Chemioterapia paliatywna – wskazania i przeciwwskazania do jej stosowania oraz skutki uboczne

Bartosz Kozak
Katarzyna Białasiewicz/123RF
Chemioterapia paliatywna to rodzaj terapii, której celem jest przedłużenie życia oraz poprawa komfortu życia osoby cierpiącej na wyniszczające choroby nowotworowe, głównie poprzez zmniejszenie bólu i dyskomfortu spowodowanego innymi dolegliwościami oraz zahamowanie wzrostu komórek rakowych i tempa ich przerzutów. Opieka paliatywna stosowana jest w różnych działach medycyny, jednak najczęściej powiązana jest z onkologią. Powoduje to charakterystyka chorób nowotworowych, które wyniszczają organizm i często doprowadzają do śmierci.

Na czym polega leczenie paliatywne i chemioterapia paliatywna?

Leczenie paliatywne, nazywane często leczeniem objawowym, definiowane jest przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), jako: „opieka poprawiająca jakość życia zarówno chorych na nieuleczalne, prowadzące do śmierci choroby, jak i ich rodzin. Opieka paliatywna obejmuje zapobieganie i łagodzenie cierpienia dzięki wczesnemu rozpoznaniu i ocenie oraz staranne badanie, leczenie bólu i innych problemów fizycznych, psychicznych i duchowych”.

Leczenie paliatywne stosowane jest najczęściej w przypadku osób chorych na nowotwory złośliwe, kiedy chory nie może zostać poddany leczeniu operacyjnemu. W takich przypadkach stosuje się chemioterapię paliatywną, która nie jest w stanie wyleczyć pacjenta, jak w przypadku leczenia radykalnego, jednak pozwala na poprawienie jakości życia osoby chorej. Aby to zapewnić, chemioterapia paliatywna musi być ściśle połączona z opieką paliatywną. Poza wsparciem medycznym osoba cierpiąca na śmiertelną chorobę wymaga również opieki psychologicznej, a często również duchowej.

Wskazania do stosowania chemioterapii paliatywnej

Chemioterapia paliatywna stosowana jest w celu spowolnienia progresji choroby oraz poprawienia komfortu życia poprzez redukcję dolegliwości. Terapia używana jest jedynie w ciężkich przypadkach, kiedy niemożliwe jest kontynuowanie leczenia. Najczęściej ma to miejsce w przypadku chorych w IV stadium zaawansowania nowotworu (nowotwór bardzo zaawansowany z przerzutami), jak i również w III stadium (nowotwór zaawansowany). Chemioterapia paliatywna może zostać wdrożona w przypadku różnych rodzajów choroby nowotworowej. Do przykładowych nowotworów należą: mięsaki tkanek miękkich, rak płuc, nowotwór jelita grubego, wątroby, żołądka, jajników, krtani czy gardła. Decyzję o zastosowaniu leczenia paliatywnego podejmuje lekarz. Najczęściej decyduje się na to w przypadku nieoperacyjnych komórek rakowych oraz kiedy dochodzi do rozległych, również nieoperacyjnych przerzutów. Należy pamiętać, że tego typu leczeniu mogą zostać poddani pacjenci, w przypadku których pozwala na to ogólny stan zdrowia oraz ich wiek nie przekracza 70 lat.

Warto wiedzieć również:

Przebieg chemioterapii paliatywnej

Dobranie odpowiedniej chemioterapii zależne jest od rodzaju nowotworu oraz stanu zdrowia i predyspozycji chorego. Przed rozpoczęciem terapii oraz w jej trakcie dokładnie sprawdzany jest stan choroby (maksymalnie co dwa kursy). Leki podawane mogą być doustnie, dokanałowo lub dotętniczo. W leczeniu chemioterapią paliatywną stosuje się odpowiednio dobrane dawki leków cytostatycznych (czyli leków przeciwnowotworowych o różnym pochodzeniu i mechanizmach działania). Może być ona oparta na jednym leku (monoterapia) lub na wielu lekach (polichemioterapia). Terapia wprowadzana jest w kursach, między którymi sprawdzana jest jej skuteczność. Czasami dochodzi do sytuacji, że chemioterapia paliatywna spowalnia rozrost komórek nowotworowych. W sytuacji, kiedy organizm chorego jest zbyt wyczerpany chemioterapią, jest ona natychmiast przerywana. Czas trwania terapii jest różny i zależy od stanu zdrowia pacjenta. Najczęściej stosowana jest do momentu, kiedy przynosi odczuwalne efekty.

Przeciwwskazania do stosowania chemioterapii paliatywnej

Decyzje o zastosowaniu chemioterapii paliatywnej wdraża lekarz na podstawie wieku pacjenta, jego stanu zdrowia oraz zaawansowania nowotworu. Brane są pod uwagę potencjalne plusy, jak i minusy wynikające z zastosowania terapii. W określonych sytuacjach zastosowanie chemioterapii paliatywnej jest niemożliwe. Dzieje się tak w przypadku nowotworów, na które wpływu nie mają stosowane leki oraz nie jest możliwym zastopowanie ich rozrostu. Muszą zostać również wzięte pod uwagę skutki uboczne.

Chemioterapia paliatywna daje skutki uboczne

Stosowane w leczeniu chemioterapią leki cytostatyczne wpływają na komórki nowotworowe, jak również na pozostałe, zdrowe komórki ludzkiego organizmu. Wystąpienie skutków ubocznych zależy od predyspozycji chorego. U jednej osoby mogą wystąpić w znacznie mniejszej ilości niż w przypadku innej osoby. Najczęściej spotykanymi skutkami ubocznymi chemioterapii paliatywnej są:

  • nieprawidłowa praca oraz uszkodzenie układu pokarmowego, nerwowego, moczowego i krwiotwórczego;
  • uszkodzenie szpiku kostnego, płuc, serca;
  • osłabienie kondycji skóry, paznokci, włosów;
  • utrata włosów;
  • problemy z układem pokarmowym – nudności, wymioty, biegunki, zaparcia, wzdęcia.

Przeczytaj również:

Poza wymienionymi skutkami ubocznymi występują też problemy natury psychicznej. Leczenie paliatywne ma na celu poprawę jakości życia, nie natomiast wyleczenie choroby. Świadomość ta często powoduje u osoby chorej stany depresyjne. Badania opublikowane na łamach magazynu „British Medical Journal” zwracają uwagę na jeszcze jeden aspekt. Chorzy poddawani chemioterapii paliatywnej, często w ostatnich miesiącach ich życia, przechodzą przez inwazyjne zabiegi, jak resuscytacja krążeniowo-oddechowa czy wentylacja mechaniczna i ostatnie dni swojego życia spędzają w szpitalu.

Koronawirus atakuje parlamentarzystów

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3