Spis treści
Plan jest, ale pieniędzy nie ma
Krajowy Plan Transformacji (KPT) na lata 2027-2031, przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia, zakłada znaczne zmniejszenie zależności Polski od importu leków z zagranicy. To element polepszania naszego bezpieczeństwa lekowego, którego podstawa jest ciągłość dostaw kluczowych leków nawet w sytuacjach kryzysowych. Obecnie Polska jest pod tym względem bardzo wrażliwa: od 50 do 80 proc. leków na naszym rynku jest sprowadzanych z innych krajów, a zaburzenia wydłużonego łańcucha dostaw mogą łatwo wywołać kryzys na naszym rynku farmakologicznym.
KPT zakłada m.in. ograniczenie importu i zwiększenie krajowej produkcji leków, wspieranie przedsiębiorców w pozyskiwaniu środków unijnych na produkcję, wzrost liczby refundowanych leków, produkowanych w Polsce.
Problem polega na tym, że KPT nie zawiera szczegółowych szacunków kosztów wszystkich tych operacji, co poddaje jego pełną realizację w wątpliwość, zważywszy na nienajlepszą sytuację finansową Ministerstwa Zdrowia.
Czy w takim razie bezpieczeństwo lekowe Polski pozostanie tylko projektem na papierze i nie polepszy się realnie w kolejnych latach? Niekoniecznie. Być może uda się zwiększyć bezpieczeństwo lekowe także ograniczonymi środkami.
Czy nowy Legion Medyczny zwiększy bezpieczeństwo lekowe?
Niedawno minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował o stworzeniu Legionu Medycznego. To specjalna platforma, zrzeszająca wolontariuszy z całego kraju – specjalistów medycznych, ale nie tylko – którzy chcą współpracować razem z wojskiem w celu lepszego przygotowania na sytuacje kryzysowe, takie jak wojna czy różnego rodzaju katastrofy.
Zapytałem przedstawicieli Legionu Medycznego o to, jak nowa organizacja może pomóc zwiększyć bezpieczeństwo lekowe Polski. Otrzymałem odpowiedź:
Bezpieczeństwo lekowe jest obszarem regulowanym na poziomie państwowym i wymaga działań systemowych, takich jak krajowa produkcja, rezerwy strategiczne czy polityka refundacyjna. Legion Medyczny nie zastępuje tych mechanizmów, ale może wspierać odporność operacyjną systemu ochrony zdrowia, szczególnie w sytuacjach kryzysowych – odpisał mi zespół Legionu Medycznego.
Legion nie może zwiększyć liczby dostępnych na rynku leków, ale w razie potrzeby będzie mógł polepszyć ich dystrybucję:
W sytuacjach kryzysowych liczy się nie tylko dostępność leków, ale także sprawna logistyka, koordynacja i wsparcie organizacyjne - a w tych obszarach wolontariusze mogą odegrać bardzo ważną rolę – czytam w wiadomości.
Jak może wyglądać to wsparcie? Przedstawiciele Legionu wyliczają:
Legion Medyczny może wspierać procesy planowania i reagowania kryzysowego, w tym przygotowanie scenariuszy zabezpieczenia medycznego.
Może pomagać w zarządzaniu zapasami leków i wyrobów medycznych
Może wspierać dystrybucję środków medycznych w czasie kryzysów
Może usprawniać przepływ informacji między jednostkami medycznymi a wojskiem
W sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania (epidemie, klęski żywiołowe) wolontariusze mogą odciążyć personel medyczny w zadaniachorganizacyjnych i pomocniczych.
Legion Medyczny może też zajmować się profilaktyką, zwiększającą bezpieczeństwo lekowe Polski, np. poprzez informowanie społeczeństwa o racjonalnym stosowaniu leków u unikaniu ich nadmiernego gromadzenia przez pacjentów.
Kto może zostać wolontariuszem Legionu Medycznego?
Legion Medyczny został zaprojektowany tak, aby umożliwić udział każdemu obywatelowi, który chce wspierać bezpieczeństwo zdrowotne państwa - niezależnie od wykształcenia, zawodu czy wcześniejszego kontaktu z wojskiem – informują przedstawiciele Legionu.
Specjalnie dla osób zupełnie bez doświadczenia wojskowego przygotowano jedną z tzw. ścieżek zaangażowania:
„Służba bez munduru” to ścieżka stworzona właśnie dla osób, które chcą zrobić coś dobrego dla państwa, ale nie planują służby wojskowej ani nie posiadają kwalifikacji medycznych.
Co dokładnie będą robić wolontariusze, którzy wybiorą tę ścieżkę? Mogą angażować się np. w:
wsparcie organizacyjne i logistyczne podczas szkoleń i ćwiczeń,
działania administracyjne i rejestracyjne,
pomoc przy wydarzeniach edukacyjnych i informacyjnych,
działania komunikacyjne i społeczne,
udział w podstawowych szkoleniach (np. pierwsza pomoc, BLS).
Jak widzisz, mamy w tej chwili dwie możliwości: możemy albo narzekać na niski stopień bezpieczeństwa lekowego i martwić się o to, czy w ogóle uda się sfinansować realizację krajowego Planu Transformacji, albo samemu zaangażować się w polepszanie tego bezpieczeństwa choćby przez wolontariat w Legionie Medycznym.
