Czy latający kleszcz jest groźny? Czym grozi ugryzienie strzyżaka sarniego (jeleniego)? Zobacz, co odstraszy „kleszcza ze skrzydłami”!

Jagoda Bosek
Strzyżak pasożytuje na krwi, dlatego bywa nazywany latającym kleszczem, jednak nie jest spokrewniony z tym pajęczakiem.
Strzyżak pasożytuje na krwi, dlatego bywa nazywany latającym kleszczem, jednak nie jest spokrewniony z tym pajęczakiem. Karl Ander Adami/Getty Images
Udostępnij:
Strzyżak sarni lub jeleni to wyposażony w skrzydła owad, który pasożytuje na ludzkiej krwi i z tego powodu bywa nazywany latającym kleszczem. Podobnie jak on, występuje na terenach leśnych, gdzie żeruje także na zwierzętach. Ugryzienie strzyżaka jest bolesne i pozostawia ślad, który może utrzymywać się miesiącami. Sprawdź, jak rozpoznać „kleszcza ze skrzydłami”, czym grozi ukąszenie przez tego pasożyta i jak go skutecznie odstraszać.

Spis treści

Czy kleszcze latają? Czym jest „kleszcz ze skrzydłami”?

Strzyżak sarni, zwany również strzyżakiem jelenim (Lipoptena cervi), to pasożytniczy owad przypominający kleszcza. Odróżnia go jednak to, że lata – choć gdy już znajdzie ofiarę, odrzuca skrzydła.

Strzyżak bywa mylnie nazywany wpleszczem ze względu na fakt, że należy do tej samej rodziny narzępikowatych, owadów zwanych także wpleszczowatymi, należącej do rzędu muchówek. Alternatywne nazwy tego owada to strzyżak jelenica, łowik lub wsza jelenia.

Strzyżaki występują pospolicie na lasach i na obszarach przyleśnych. Są aktywne głównie latem – od czerwca do września. Należy jednak pamiętać, że można je również spotkać w okresie ciepłej wiosny lub jesieni.

Jak rozpoznać strzyżaka sarniego?

  • Ma ciało koloru brunatnego o długości 5-6 milimetrów,
  • tułów porasta szczecina,
  • z brązowego, spłaszczonego ciała wychodzą 3 pary silnych odnóży,
  • odnóża zakończone są pazurkami czepnymi,
  • chitynowy pancerzyk strzyżaka jest bardzo twardy, dlatego trudno go rozgnieść,
  • skrzydła mają do sześciu milimetrów długości i są przez owada zrzucane, gdy znajdzie sobie żywiciela i mocno wczepi się w jego ciało, by pić krew.

Samice strzyżaka są jajożyworodne, wydając na świat na futrze żywiciela już wyklutą larwę. Owad nie rozmnaża się na ciele człowieka.

Zobacz także:

Latający strzyżak a kleszcz – czym się różni?

Na pierwszy rzut oka są dwie podstawowe różnice pozwalające odróżnić strzyżaka od kleszcza to skrzydła i liczba odnóży. Kleszcz nie jest owadem, lecz pajęczakiem, dlatego ma cztery pary odnóży, a nie trzy. Ponadto kleszcze nie latają, gdyż nie mają skrzydeł i są mniejsze od strzyżaków. Kleszcz pospolity, który jeszcze nie napił się krwi, ma do czterech milimetrów długości, a strzyżak – do sześciu milimetrów.

Czy ugryzienie strzyżaka jest bolesne?

Strzyżaki podobnie jak kleszcze żywią się krwią. Ich ofiarami są przeważnie sarny, jelenie i łosie. Człowiek, wchodząc do lasu, również jest narażony na ugryzienia tych owadów, stając się ofiarą przypadkową.

Sam moment ukąszenia przez strzyżaka nie jest bolesny, więc można go nie zauważyć. Po ugryzieniu może jednak pojawić się na skórze zaczerwienienie i świąd, a także dotkliwa i przewlekła reakcja alergiczna. Na skórze pojawić może się obrzęk w postaci swędzącej grudki. Zmiany mogą utrzymywać się przez kilka tygodni, choć nawet do roku, a także odnawiać się po pewnym czasie.

Polecamy także:

Czy strzyżak sarni jest niebezpieczny?

Strzyżak to przede wszystkim owad bardzo uciążliwy. Może pojawiać się całymi chmarami w okolicach ścieżek spacerów zwierząt, zwłaszcza przy potokach i w miejscach podmokłych. Często obsiadają człowieka i wchodzą pod ubranie, do nosa, ucha, pod powiekę. Strzyżaki ukryte pod ubraniem lub między włosami możemy znaleźć na sobie nawet wiele godzin po leśnym spacerze.

Próba zabicia strzyżaka często kończy się niepowodzeniem, gdyż owad ten jest płaski i bardzo odporny na gniecenia. Na końcach odnóży mają haczyki, dzięki którym łatwo przyczepiają się do skóry i tkanin. Ciężko strzepnąć je z ciała lub ubrania.

Strzyżaki mogą przenosić choroby takie jak borelioza, bartonelloza i anaplazmoza, a także bakterie powodujące inne choroby i zmiany skórne. Specjaliści twierdzą jednak, że nie jest pod tym względem aż tak niebezpieczny jak kleszcz.

Reakcja alergiczna na ugryzienie strzyżaka zazwyczaj nie jest groźna i obejmuje wspomniane już wcześniej zmiany skórne (rumień, długo utrzymujące się czerwone zgrubienie). Należy jednak pamiętać, że zawsze istnieje ryzyko uczulenia i może wtedy dojść do bardzo silnej reakcji alergicznej (na przykład do wystąpienia duszności).

Ugryzienie strzyżaka może być szczególnie niebezpieczne dla małych dzieci i alergików.

W przypadku dostania się strzyżaka pod powiekę należy jak najszybciej przepłukać oko roztworem soli fizjologicznej i obserwować. Jeśli podrażnienie oka będzie się utrzymywać, trzeba bezzwłocznie udać się do okulisty. W przypadku uszkodzenia mechanicznego gałki ocznej może być konieczne zastosowanie kropli i maści na receptę, np. z antybiotykiem, a także z pantenolem ułatwiającym regenerację rogówki. Nigdy nie należy zwlekać z wizytą u specjalisty.

Warto przeczytać:

Jak odstraszyć latające kleszcze?

Niestety, ochrona przed tymi owadami nie jest sprawą łatwą. Podstawą jest odpowiedni ubiór na wyprawę do lasu, osłaniający jak największą powierzchnię ciała. Długie rękawy i ochrona głowy w przypadku spacerów w naturze to konieczny środek ostrożności.

Ubranie nie powinno być luźne, lecz ściśle przylegające do skóry, co niestety i tak nie daje stuprocentowej gwarancji, że strzyżak się pod nie nie przedostanie. Warto wybierać ubiór w jasnych kolorach, ponieważ owady te szukają ofiar ciemno ubarwionych. Można dodatkowo zastosować środki ochronne przed owadami w postaci repelentów (aerozole, opaski), nie dają one jednak gwarancji odstraszenia tych uciążliwych stworzeń.

Przeczytaj również poradnik:

Uzupełnij domową apteczkę

miejsce #1

Novama

Pulsoksymetr IMDK C101A3

151,47 zł40,00 zł-74%
miejsce #3

Intec

Pulsoksymetr Intec A310

221,00 zł92,99 zł-58%
miejsce #4

Microlife

MICROLIFE TERMOMETR OWULACYJNY MT 16C2

36,75 zł15,99 zł-56%
miejsce #5

Diagnosis

Mankiet do ciśnien rozmiar M uniwer Diag

39,99 zł19,99 zł-50%
miejsce #6

Sensillo

Sensillo Termofor Z Wiśni Serca Szary Różowy

22,99 zł11,90 zł-48%
miejsce #7

Nature Solution

DUŻY TERMOFOR PESTKI WIŚNI WAFELEK MUSZTARDOWY DUŻY CHERRY PAD ...

119,00 zł70,99 zł-40%
miejsce #8

Biofarm

Actigra Forte 50 mg 4 tabletki powlekane

35,09 zł21,30 zł-39%
miejsce #9

Tzmo

TZMO Opaska elastyczna Matopat 12 cm x 5 m

5,06 zł3,08 zł-39%
miejsce #10

Domowa Apteczka

MultiOmega 3 Junior Bystrzy i Zdrowi tran o smaku owoców ...

41,90 zł25,99 zł-38%
miejsce #12

Diagnosis

Diagnostic Inhalator PRO Mesh

195,49 zł138,66 zł-29%
miejsce #13

Boiron

Boiron Lycopodium Clavatum 15CH 4 g

13,90 zł11,30 zł-19%
miejsce #14

Natur Planet

Natur Planet Ostropest Plamisty Ziarno 1000g Regeneracja Wątroby

16,70 zł13,62 zł-18%
miejsce #15

Boiron

BOIRON Lycopodium clavatum 30 CH granulki 4g

17,00 zł14,20 zł-16%
miejsce #16

Boiron

BOIRON Hyoscyamus Niger 15CH granulki 4g

14,00 zł11,92 zł-15%
miejsce #17

Sigvaris

PANI TERESA Opaska elastyczna łokieć bezszwowa M

21,59 zł19,37 zł-10%
miejsce #18

Nature Solution

Cherrypad™ termofor z pestek wiśni - Minky szary

40,90 zł39,00 zł
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Jak żołnierz dawca ratuje ludzkie życie

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie