reklama

Astygmatyzm, czyli wada wzroku spowodowana przez budowę oka: diagnoza, objawy, leczenie

Justyna Śmigaruk
Astygmatyzm znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie i znacznie obniża jakość życia.
Astygmatyzm znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie i znacznie obniża jakość życia. 123rf.com
Astygmatyzm, zwłaszcza nasilony, utrudnia codzienne funkcjonowanie. Za niezborność widzenia odpowiada nieprawidłowa budowa oka ludzkiego - rogówki, rzadziej soczewki. Warto udać się do okulisty, który po przeprowadzeniu badań dobierze odpowiednie, korygujące astygmatyzm okulary lub zaleci zabieg laserowy.

Astygmatyzm - co to jest?

Astygmatyzm jest wadą soczewki lub rogówki oka, która zaburza symetrię obrotową oka. To wada, której często towarzyszy krótkowzroczność lub dalekowzroczność. Pacjenci widzą niewyraźnie pewne pola zarówno z dużej, jak i z mniejszej odległości. Przyczyną jest nieregularny kształt soczewki lub rogówki, które powinny być kuliste. Światło wpadające do oka rozprasza się nieprawidłowo, co tworzy zamazany obraz. Poziome promienie załamują się pod innym kątem niż pionowe, w efekcie nie spotykają się w jednym miejscu - stąd inna nazwa astygmatyzmu, niezborność. Zdeformowana rogówka odpowiada za astygmatyzm częściej niż wady soczewki. Co więcej, niemal każdy ma przynajmniej lekki astygmatyzm. U wielu osób nie objawia się on dostatecznie mocno, by zaburzać komfort widzenia. Żadne oko nie posiada idealnie kulistej rogówki i soczewki. Im większe deformacje w ich budowie, tym mniej wyraźne widzenie. Niezborność fizjologiczna ma wartość do 0,5D i nie wymaga korygowania.

Istnieją dwa podstawowe typy astygmatyzmu:

  • Regularny (wpadające do oka promienie światła tworzą dwie prostopadłe osie).
  • Nieregularny (promienie wpadające do oka tworzą osie nieprostopadłe).

Astygmatyzm regularny występuje o wiele częściej, zwykle jest też wadą wrodzoną. Podlega prawom dziedziczenia jako cecha autosomalna dominująca, stąd też jego duże rozpowszechnienie. Z kolei astygmatyzm nieregularny powstaje na ogół w wyniku urazów (blizny powypadkowe, choroby oczu). Chorobą najczęściej odpowiadającą za astygmatyzm nieregularny jest tak zwany stożek rogówki (keratoconus): w jej przebiegu stopniowo zmniejsza się środkowa część rogówki, aż przybierze stożkowaty kształt. Tak zdeformowana rogówka powoduje rozmaite nieprawidłowości widzenia, w tym właśnie objawy astygmatyzmu.

Astygmatyzm u dzieci zmienia się nieco wraz z wiekiem, ze względu na rozwój i przebudowę gałki ocznej. Nasilenie wady oraz częstość jej występowania spada do wieku przedszkolnego, następnie w wieku szkolnym ulega utrwaleniu na względnie stałym poziomie. Dalsze pogłębianie astygmatyzmu zachodzi dopiero po 40. roku życia.

Astygmatyzm - objawy

Astygmatyzm objawia się zarówno podczas patrzenia w dal, jak i podczas wykonywania czynności związanych z obserwowaniem bliży. Nie tylko zaburza ostrość widzenia niektórych fragmentów pola (lub całości), ale też powoduje częste bóle głowy i poczucie zmęczenia wynikające z faktu, że oko nieustannie próbuje dostosować się do warunków. Do objawów astygmatyzmu należą:

  • Zamazane widzenie podczas próby skupienia wzroku na przedmiotach znajdujących się w oddaleniu.
  • Niekiedy też problemy z ostrością widzenia z bliska (np. podczas czytania).
  • Różnice jakości widzenia pionowych i poziomych linii (jedne lub drugie bardziej wyraźne).
  • Łzawienie i pieczenie oczu.
  • Bóle głowy.
  • Mrużenie oczu i przekrzywianie głowy.
  • Zaburzenia poczucia przestrzeni.
  • Poczucie zmęczenia podczas zajęć związanych z wysiłkiem wzrokowym.

Astygmatyzm - diagnostyka i badania

Astygmatyzm regularny wykrywa się podczas zwykłego, rutynowego badania ostrości wzroku. Dalsze badania mają na celu określenie, jaka dokładnie forma astygmatyzmu dotyczy pacjenta. Klinicznie wyróżnia się ich bardzo wiele, w zależności od położenia linii ogniskowych promieni światła wpadających do oka. Lekarz sprawdza też, czy z astygmatyzmem nie współwystępuje nadwzroczność lub krótkowzroczność. Metody badania astygmatyzmu są bezbolesne i bezkontaktowe.

Zobacz też:

  • Badanie keratoskopem
    Keratoskop (krążek Placido) jest narzędziem, które pozwala obserwować kształt odbić okręgów w rogówce oka pacjenta. Jego zadaniem jest jedynie obserwowanie białego dysku z czarnymi okręgami.
  • Badanie oftalmometrem
    Oftalmometr (keratometr) służy do pomiaru krzywizny przedniej powierzchni rogówki. Pozwala dość dokładnie określić stopień oraz oś astygmatyzmu.

  • Wideokeratografia komputerowa
    Nowoczesna i bardzo dokładna metoda. Krążek Placido występuje w niej jako obraz rzucony na powierzchnię gałki ocznej. Obraz ten rejestruje kamera, a następnie analizuje go program komputerowy. W ten sposób powstaje wierna mapa rogówki, ukazująca wszystkie jej krzywizny.

Astygmatyzm - okulary i soczewki

Astygmatyzm leczy się głównie objawowo, korygując wzrok za pomocą okularów lub szkieł kontaktowych. Służą do tego tak zwane soczewki toryczne (z kombinacją sferyczno-cylindryczną). Gdy astygmatyzm jest niewielki, wystarczy nosić je do pracy przy komputerze, czytania książek, prowadzenia samochodu. Okulary korygujące astygmatyzm pozwalają skupić wpadające do oka promienie w jednym punkcie. Szkła cylindryczne wykazują różnice w mocy w zależności od miejsca. Dobrze dobrane okulary, a coraz częściej także soczewki kontaktowe, pozwalają całkowicie korygować zaburzenia widzenia powodowane astygmatyzmem.

Astygmatyzm - leczenie laserowe

Astygmatyzm można też wyleczyć całkowicie, przy zastosowaniu zabiegów chirurgicznych i laserowych. Operacja zwana keratotomią promienistą była popularna dość długo, ostatnio wypierają ją jednak zabiegi przeprowadzane z pomocą lasera.

  • Metoda LASIK (laser assisted in situ keratomileusis)
    Polega na wymodelowaniu powierzchni rogówki w dwóch etapach tak, by prawidłowo skupiała promienie świetlne i rzucała je na powierzchnię siatkówki.
  • Metoda PRK (photo - refractive keratectomy)
    Drugi typ zabiegu na rogówce, modelujący jej powierzchnię i korygujący nieprawidłowe krzywizny. U pacjentów z zaćmą przeprowadza się zabieg chirurgicznej wymiany soczewki z możliwością wszczepienia soczewki korygującej astygmatyzm oka.

Orzechy – jakie mają właściwości zdrowotne?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 1

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

L
Lucyna

Ze wzrokiem nie ma żartów. A jak się zaniedba to na własne życzenie można nabawić się problemów. Z wiekiem wszystko wychodzi. Matka nigdy nie chciała nosić okularów i w wieku 55 lat zakres widoczności był ograniczony do minimum. Czekamy teraz na zabieg w szpitalu medicover - dzieki Bogu świat poszedł do przodu i takie wady teraz usuwaja laserowo

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3