Spis treści
Ta noc na długo zapadnie nam w pamięć
Noc z poniedziałku na wtorek 19/20 stycznia 2026 przejdzie do historii. Nad wyjątkowo dużym obszarem Europy, w tym praktycznie nad całą Polską, można było obserwować piękne, wielokolorowe zorze polarne.
Niezwykłe światła były bardzo intensywne, przez co można było oglądać je gołym okiem nawet w dużych miastach, jak Warszawa, i bardzo daleko na południe, nawet nad Tatrami, czego dowodzą zdjęcia opublikowane na profilu Taromaniak:
- Czegoś taki Europa nie widziała od dobrych kilkunastu miesięcy. Myślę, że śmiało można założyć, że to była druga najsilniejsza zorza po 10 maja 2024 roku! – napisał Karol Wójcicki, twórca facebookowego profilu „Z głową w gwiazdach”
Zdjęcia zorzy polarnej opublikował także Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej:
Naukowcy wyjaśniają, że tak spektakularna zorza polarna była skutkiem zwiększonej aktywności Słońca w niedzielę 18 stycznia. Zorza powstaje, gdy zwiększone ilości tzw. wiatru słonecznego – naenergetyzowanych cząstek, wyrzucanych przez Słońce w stronę Ziemi – rozbijają się o ziemskie pole elektromagnetyczne.
Zorze polarne trudno przewidzieć, ale prognozy na kilka kolejnych dni zapowiadają mroźne poranki z czystym niebem. To dobre warunki do obserwacji zórz, jeśli się powtórzą, na co jest spora szansa.
Ale czy powinniśmy się cieszyć? Badania naukowe wskazują, że zorze polarne i ich przyczyna – zwiększona aktywność Słońca – mogą mieć namacalny wpływ na Ziemię i samopoczucie jej mieszkańców.
Jak zorze polarne wpływają na nasze zdrowie?
Wpływ zorzy polarnej na zdrowie i samopoczucie
Odpowiadając na często zadawane pytanie: tak, zorzę polarną można bezpiecznie obserwować gołym okiem. Nie potrzeba do tego okularów ochronnych, jak w przypadku zaćmienia słońca.
Nie znaczy to jednak, że zorze polarne nie mają zupełnie żadnego wpływu na nasze zdrowie. Same zorze są może niewinne, ale częsta przyczyna ich występowania – silne burze słoneczne – miewa niszczący wpływ na przynajmniej niektóre osoby.
Przede wszystkim burze słoneczne wywierają negatywny wpływ na infrastrukturę, zaburzając pole magnetyczne Ziemi. Powoduje to zakłócenia sygnałów satelitarnych, systemów GPS, a nawet pożary linii telefonicznych.
Czy burze słoneczne mogą wpływać też na ludzi? Na pewno uważać powinni astronauci, narażeni szczególnie na zwiększone promieniowanie słoneczne. Teoretycznie także pasażerowie lecących wysoko samolotów mogą być w czasie burzy słonecznej narażeni na zwiększone promieniowanie, ale na razie żadne badania nie wykazują, by stanowiło to zagrożenie dla zdrowia.
Natomiast okazuje się, że osoby szczególnie wrażliwe nawet pozostając na Ziemi mogą odczuwać skutki burz słonecznych. Dla takich osób zorze polarne mogą więc być piękną, ale jednak smutną zapowiedzią problemów zdrowotnych.
Z badania opublikowanego w 2023 r. w Narodowej Bibliotece Medycznej USA pt. „Wpływ pól elektromagnetycznych na rytm dobowy: implikacje dla ludzkiego zdrowia i chorób” wynika, że silne burze słoneczne istotnie zaburzają pole elektromagnetyczne Ziemi i przez to właśnie mogą mieć wpływ na organizmy żywe. Do skutków zaburzenia pola elektromagnetycznego, odczuwanych przez wysoko wrażliwe osoby, należą m.in. zaburzenia rytmu dobowego, wahania ciśnienia krwi, zmęczenie, a nawet gorączka. U osób starszych może występować obniżenie odporności.
Portal Urania.edu.pl przywołuje też wyniki badania, przeprowadzonego na przestrzeni kilku lat w brazylijskim mieście São José dos Campos. Okazało się, że w okresie zwiększonego nasilenia aktywności Słońca i burz słonecznych wystąpiło trzykrotnie większe ryzyko zawału serca u kobiet w wieku 31-60 lat.
Trzeba jednak zastrzec, że badanie nie jest jednoznaczne. Zaobserwowano zwiększenie ryzyka zawału serca w okresie zwiększonych zakłóceń pola elektromagnetycznego Ziemi, ale nie podano jasnej zależności przyczynowo-skutkowej. Związek tak dużego wzrostu ryzyka zawału z silnymi burzami słonecznymi pozostaje nadal niejasny.
Źródła: Urania.edu.pl, Forbes.com, National Library of Medicine, GK24.pl, Facebook.com
