Jak wykryć koronawirusa? Badania genetyczne jako złoty standard w diagnostyce COVID-19 i działanie testów kasetkowych

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Zestaw diagnostyczny do wykrywania koronawirusa SARS-CoV-2 metodą RT-PCR Anna Ivanova/123RF
Obecnie jedyną metodą umożliwiającą kliniczne rozpoznanie zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 jest przeprowadzenie badania genetycznego w wyspecjalizowanym laboratorium. Jest to możliwe w wyznaczonych placówkach i dostępne bezpłatnie tylko na zlecenie państwowego ośrodka ochrony zdrowia. Choć dostępne są też inne, szybsze i wygodniejsze metody diagnozowania infekcji koronawirusem, które wykrywają skierowane przeciw niemu przeciwciała, ich wyniki nie są wiążące. Wyjaśniamy, na czym polegają różnice między badaniami molekularnymi i immunologicznymi.

Test na koronawirusa metodą genetyczną – tzw. złoty stanadard

Koronawirus SARS-CoV-2 wywołał światową pandemię, a jedynym ze sposobów monitorowania postępów w walce z tym patogenem jest wykrywanie nowych zakażeń.

Jak podaje Główny Inspektorat Sanitarny, potwierdzenie diagnozy o zakażeniu nowym koronawirusem to według kryteriów laboratoryjnych wykrycie materiału genetycznego SARS-CoV-2 w postaci kwasu nukleinowego z próbki pobranej od pacjenta, które zostanie potwierdzone badaniem molekularnym ukierunkowanym na inny obszar genomu wirusa. Jest to tzw. złoty standard wykrywania koronawirusa.

To drugie badanie, nazwane „pan-coronavirus test” przeprowadzane jest metodą RT-PCR, i określane też jako badanie techniką NAAT lub badanie genetyczne. Jego wykonanie trwa kilka godzin i jest możliwe tylko w specjalnych warunkach, a liczba takich testów jest ograniczona. Dlatego przez długi czas nie było ono dostępne komercyjnie. Przeprowadzenie go na indywidualne życzenie jest obecnie możliwe w ograniczonej liczbie prywatnych placówek i kosztuje kilkaset złotych.

Przeczytaj też:

Badanie na koronawirusa – na czym polegają testy molekularne?

Badania w kierunku obecności koronawirusa są przeprowadzane u osób, które są podejrzane o zarażenie się wirusem, tj. takich, które w ciągu ostatnich 2 tygodni mogły mieć z nim styczność i wykazują objawy zakażenia. Wskazaniem do diagnostyki jest też występowanie objawów rozwiniętej infekcji u pracowników medycznych, którzy niekoniecznie mieli kontakt z zarażoną osobą.

Przeprowadzenie badania genetycznego zajmuje zwykle kilka godzin, a w przypadku potwierdzenia obecności koronawirusa w próbce test musi być powtórzony.

Koronawirus SARS-CoV-2 należy do grupy RNA-wirusów, u których informacje genetyczne są zapisane w postaci RNA. Stwierdzenie jego obecności w organizmie polega na przeprowadzeniu testów genetycznych z próbek materiału pobranego z górnych i dolnych dróg oddechowych.

Koronawirusa SARS-CoV-2 można rozpoznać na podstawie sekwencji genów dopiero wtedy, gdy zostanie ona „przepisana” na nić DNA. Dlatego do przeprowadzenia badania przydatne są jedynie czułe metody wykrywania niewielkich ilości RNA, takie jak reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkrypcją w czasie rzeczywistym – real-time RT-PCR (real-time reverse-transcription polymerase chain reaction). Aby uzyskać wyniki, potrzebny jest materiał kontrolny z nowym koronawirusem.

Zobacz także:

Wykrywanie koronawirusa w testach laboratoryjnych i kasetkowych

Z uwagi na specyfikę badania w kierunku koronawirusa SARS-CoV-2 przedmiotem prac naukowców są szybsze i wygodniejsze testy polegające na wykrywaniu skierowanych przeciwko niemu immunoglobulin (przeciwciał). Są to wykonywane z krwi testy immunologiczne, dostępne już dla osób prywatnych jako badania laboratoryjne prowadzone metodami ELISA oraz CLIA, a także w postaci szybkich testów kasetkowych wykorzystujących metodę immunochromatografii. Te ostatnie, które z wyglądu przypominają testy ciążowe, umożliwiają jedynie wykrycie immunoglobulin IgM i IgG, co sygnalizuje możliwość zakażenia SARS-CoV-2.

Ponieważ przeciwciała powstają w organizmie z pewnym opóźnieniem, nie można ich wykryć w początkowej fazie rozwoju infekcji koronawirusem, gdy jedyną metoda diagnostyki jest badanie RT-PCR. Testy te są jednak znacznie lepszą opcją niż pomiary temperatury, które wciąż traktuje się jako rodzaj badania przesiewowego.

Dowiedz się więcej na temat testów wykrywających przeciwciała anty-SARS-CoV-2:

Szybki test na koronawirusa, którego wyniki są już w ciągu 10 minut, opracowała firma BioMaxima z Lublina. Wykrywa on we krwi lub osoczu obecność przeciwciał IgG i IgM. Nie wymaga on zastosowania specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego i daje bardzo precyzyjne wyniki. Firma opracowała też rodzimy test RT-PCR, który może być przeprowadzany w większej liczbie laboratoriów niż dostępne dotychczas testy genetyczne, ponieważ czas oczekiwania na wyniki został skrócony do 2 godzin.

Zarejestrowany został także test kasetkowy w kierunku obecności we krwi przeciwciał anty-SARS-CoV-2 firmy PZ Cormay, który jest przeznaczony do użytku profesjonalnego. W sklepach internetowych laboratoriów, a także aptek, znajdują się ponadto testy importowane.

Inny rodzaj badania na koronawirusa, już nie immunologicznego, ale genetycznego, przygotowali natomiast naukowcy z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. Wykrywa on RNA wirusa za pomocą tzw. sond TaqMan, a elementy do jego wykonania mogą być dostarczane przez rodzime firmy. Jest on gotowy do produkcji, złożono też wniosek rejestracyjny do URPL o dopuszczenie go do użytku.

Sprawdź również:

Kto jest podejrzany o zakażenie nowym koronawirusem?

Zasady wstępnej kwalifikacji przypadków podejrzanych o zakażenie lub zachorowanie wywołane wirusem SARS-CoV-2 dla celów dochodzenia epidemiologicznego, określone przez Główny Inspektorat Sanitarny, wymagają poddania izolowanej obserwacji osób, które jednocześnie:

  • wykazują objawy infekcji dróg oddechowych z temperaturą, która przekraczała lub przekracza 38 stopni Celsjusza,
  • wykazują jeden lub więcej objawów choroby układu oddechowego o nieznanym lub niepotwierdzonym innym pochodzeniu – do tych symptomów należą: kaszel, trudności w oddychaniu, duszności, radiologiczne cechy obustronnego zapalenia płuc i/lub zespołu ostrej niewydolności oddechowej.

Pacjenta podejrzewa się o zarażenie się koronawirusem również w sytuacji, gdy kliniczne objawy choroby wystąpią u pracowników medycznych, którzy sprawowali nad nim opiekę. Pod obserwacją powinni znaleźć się też ci pracownicy z ww. objawami, którzy zajmowali się chorymi w ośrodkach hospitalizujących pacjentów z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2.

W kraju obowiązują wydane przez GIS zasady postępowania służb medycznych w przypadku podejrzenia infekcji koronawirusem, które przewidują hospitalizację pacjenta w oddziale obserwacyjno-zakaźnym z zapewnieniem warunków izolacji oddechowej i ścisłego reżimu sanitarnego oraz zabezpieczenie w środki ochrony indywidualnej jednorazowego użycia personelu medycznego, który ma z nim bezpośrednią styczność.

Jak uchronić się przed koronawirusem? [Zalecenia WHO i GIS]

Choroba od koronawirusa – COVID-19

Koronawirus SARS-CoV-2 przenosi się drogą kropelkową, poprzez aerozol zawieszony w powietrzu, a także drogą fekalno-oralną, czyli przez tzw. brudne ręce. Okres inkubacji wirusa, gdy nie występują symptomy infekcji, trwa 1-14 dni.

Według dr Wei-jie Guana z Guangzhou Institute of Respiratory Disease czas ten może jednak wynosi nawet 24 dni, a według innych naukowców nawet 42 dni, co stwarza konieczność zapewnienia dłuższej niż prowadzona kwarantanny osobom podejrzanym o obecność nowego koronawirusa w organizmie. Zarażenie może też przebiegać bezobjawowo, co dodatkowo utrudnia dążenia do opanowania epidemii.

Na nową wersję patogenu, który wywołuje niewydolność oddechową, określaną też jako objawy ostrej infekcji oddechowej podobnej do zapalenia płuc, nie ma lekarstwa ani szczepionki. Pracę nad nimi trwają i są prowadzone również w Polsce.

Czytaj także

Aktualnie do zalecanych metod ochrony przed zachorowaniem należą staranna i regularna higiena dłoni, stronienie od skupisk ludzi, dbałość o odporność organizmu, unikanie palenia czynnego i biernego, a także miejsc o zadymionych i zapylonych, ponieważ takie warunki sprzyjają infekcji wirusem. W określonych sytuacjach działaniem profilaktycznym jest też noszenie maski ochronnej.

Nowy wirus, który rozprzestrzenia się po świecie, jest mutacją koronawirusa podobną do wirusa SARS, który również pochodził z terytorium Chin, uśmiercając w 2002 i 2003 roku 774 osoby w 17 krajach. Innym koronawirusem, który zabił w 2012 roku 858 osób z niemal 2,5 tys. zainfekowanych, był wirus MERS.

Koronawirus z Chin, który ochrzczono wstępnie 2019-nCoV, a następnie SARS-CoV-2, wywołuje chorobę o nazwie COVID-19. Choć u większości pacjentów powoduje mniej niebezpieczne objawy niż SARS, istotne zagrożenie stanowi szybkie tempo jego rozprzestrzeniania. Jak oszacowali naukowcy z brytyjskiego Imperial College, każdy chory z koronawirusem zaraża średnio 2,6 osoby, przez co patogen jest tak zakaźny, jak występujący sezonowo wirus grypy.

Dieta antywirusowa – 10 naturalnych produktów, które warto j...

Koronawirus – to już stan pandemii

Liczba zarażonych koronawirusem rośnie w coraz szybszym tempie. W środę 11 marca 2020 Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła stan pandemii. Choć nie istnieje ścisła definicja tego terminu, oznacza on poważny, globalny zasięg epidemii, która w sposób ciągły rozprzestrzenia się po świecie. Na dwa tygodnie przed podjęciem decyzji przez WHO liczba potwierdzonych przypadków zarażenia koronawirusem w ponad 100 krajach świata wzrosła aż trzynastokrotnie.

Rozwój sytuacji w Polsce, gdzie stwierdzono już kilkadziesiąt przypadków zakażenia SARS-CoV-2, można śledzić w raporcie epidemiologicznym Strony Zdrowia.

Natomiast mapę świata, na której można śledzić rozwój sytuacji, przygotował Center for Systems Science and Engineering amerykańskiego Uniwersytetu Johna Hopkinsa.

MASKI ANTYWIRUSOWE CHRONIĄCE DROGI ODDECHOWE
>> Sprawdź modele w sklepie <<

Uwaga na bakterie: 10 najbrudniejszych miejsc wokół nas

ZOBACZ: Koronawirus to realne zagrożenie dla Polaków. Ekspert: lek. med. Waldemar Ferschke, epidemiolog, wicerpezes spółki Medisept

Wideo

Komentarze 49

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

M
Monia

Nawet dla samej siebie by czuć się pewniej na przyszły jesienny sezon koronawirusa, stwierdziłam ze zrobimy sobie testy we dwójkę z mężem. Babeczka w Diagnostyce podpowiedziała że do weryfikacji przebytego zakażenia najlepsze będą te tańsze testy na przeciwciała przesiewowe roche. Ich dodatni wynik Wynik dodatni świadczy o przebytym kontakcie z wirusem

W
Weronika Wera

Podobno w Chinach do leczenia koronawirusa wykorzystywana była chinina. Czy to ta sama która jest składnikiem tonicu np Schweppes?

C
Czesław

Tu jest fajna strona o koronawirusie https://cov-2.pl/

s
spokojna

W niektórych miastach, jak w Katowicach, pojawiają się wymazobusy, dzięki czemu więcej osób może zostać sprawdzonych. No i ważne jest zachowanie środków ostrożności, takich jak noszenie maseczek (nie martwcie się, są jeszcze na https://sprzedajemy.pl/zdrowie-i-uroda/zdrowie/maski-ochronne ), dezynfekowanie rąk, dobrowolna kwarantanna domowa. Ja się do tego wszystkie stosuje, bo chce, żeby ta pandemia się jak najszybciej skończyła.

G
Gość

Najbardziej szczegółową mapą dystrybucji koronawirusa w Polsce jest https://koronawirusstat.pl

K
Krzysiek

Chiny i Hiszpania stawiają na komórki MSC w leczeniu COVID-19. W Chinach udało się w ten sposób wyleczyć 3 pacjentów w ciągu 10 dni, w tym jeden początkowo w stanie ciężkim, natomiast w Hiszpanii rusza projekt na większą skalę, bo włączonych ma być 8 szpitali z możliwością rozszerzenia. Dla ciekawych, załączam linki do artykułów: https://www.medexpress.pl/korzysci-z-zastosowania-komorek-msc-u-pacjentow-z-covid-19/76808, https://www.rtve.es/alacarta/videos/noticias-24-horas/ocho-hospitales-podrian-participar-ensayo-terapia-celulas-madre-contra-inflamacion-pulmonar-covid-19/5545494/

B
Brawo BioMaxima!! 👏👏👏

Rewelacyjna informacja - super szybki test

G
Gość

Srebro.

Prubujcie ze srebrem.

F
Feliks

Brać do szpitala wszystkich którzy chorują na płuca aby zmniejszyć liczbę zgonów

U
Ulka Milo

Nagonka, że nie ma testów w PL a w internecie dopiero mi reklama firmy Spy Shop przeszła z ich asortymentem a tam. Test przesiewowy na koronawirusa COVID-1 9. To jak oni mają a reszta nie? Chyba, że jeszcze maja a jutro już stan magazynowy na zero będzie

J
JERZY NADZIEJA
24 lutego, 10:32, Olka:

A potem jak trwoga to do Boga.... Nasz rząd nie robi nic. Po prostu jedno z wielkie zero.... Ciekawe kiedy się obudzicie.... Dno, muł i wodorosty....

24 lutego, 13:56, ll:

Jak to nie robi nic? :) Cały czas myśli jak za wszelkie zgony, które będą (a będą na pewno) obwinić arłukowicza i po :D

RACJA, RACJA, RACJA. NIESTETY

G
GOŚĆ

Pandemia ma duży wpływ na wszystkie dziedziny gospodarki. Tu mowa o tym jak wpływa na transport https://www.eu-transport.pl/transport-a-koronawirus/

G
Gość

W aptekach pojawił się Stoprix aerozol do dezynfekcji rąk i powierzchni na bazie alkoholu etylowego 72%

G
Gość

co jak jest się uczulonym na paracetamol??? - i to nie wysypka itp. tylko nie mogę brać bo serce nie wytrzyma...

M
Mariusz

Ja preferuję informacje z http://alert24.com.pl jest tam tylko to, co najistotniejsze. Ponadto dane pochodzą z Ministerstwa Zdrowia i Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3