Fosfataza zasadowa (badanie ALP) - wskazania, przebieg, normy według wieku i interpretacja wyników

Justyna Śmigaruk
Fosfataza zasadowa jest badaniem polegającym na pobraniu krwi z żyły łokciowej.
Fosfataza zasadowa jest badaniem polegającym na pobraniu krwi z żyły łokciowej. pixabay.com
Udostępnij:
Fosfataza zasadowa to jeden z parametrów wchodzących w skład tak zwanych prób wątrobowych. Badanie fosfatazy pozwala wstępnie zdiagnozować liczne choroby wątroby i kości. Badanie ALP pozwala na postawienie wstępnego rozpoznania. Można też dzięki niemu monitorować stan wątroby podczas przewlekłego przyjmowania leków.

Fosfataza zasadowa - badanie ALP

Fosfataza zasadowa (inaczej fosfataza alkaliczna) jest enzymem wytwarzanym przez wiele różnych tkanek organizmu. Można ją wykryć między innymi w komórkach nabłonka jelit, w hepatocytach (komórkach budujących wątrobę) oraz w kanalikach nerkowych. Fosfataza zasadowa działa najlepiej właśnie w zasadowym środowisku, stąd jej nazwa. Uczestniczy w skomplikowanych procesach metabolicznych. Fosfataza zasadowa w surowicy pochodzi z trzech frakcji - kostnej (50 - 60 proc.), jelitowej (30 proc.) oraz wątrobowej (10 - 20 proc.). Pomiar zawartości fosfatazy w surowicy krwi pomaga w zdiagnozowaniu wielu chorób. Enzym ten jest wydzielany do żółci, dlatego wzrost jego aktywności może świadczyć między innymi o utrudnionym odpływie żółci do jelit. Może także towarzyszyć chorobom kości.

Fosfataza zasadowa - kiedy należy ją zbadać?

Fosfataza zasadowa na zbyt niskim lub zbyt wysokim poziomie może świadczyć o niektórych chorobach. ALP badanie przeprowadza się w następujących sytuacjach:

  • Podejrzenie chorób dróg żółciowych oraz wątroby (np. zapalenie wątroby, szukanie przyczyn żółtaczek, uszkodzenie wątroby w wyniku procesów nowotworowych i przewlekłego przyjmowania leków, uszkodzenie dróg żółciowych w wyniku kamicy).
  • Podejrzenie chorób układu kostnego.
  • Zaburzenia w gospodarce witaminą D3 oraz wapniem (osteomalacja, nadczynność przytarczyc).
  • Podejrzenie nowotworów mogących produkować fosfatazę zasadową.
  • Podejrzenie chorób przytarczyc.

Zobacz też:

Badanie ALP zaleca się także osobom przyjmującym długotrwale leki rozkładane przez wątrobę. Należą do nich antykoncepcja hormonalna, leki przeciwdepresyjne, antybiotyki. Dzięki badaniu można sprawdzić, czy substancje te nie uszkodziły wątroby.

Fosfataza zasadowa - przygotowanie i przebieg badania ALP

Fosfataza zasadowa znajduje się w surowicy krwi, badanie nie odbiega więc od standardowego pobierania krwi w celu wykonania morfologii. Pacjent powinien być na czczo przez 8-10 godzin przed pobraniem próbki z żyły łokciowej. Czas oczekiwania wynosi zwykle jeden dzień. Pomiar fosfatazy alkalicznej wchodzi w skład tak zwanych „prób wątrobowych” i zwykle znajduje się w pakiecie. Badanie można wykonać na NFZ (konieczne jest skierowanie) lub prywatnie. Koszt to około 20-25 złotych.

Wątroba to narząd, który w największej mierze obciążony jest konsekwencjami współczesnego stylu życia. Co więc robić, by zadbać o jej zdrowie? Przede wszystkim nie szkodzić, a więc ograniczyć produkty, które mają najbardziej niekorzystne działanie na wątrobę!Sprawdź, czego unikać!Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Co szkodzi wątrobie? Oto produkty, których lepiej unikać. Dl...

Fosfataza zasadowa - normy

Fosfataza zasadowa wykazuje aktywność zależną od wieku. Dlatego istnieją osobne normy dla różnych grup wiekowych. W okresie dojrzewania ALP jest podwyższona. Fosfataza zasadowa w ciąży także przyjmuje wyższe wartości, ponieważ produkuje ją łożysko.

  • Dzieci w wieku 1-3 (chłopcy i dziewczynki): 145-320 U/l
  • Dzieci w wieku 4-6 (chłopcy i dziewczynki): 150-380 U/l
  • Dzieci w wieku 7 - 9 (chłopcy i dziewczynki): 175-420 U/l
  • Dzieci w wieku 10 - 11
  • Chłopcy: 135-530 U/l
  • Dziewczynki: 130-560 U/l
  • Dzieci w wieku 12 - 13
  • Chłopcy: 200-495 U/l
  • Dziewczynki: 105-420 U/l
  • Dzieci w wieku 14 - 15
  • Chłopcy: 130-525 U/l
  • Dziewczynki: 70-230 U/l
  • Dzieci w wieku 16 - 19
  • Chłopcy: 48-261 U/l
  • Dziewczynki: 40-136 U/l

U osób dorosłych obu płci wynik powinien mieścić się w przedziale 30-120 U/l. Zarówno fosfataza zasadowa podwyższona, jak i fosfataza zasadowa zaniżona mogą sugerować rozmaite choroby, których dalszą diagnostykę należy pozostawić lekarzowi.

Gorączka – o czym świadczy i kiedy nie należy jej zbijać?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Koniec stanu epidemii w Polsce

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie