Czy można przedawkować witaminę D? Tak, a skutki są niebezpieczne! Sprawdź, jakie są objawy nadmiaru wit. D i ile jej dziennie przyjmować

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Jednakowa dawka witaminy D przez cały rok? Warto skonsultować to z lekarzem, bo latem wiele osób wytwarza znaczne ilości tego składnika w skórze pod wpływem promieni słonecznych.
Jednakowa dawka witaminy D przez cały rok? Warto skonsultować to z lekarzem, bo latem wiele osób wytwarza znaczne ilości tego składnika w skórze pod wpływem promieni słonecznych. PublicDomainPictures/pixabay.com
Udostępnij:
Witamina D to niezbędny związek w organizmie. Bez niej szwankuje gospodarka hormonalna, słabną kości i spada odporność na infekcje. A że większość mieszkańców Polski ma jej niedobory, powszechnie zalecane się przyjmować suplementy diety. Należy jednak pamiętać, że nadmiar wit. D nie jest łatwo usuwany i ulega kumulacji w ustroju, działając toksycznie. A to oznacza, że witaminę D można przedawkować! Sprawdź, jakie są objawy i skutki nadmiaru tego składnika, zalecane dawki i górny limit spożycia.

Spis treści

Suplement z witaminą D jako uzupełnienie diety

Witamina D jako jedna z niewielu witamin powstaje w organizmie – spora część pochodzi bowiem z syntezy skórnej pod wpływem promieni słonecznych, a dokładniej promieniowania UVB. Powoduje ono także opalanie się, a przy okazji wywołuje uszkodzenia na poziomie komórkowym i poparzenia, które mogą prowadzić do rozwoju raka – właśnie dlatego przed jego nadmiarem trzeba chronić skórę.

W polskim klimacie w miesiącach zimnych, czyli od listopada do lutego (a według niektórych źródeł – od października do kwietnia), nie dociera do nas dość ultrafioletu do wystarczającej produkcji witaminy D. W lecie natomiast blokujemy ten proces za pomocą kosmetyków ochronnych z filtrem SPF.

Spora część witaminy D musi więc pochodzić z jedzenia. Ponieważ jej niedobór osłabia odporność oraz zaburza gospodarkę hormonalną i lipidową, składnik ten często przyjmowany jest profilaktycznie w suplementach diety bez medycznych wskazań. W określonych przypadkach bywa też zalecany przez lekarza.

Sięganie po witaminę D w suplementach diety stwarza jednak możliwość jej przedawkowania. Stosowane dawki tego składnika mogą bowiem okazać się za wysokie, tymczasem nadmiar jest toksyczny i oprócz dotkliwych objawów może też wywoływać długofalowe negatywne skutki w organizmie.

Sprawdź też:

Ile witaminy D dziennie powinniśmy spożywać?

Witamina D występuje w różnych formach, z których najlepiej przyswajalna jest witamina D3, czyli cholekalcyferol, pochodząca ze źródeł zwierzęcych. Do tych najbardziej polecanych tłuste ryby morskie, oleje rybie z wątroby lub mięśni szkieletowych, a także pełnotłusty nabiał, masło, żółtka jaj i produkty wzbogacane.

Standardowa dieta pokrywa około 20 proc. zapotrzebowania na witaminę D.

Wystarczające spożycie witaminy D3 na dobę określają normy:

  • dla niemowląt w wieku 0-11 miesięcy – 10 mcg,
  • dzieci i dorośli, w tym kobiety w ciąży i karmiące piersią – 15 mcg.

Ilości witaminy D podaje się w mikrogramach (mcg) lub jednostkach międzynarodowych (j.m. lub IU, od ang. international units), warto więc znać ich przelicznik – 2,5 mcg = 100 j.m.

Ilość wit. D odpowiadającą dawce 2000-4000 IU na dobę może być wytworzona w skórze o jasnej karnacji w wyniku zaledwie 15-minutowej ekspozycji przedramion i podudzi na słońce w godzinach 10-15, w dni słoneczne od maja do września.

Odpowiednia ilość witaminy D w organizmie jest niezbędna w procesie wzrostu u dzieci, bierze bowiem udział w przemianach budujących kości pierwiastków, takich jak wapń i fosfor. Niedobór powoduje wtedy krzywicę, a u dorosłych osłabia tkankę kostną i sprzyja osteoporozie. Dostatek tego składnika jest niezbędny dla ochrony przed chorobami metabolicznymi, nowotworowymi, autoimmunologicznymi, neurologicznymi i psychicznymi.

Sprawdź też:

Przedawkowanie witaminy D – objawy i skutki nadmiaru

Poziom witaminy D w organizmie określa się za pomocą stężenia cholekalcyferolu we krwi. W ten sposób można też sprecyzować, jakie ilości są niekorzystne dla zdrowia.

Prawidłowe stężenie witaminy D u osoby dorosłej to 30-50 ng/ml, czyli nanogramów na mililitr, czyli 75-125 mmol/l). Zbyt wysoki poziom wit. D we krwi wynosi powyżej 50-100 ng/ml, natomiast wyższe stężenie jest uznawane za toksyczne.

Objawy przedawkowania witaminy D to m.in.,:

Skutki nadmiaru witaminy D we krwi to hiperkalciuria i hiperkalcemia, czyli wysoki poziom wapnia w moczu i krwi, czego konsekwencją są zaburzenia pracy serca i układu nerwowego, a także rozwój kamieni nerkowych i miażdżycy. W przypadku kobiet w ciąży nadmiar wit. D może wywołać deformacje kości u rozwijającego się dziecka.

Witaminę D pochodzącą z żywności trudno jest przedawkować, gdyż w dużych stężeniach występuje w produktach o wysokiej zawartości tłuszczu. Jest to jednak możliwe w przypadku przyjmowaniu tranu – oleju z wątroby ryb dorszowatych, oleju rybnego z mięśni tych ryb czy wątroby rekina, a także innych suplementach diety, które zawierają cholekalcyferol.

Przedawkowaniem witaminy D są zagrożone osoby z genetycznym defektem metabolizmu tego składnika. Nie jest ono natomiast możliwe w przypadku witaminy D pochodzącej z produkcji w skórze, ponieważ nadmiar jest rozkładany do nieaktywnych związków.

Dowiedz się więcej na temat:

Jaka dawka witaminy D jest bezpieczna?

Maksymalne spożycie witaminy D wraz z dietą i jej suplementami zostało ustalone przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), przy czym przyjęto poziom, który nie wywołuje obserwowanych szkodliwych skutków (NOAEL).

Górny limit spożycia wit. D zależy od wieku – oto jego wartości wyrażone w mcg/dobę:

  • Niemowlęta 0-6 miesięcy – 25,
  • Niemowlęta 7-11 miesięcy – 35,
  • Dzieci 1-3 lata – 100,
  • Dzieci 4-6 lat – 120,
  • Dzieci 7–10 lat – 160,
  • Młodzież 11-14 lat – 220,
  • Młodzież 15-17 lat – 260,
  • Dorośli powyżej 17 lat – 300,
  • Kobiety ciężarne i karmiące piersią – 300.

Nie stwierdzono działań niepożądanych u matek oraz ich dzieci spowodowanych przyjmowaniem witaminy D3 lub D2 w ilości do 100 mcg na dobę przez okres od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Bezpieczne spożycie witaminy D z suplementów diety i produktów wzbogacanych w ten składnik ustalono dla kobiet w badaniach duńskich. Sięganie po taką żywność nie prowadziło do przedawkowania wit. D, jeśli była przyjmowana w dawkach do 40 mcg na dobę, jednak ryzyko takie pojawiało się już przy ilości przekraczającej 80 mcg na dobę.

Suplementacja diety witaminą D powinna być poprzedzona badanie krwi, a konkretnie: stężenia we krwi 25(OH)D, czyli 25-hydroksywitaminy D (kalcyfediolu), który jest metabolitem cholekalcyferolu. Wskazana jest też konsultacja wyników z lekarzem odnośnie zalecanych dawek. Eksperci ustalili, że maksymalnie może to być 50 mcg lub 2000 IU na dobę, a poziom 25(OH)D należy też kontrolować podczas i na zakończenie kuracji.

Zobacz też:

Źródła:
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Deszczówka zatruta na całej planecie

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie