią czy szkodzą? Odpowiada pierwsza w Polsce skin coach

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polska coraz bardziej rowerowa

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie